Ήλθε στο κελί μου και μου μετέφερε ευλογία, χαρά, ειρήνη.

 Ένα πρωινό, μόλις είχε ξημερώσει κι είχα τελειώσει τον Όρθρο, άκουσα ένα διακριτικό κτύπημα στη θύρα. Πηγαίνοντας ν’ ανοίξω σκεπτόμουν ποιος να ‘ταν πρωί-πρωί. Αντίκρισα σκυφτό τον Γέροντα Παΐσιο.

-Ευλογημένε, μου λέει, πως τακτοποιήθηκες; 

Αδύνατος, κοντός, πρόχειρα ντυμένος, μ’ ένα ελαφρύ χαμόγελο. Χάρηκα έκτακτα για την απρόσμενη επίσκεψη.

Πέρασε διστακτικά μέσα. Ανέβηκε να προσκυνήσει το εκκλησάκι. Κατέβηκε στο κάτω μεγάλο δωμάτιο. Ήταν τότε σχεδόν άδειο. Δυο καρέκλες κι ένα τραπέζι. Κάτι του πρόσφερα. Στερεωμένος, μου είπε. Μου μίλησε για τους παλαιούς εδώ Γέροντες. Ήταν εργατικοί, φιλακόλουθοι, ενάρετοι.

Σήμερα, λίαν πρωί, είχα δύο κρούσματα μου ‘πε.

Ήλθε ένας μεσόκοπος να γίνει υποτακτικός μου. τον ρώτησα αν έχει οικογένεια. Έχει δυο παιδιά στο Δημοτικό, μου ‘πε. Του λέω: Θα τελειώσουν το Δημοτικό, το Γυμνάσιο, το Λύκειο, το Πανεπιστήμιο, θα τα παντρέψεις και μετά θα έλθεις να σου πω που θα μονάσεις, γιατί εγώ δεν βαστώ μοναχούς. Έτσι κάνουμε παιδιά και τα παρατάμε και πάμε για μοναχοί;…

Η δεύτερη περίπτωση χειρότερη της πρώτης. Ήλθε ένας άλλος και μου λέει: Γέροντα, βρήκα μια γυναίκα πιο πνευματική της γυναίκας μου και ήλθα να πάρω την ευλογία σου… Παλάβωσε ο κόσμος. Πήρα τα βουνά. Ήλθα να δω τι κάνεις.

Δεν κάθισε πολύ. Χάρηκα πολύ. Μετέφερε ευλογία, χαρά, ειρήνη.

Όπως τότε στη Σιμωνόπετρα, όπου έμεινε δυο μέρες και δυο νύχτες δίπλα απ’ το κελλί μου και μου δώρισε το πλεχτό σκουφάκι του, μόλις που πήγαινα να του το ζητήσω για ευλογία… Τη δεύτερη νύχτα συνταράχθηκε το κελλί από μια απρόσμενη επίσκεψη. Ήλθε μέσα στη νύχτα να κτυπήσει τη θύρα μου, να μου ζητήσει τάχα την ώρα, να με ρωτήσει σε πόση ώρα αρχίζει η ακολουθία, να με γαληνέψει.

Το πρωί μου εξήγησε. Το ταγκαλάκι δεν κοιμόταν. Πάντα θα θυμάμαι τη σύναξη, όπου μας μίλησε για γεροντάκια του Θεού, θεατές του ακτίστου φωτός, μοναχές χαρισματούχες, αγώνες μακρούς, δάκρυα και αγρυπνίες, εικόνες, άγια λείψανα και θαύματα. Κανείς δεν έφθασε στον Θεό άκοπα, όπως λέει και ο αββάς Ισαάκ. Πρέπει ν’ απομακρύνουμε το κοσμικό πνεύμα από τον μοναχισμό. Ο ιδρώτας είναι το λουτρό και το μύρο του μοναχού…

Η προσευχή είναι το κύριο έργο του μοναχού, ανώτερη και από την ιεραποστολή και τη φιλανθρωπία. Η προσευχή χαρίζει αιώνια ανάπαυση στις ψυχές των κεκοιμημένων. Πιο πολύ να προσευχόμαστε για τους αγαπητούς κεκοιμημένους αδελφούς μας, αδελφοί μου. Αιωνία η μνήμη αυτών. Εις μνημόσυνον αιώνιον έσται δίκαιος, αλληλούια.

Πηγή... Μον. Μωϋσή Αγιορείτου (†), από το βιβλίο «Αγιορείτικο Μεσονυκτικό»

Γέροντας Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης: Ζητήσαμε συγγνώμη; Τελείωσε. O Θεός όλα τα συγχωρεί με την εξομολόγηση

 Μπορεί να σου πει ο πνευματικός: «Πως θα ήθελα να ήμασταν σε ένα ήσυχο μέρος, να μην είχα ασχολίες και να μου έλεγες τη ζωή σου από την αρχή, από τότε που αισθάνθηκες τον εαυτό σου· όλα τα γεγονότα που θυμάσαι και ποιά ήταν η αντιμετώπισή τους από σένα, όχι μόνο τα δυσάρεστα αλλά και τα ευχάριστα, όχι μόνο τις αμαρτίες αλλά και τα καλά. Και τις επιτυχίες και τις αποτυχίες. Όλα. Όλα όσα απαρτίζουν την ζωή σου».

Πολλές φορές έχω μεταχειρισθεί αυτή τη γενική εξομολόγηση και είδα θαύματα πάνω σ’ αυτό. Την ώρα που λες στον εξομολόγο, έρχεται η θεία χάρις και σε απαλλάσσει από όλα τα άσχημα βιώματα και τις πληγές και τα ψυχικά τραύματα και τις ενοχές· διότι, την ώρα που τα λες ο εξομολόγος εύχεται θερμά για την απαλλαγή σου.

Ας μη γυρίζουμε πίσω στις αμαρτίες που έχουμε εξομολογηθεί. Η ανάμνηση των αμαρτιών κάνει κακό. Ζητήσαμε συγγνώμη; Τελείωσε. Ο Θεός όλα τα συγχωρεί με την εξομολόγηση. Κι εγώ σκέπτομαι ότι αμαρτάνω. Δεν βαδίζω καλά. Ο,τι όμως με στενοχωρεί, το κάνω προσευχή, δεν το κλείνω μέσα μου, πάω στο πνευματικό, το εξομολογούμαι, τελείωσε! Να μη γυρίζομε πίσω και να λέμε τι δεν κάναμε. Σημασία έχει τι θα κάνομε τώρα, απ’ αυτή τη στιγμή και έπειτα.

Όσιος Υπάτιος ο θεραπευτής

 Ο Όσιος Υπάτιος ο θεραπευτής έζησε κάνοντας αυστηρή νηστεία. Τις νύχτες, έκανε προσευχές, κοιμόταν λίγο, έτρωγε λίγο ψωμί και έπινε μόνο νερό. Ο Όσιος Υπάτιος αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στην υπηρεσία των αρρώστων, και έλαβε από το Θεό το δώρο της θεραπείας.

Άγιος Ιωάννης ο πρίγκιπας

 Ο Άγιος Ιωάννης (Ντανίλοβιτς), ο αποκαλούμενος Καλιτά, ήταν υιός του Αγίου Δανιήλ, πρίγκιπα της Μόσχας  και γεννήθηκε περί το έτος 1290 μ.Χ. Το όνομά του εμφανίζεται για πρώτη φορά στα λειτουργικά Μηναία του Νόβγκοροντ μεταξύ των ετών 1296 - 1297 μ.Χ., όπου διαβάζουμε, πως όταν οι κάτοικοι της πόλεως αυτής κάλεσαν τον πρίγκιπα Δανιήλ της Μόσχας να καταλάβει τον θρόνο της, αυτός τους έστειλε τον υιό του Ιωάννη. Πιθανόν, όχι αργότερα από το 1299 μ.Χ., ο Ιωάννης εγκαταλείπει το Νόβγκοροντ και επιστρέφει στην Μόσχα.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, κατά το έτος 1303 μ.Χ., ο Ιωάννης υποχρεώθηκε αρχικά να στηρίξει τον αδελφό του Γεώργιο, τον οποίο και διαδέχθηκε αργότερα ως πρίγκιπας της Μόσχας, στην διαμάχη της μελλοντικής πρωτεύουσας με την ανταγωνίστρια πόλη Τβερ. Το θετικό αποτέλεσμα της διαμάχης, αποδιδόμενο στην πολιτική επιδεξιότητα του Ιωάννου, θα καθορίσει την οριστική επικράτηση της Μόσχας. Με μια πρώτη νίκη εναντίων των στρατευμάτων της Τβερ, που είχαν καταλάβει την πόλη του Περεγιασλάβλ, ο Ιωάννης την ανακαταλαμβάνει το έτος 1304 / 1305 μ.Χ. Κατά τα έτη 1320 - 1326 μ.Χ., με αφορμή τους γάμους των θυγατέρων των ηγεμόνων, συνάπτει συμμαχίες με τους πρίγκιπες του Ροστώβ, Μπελοζέρσκ και Γιαροσλάβλ, συνασπίζοντάς τους εναντίων της Τβερ.

Στις 15 Αυγούστου του 1327 μ.Χ., στην Τβερ, σκοτώνεται σε μια λαϊκή εξέγερση, καθοδηγούμενη από τον Άγιο πρίγκιπα Αλέξανδρο Μιχαήλοβιτς, ο αντιπρόσωπος του χάνη Ουζμπέκ Κόλχαν. Ο Αλέξανδρος καταφεύγει στο Πσκωφ και η πόλη της Τβερ καταλαμβάνεται και ανατίθεται στον Κωνσταντίνο Μιχαήλοβιτς, σύζυγο μιας ανεψιάς του Ιωάννου. Το 1329 μ.Χ. ο Ιωάννης αποστέλλει τον στρατό του εναντίων του Πσκωφ, ο Μητροπολίτης Θεόγνωστος αναθεματίζει τους κατοίκους της, επειδή έδωσαν άσυλο στον πρίγκιπα Αλέξανδρο, και ο Αλέξανδρος Μιχαήλοβιτς εξαναγκάζεται να εγκατασταθεί αρχικά στη Λιβονία και αργότερα στη Λιθουανία.

Το έτος 1331 μ.Χ. ο Ιωάννης αποκτά από το χάνη τον τίτλο του μεγάλου πρίγκιπα. Τα πράγματα όμως δεν θα ησύχαζαν. Το έτος 1338 μ.Χ. ο Αλέξανδρος της Τβερ πέτυχε την συγγνώμη του χάνη Ουζμπέκ και επανήλθε στον θρόνο. Το 1339 μ.Χ. ο Ιωάννης πηγαίνει στην Χρυσή Ορδή και κατηγορεί τον Αλέξανδρο πως σκευωρεί εναντίον του Χάνη. Λίγο αργότερα ο Αλέξανδρος και ο υιός του Θεόδωρος έρχονται κατηγορούμενοι στην Χρυσή Ορδή και δικάζονται. Για να ταπεινώσει την Τβερ, ο Ιωάννης αφαιρεί τις καμπάνες από τον καθεδρικό ναό του Σωτήρος και τις μεταφέρει στην Μόσχα.

Κατά την διάρκεια της ηγεμονίας του Ιωάννου εκδίδεται ένα πολύτιμο χειρόγραφο, γνωστό ως Sijskoe Evangelie, στο οποίο έχει γραφεί ένας πανηγυρικός λόγος για την δικαιοσύνη και την ειρήνη στη Ρωσική γη, και πραγματοποιείται η οικοδόμηση με πέτρα ολόκληρου του αρχιτεκτονήματος του Κρεμλίνου. Στις 4 Αυγούστου του έτους 1326 μ.Χ., ακολουθώντας την συμβουλή του ηλικιωμένου Μητροπολίτου Πέτρου, ο Ιωάννης θα αποτολμήσει την κατασκευή του καθεδρικού ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και με αυτόν τον τρόπο η Μόσχα θα συνεχίσει την παράδοση της προηγούμενης πρωτεύουσας, Βλαντιμήρ, όπου η αφοσίωση και η τιμή στο πρόσωπο της Παναγίας είχε ιδιαίτερα καλλιεργηθεί.

Ο Ιωάννης θα διατηρήσει στενούς δεσμούς με τον Μητροπολίτη Πέτρο και αμέσως μετά τον θάνατό του θα κινήσει την διαδικασία της αγιοποιήσεώς του, αποστέλλοντας στη Σύνοδο του Βλαντιμίρ, το έτος 1327 μ.Χ., μια επιστολή, που κατέγραφε τα πραγματοποιηθέντα θαύματα επάνω στον τάφο του Μητροπολίτου Πέτρου.

Ο Άγιος Ιωάννης κοιμήθηκε με ειρήνη στις 31 Μαρτίου 1340 ή 1341 μ.Χ., αφού ήδη είχε γίνει μοναχός παίρνοντας το όνομα Ανανίας. Το ιερό σκήνωμά του ενταφιάσθηκε στον καθεδρικό ναό του Αρχαγγέλου στο Κρεμλίνο.

Ήδη κατά την διάρκεια του βίου του είχε αναπτυχθεί θρησκευτική ευλάβεια γύρω από το πρόσωπό του. Ο Ιωάννης παρουσιάζεται ως υπερασπιστής της Ορθοδοξίας, ως ένας κυβερνήτης δίκαιος και φιλάνθρωπος. Το Πατερικόν του μοναστηριού του Βολοκολάμσκ, του 16ου αιώνος μ.Χ., μεταφέρει την αφήγηση του ηγουμένου του Μπορόφσκ, κατά τον οποίο μία μοναχή είδε σε όραμα την μορφή του Αγίου Ιωάννου μέσα στην δόξα του Παραδείσου, να βγάζει από την τσάντα του (καλιτά) θησαυρούς και να τους μοιράζει στους πτωχούς.

Όσιος Ιννοκέντιος Βενιάμινωφ Μητροπολίτης Μόσχας και Ιεραπόστολος Αλάσκας

 Ο Άγιος Ιννοκέντιος γεννήθηκε στις 26 Αυγούστου 1797 στο χωριό Ανζίσκογιε της Σιβηρίας της επαρχίας Ιρκούτσκ, από πτωχούς και ευσεβείς γονείς, τον Ευσέβειο και τη Θέκλα. Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Ιωάννης, προς τιμήν του Αγίου Ιωάννου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως του Νηστευτού. Σπουδάζει στο εκκλησιαστικό σεμινάριο του Ιρκούτσκ και ένα χρόνο πριν τελειώσει τις σπουδές του, το 1817, νυμφεύεται την Αικατερίνα, θυγατέρα ιερέως. Στις 13 Μαΐου του ιδίου έτους χειροτονείται διάκονος και διορίζεται στο ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ιρκούτσκ. Στις 28 Μαΐου 1821 ο Άγιος χειροτονείται πρεσβύτερος. Μετά από λίγο, το 1823, αναχωρεί με την οικογένειά του για την Αμερική. Φθάνει στο νησί Ουναλάσκα, στην Αλάσκα, και αρχίζει το ιεραποστολικό του έργο. Μαθαίνει την γλώσσα των Αλλεούτιων σε σύντομο χρονικό διάστημα και χωρίς αργοπορία μεταφράζει λειτουργικά κείμενα και περικοπές της Αγίας Γραφής. Στην συνέχεια συντάσσει την πρώτη γραμματική της γλώσσας των ιθαγενών και συνεχίζει το ιεραποστολικό συγγραφικό έργο του. Στα δέκα χρόνια της παραμονής του στην Ουναλάσκα δεν έμεινε ούτε ένας ιθαγενής ειδωλολάτρης. Η ιεραποστολή προχώρησε και στην ευρύτερη περιοχή. Πέρασαν έτσι δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια. Ο Άγιος επιστρέφει με την οικογένεια στην Μόσχα το 1838 και τοποθετείται στον καθεδρικό ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Κρεμλίνο. Όμως, στις 25 Νοεμβρίου 1835 ανήμερα στην εορτή της, η πρεσβυτέρα Αικατερίνη πεθαίνει. Ο Άγιος με την συμβολή του Μητροπολίτου Μόσχας Φιλαρέτου, κείρεται μοναχός στις 27 Νοεμβρίου 1840 και λαμβάνει το όνομα Ιννοκέντιος, προς τιμήν του Αγίου Ιννοκεντίου του Ιρκούτσκ. Η κουρά του έγινε από τον ίδιο τον Μητροπολίτη Μόσχας. Στις 13 Δεκεμβρίου 1840 εκλέγεται Επίσκοπος Καμτσάτκας, Κουρίλλων και Αλλεουτίων Νήσων, ενώ συγχρόνως του δίδεται η κανονική εξουσία για όλες τις απομακρυσμένες ιεραποστολικές περιοχής. Η έδρα του ήταν η πόλη Σίτκα. Το έργο του στην Αλάσκα είναι τεράστιο. Εργάζεται μέσα σε ένα αφάνταστα δύσκολο περιβάλλον, διατρέχοντας τις παγωμένες εκτάσεις και κινδυνεύοντας συνεχώς. Η ίδρυση σχολείων αποτελεί κύριο μέλημά του. Γράφει γι αυτό, το 1845, στον Μητροπολίτη Μόσχας Φιλάρετο: «Προσπάθησα να διδάξω όλα τα παιδιά του Θεού. Αν οι Αλλεουτιανοί με αγαπούν, το κάνουν μόνο γιατί τους έχω διδάξει». Την ίδια περίοδο, με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ρωσίας, η Επισκοπή του Αγίου Ιννοκεντίου επεκτείνεται περιλαμβάνοντας στους κόλπους της όλη τη Γιακουτία και η έδρα μετατίθεται από την πόλη Σίτκα στο Γιακούτσκ της Σιβηρίας. Εκεί ακολουθούν νέοι ιεραποστολικοί αγώνες. Ο Άγιος Ιννοκέντιος είναι πλέον 70 ετών και έχει χάσει τις σωματικές του δυνάμεις, υποφέροντας πολύ από τα μάτια του. Η επιθυμία του είναι να παραιτηθεί και να εγκαταβιώσει σε κάποιο μοναστήρι. Όμως ο Θεός, που κηδεμονεύει την ιστορία του κόσμου, οικονόμησε αλλιώς τα πράγματα. Στις 25 Μαΐου 1868 εκλέγεται Μητροπολίτης Μόσχας. Και από τη νέα αυτή έπαλξη εργάσθηκε σκληρά. Παρέδωσε την αγία ψυχή του στον Κύριο, το Μέγα Σάββατο, στις 31 Μαρτίου του έτους 1879 και ενταφιάσθηκε στη Λαύρα της Αγίας Τριάδος του Σεργίου.

Όσιος Ιωνάς Μητροπολίτης πασών των Ρωσιών

 Γνωστός στη ρωσική Εκκλησία, άγνωστος στους Συναξαριστές. Είναι για τους Ρώσους ό,τι είναι για μας ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός (1375 - 1461 μ.Χ.). Την ακολουθία του συνέταξε ο Ιεροδιάκονος Θεόφιλος Πασχαλίδης και την εξέδωσε στην Πετρούπολη το 1897 μ.Χ.

Όσιος Στέφανος ο Θαυματουργός

 Ο Όσιος Στέφανος ο Θαυματουργός ήταν ασκητής και απεβίωσε ειρηνικά. Στον Παρισινό Κώδικα 1623 φ. 1436 βρίσκονται απομεινάρια της Ακολουθίας του.

Άγιοι Τριάντα οκτώ Μάρτυρες

 Οι Άγιοι Τριάντα οκτώ Μάρτυρες ήταν όλοι συγγενείς μεταξύ τους και μαρτύρησαν δια ξίφους.

Όσιος Βλάσιος ο εξ Αμορίου

 Ο Όσιος Βλάσιος καταγόταν από το Αμόριο της Μικράς Ασίας, από το χωριό Απλατιανή, και το κοσμικό του όνομα ήταν Βασίλειος. Στις αρχές του 9ου αιώνα μ.Χ. εγκαταλείπει την πατρίδα του και πηγαίνει στην Κωνσταντινούπολη, όπου χειροτονήθηκε διάκονος της Αγίας Σοφίας από τον άγιο πατριάρχη Ιγνάτιο . Στον ίδιο ναό είχε τον αδελφό του ιερέα.

Μετά από μια περιπετειώδη φυγή στη Βουλγαρία και τη θαυματουργή σωτηρία του, ταξιδεύει για τη Ρώμη. Εκεί έμεινε περίπου μια δωδεκαετία, χειροτονήθηκε ιερεύς, έζησε υπερθαύμαστη ζωή σε κοινόβιο του αγίου Καισαρίου επιτελώντας θαύματα και δυο φορές τον επισκέφθηκε σε όραμα η Θεοτόκος. Επιστρέφει και μονάζει στην περιβόητη μονή του Στουδίου επί τετραετία, όπου συνδέεται με ισχυρούς άρχοντες, τον αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφό και τον άγιο πατριάρχη Αντώνιο .

Περί το 896 μ.Χ., «την καταμόνας μαρτυρικήν παλαίστραν διεξελθείν εφιέμενος», έρχεται στον Άθωνα με μερικούς μαθητές του και ιδρύει μονύδριο. Αφού το αγλάισε και άφησε διάδοχό του έναν από τους μαθητές του, αποσύρθηκε στα πιο ερημικά μέρη του Όρους και δόθηκε στην άσκηση και την προσευχή. Έμενε μόνος στην έρημο και δινόταν όλος στην προσευχή, δίχως να νοιάζεται για τροφή και να φοβάται τα άγρια θηρία. Τρεφόταν με τα θεία λόγια και τα χόρτα του βουνού. Τα θηρία του δάσους έγιναν φίλοι του και τον πλησίαζαν με σεβασμό. Συχνά σε υπαίθριες λειτουργίες του συλλειτουργούσε με αγγέλους και οι ποιμένες έμεναν έκθαμβοι από τις ουράνιες μελωδίες και διηγούνταν «μεγάλη τη φωνή πάση τη περιχώρω τα του Θεού τεράστια».

Για όλο τον Άθωνα ήταν «ως αστήρ διαυγής πάντας καταφωτίζων τοις αυτού προτερήμασιν. όθεν αυτό τε το όρος και οι τούτου οικήτορες τη αυτού παρακελεύσει διεξαγόμενοι βαθείαν ήγον ειρήνην ταις αύραις του πνεύματος επαναπαυόμενοι».

Μετά από μια δωδεκαετία αγώνων, επέστρεψε στη μονή Στουδίου, γιατί είχαν αρχίσει οι άνθρωποι να τον συγχίζουν. Ύστερα από έναν υψηλό πυρετό και αφού προείδε το τέλος του και λειτούργησε για τελευταία φορά, παρέδωσε την αγία του ψυχή στον Πλάστη του, το έτος 909 ή 912 μ.Χ.. Ετάφη ένδοξα στο παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου της μονής Στουδίου.

Ο ωραίος βίος του γράφηκε περί το 940 μ.Χ. από Στουδίτη μοναχό, που ήταν μαθητής του μαθητή του Λουκά, ο μεταξύ των «πατέρων άριστος» και «μαθητής του προσφιλέστατος».

Άγιος Μένανδρος

 Ο Άγιος Μένανδρος γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Αιγύπτου και ήταν στρατιωτικός. Μαρτύρησε αφού τον έσυραν γυμνό, πάνω σε αιχμηρές πέτρες κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτου (361 - 363 μ.Χ.).

Άγιος Αυδάς επίσκοπος Περσίας, Βενιαμίν ο Διάκονος και οι μαζί μ' αυτούς εννέα Μάρτυρες και άλλοι πολλοί Άγιοι, που μαρτύρησαν στην Περσία

 Ο Άγιος ιερομάρτυρας Αυδάς, ο επίσκοπος της Περσίας και οι μαζί μ' αυτόν εορταζόμενοι Άγιοι Μάρτυρες έζησαν στα χρόνια του βασιλιά των Ρωμαίων Θεοδοσίου του Μικρού (408-450) και Ισδιγέρδου του βασιλιά των Περσών (399-420). Το έτος 412 ο Ισδιγέρδης κίνησε σκληρό διωγμό κατά των Χριστιανών, με την έξης αφορμή: ο Αυδάς, που ήταν στολισμένος με πολλά είδη αρετών, από ιερή αγανάκτηση, γκρέμισε τον ναό, στον όποιο οι Πέρσες λάτρευαν τη φωτιά. Όταν το έμαθε αυτό ο βασιλιάς από τους μάγους, έστειλε και έφεραν μπροστά του τον Αυδά. Στην αρχή κατηγόρησε με ηπιότητα την πράξη του και τον πρόσταξε να ξανακτίσει τον ναό. Ο Αυδάς όμως αρνήθηκε. Τότε ο Ισδιγέρδης γκρέμισε όλες τις εκκλησίες των χριστιανών και θανάτωσε τον Αυδά μαζί με άλλους εννιά προκρίτους χριστιανούς. Μετά 30 χρόνια, κινήθηκε νέος διωγμός κατά των χριστιανών, όπου πολλοί Άγιοι θυσιάστηκαν στο βωμό της αληθινής πίστης. Όπως λ.χ. ο ευγενικής καταγωγής Ορμίσδης, ο διάκονος Βενιαμίν ο μεγαλομάρτυρας κ.ά. Όλων αυτών, που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν κατά τον διωγμό αυτό, όρισε μνήμη τιμητική ή αγία μας Εκκλησία μαζί μ' αύτη του Επισκόπου Αυδά, για να δείξει, ότι γνωστοί και άγνωστοι στους ανθρώπους ήρωες της πίστης, έχουν κοινή τιμή στον ουρανό και κοινά θα απολαύσουν τα στεφάνια των μεγάλων αγώνων και της αθάνατης δόξας τους. (Να σημειώσουμε εδώ, ότι η μνήμη του Αγίου Αυδά, επαναλαμβάνεται - σαν Αβδαΐος - και την 5η Σεπτεμβρίου).

Άγιος Θεόφιλος ο Μάρτυρας και οι συν αυτώ μαρτυρήσαντες εν Κρήτη

 Άγνωστος στους Συναξαριστές. Τη μνήμη του βρίσκουμε στον Παρισινό Κώδικα 1575 και στους Λαυριωτικούς Η 76, Δ 25 και Δ 45, οπού υπάρχει και πλήρης ακολουθία του.

Ο Άγιος Θεόφιλος μαρτύρησε με την οικογένειά του στην Κρήτη. Στο α' στιχηρό του Εσπερινού υπάρχει πληροφορία περί του μαρτυρίου της συζύγου του: «…καὶ νυμφῶνος θείου ἐχώρησας ἔνδον, νενυμφευμένην τῷ Χριστῷ διὰ βασάνων τοῦ σώματος τὴν σύζυγον ἀγόμενος…».. Στο α' τροπάριο της γ' Ωδής του Κανόνος γίνεται λόγος περί μαρτυρίου και των τέκνων του. Προφανώς έχουμε περίπτωση οικογενειακού μαρτυρίου ανάλογο προς εκείνου του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου  και του Αγίου Εσπέρου . Πιθανότατα οι Άγιοι μαρτύρησαν κατά την εποχή των διωγμών της αρχαίας Εκκλησίας.

Όσιος Ακάκιος ο Ομολογητής επίσκοπος Μελιτηνής

Ο Όσιος Ακάκιος έζησε τον πέμπτο αιώνα μ.Χ. (γεννήθηκε περί το 431 μ.Χ.). Διακρινόταν πολύ για τις αρετές του, την παιδεία του και τον ορθόδοξο ζήλο του.

Όταν τάραξε την Εκκλησία η αίρεση του Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Νεστόριου, ο Ακάκιος διακρίθηκε για την επιμελημένη και συστηματική εργασία του, για την προφύλαξη του ποιμνίου του απ' αυτή την αιρετική πλάνη. Επιθυμώντας μάλιστα να προσβάλει αυτή ευρύτερα και να συντελέσει στη γενική απόκρουση της από την Εκκλησία, έγραψε κατά του Νεστορίου. Ο Ακάκιος ήταν και ικανότατος ομιλητής και διδάσκάλος του λάου. Σώζεται δε μια ομιλία του, η οποία εξεφωνήθη στην Έφεσο.

Το Απολυτίκιο ψάλλει ο αρχ. π. Νικόδημος Καβαρνός

 

Άγιος Υπάτιος επίσκοπος Γαγγρών

 Ο Άγιος Υπάτιος ήταν μορφή από εκείνες που δόξασαν την Εκκλησία στους πρώτους αιώνες της και αγωνίσθηκαν για το θρίαμβο του χριστιανισμού και της Ορθοδοξίας. Ήταν επίσκοπος Γαγγρών στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου και συμμετείχε στην Α' Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια (325 μ.Χ.), κατά της πλάνης του Αρείου. Στο ποιμαντικό του έργο, εξακολούθησε να διδάσκει και να καθοδηγεί το ποίμνιο του, αλλά κυρίως αντιμαχόταν τις αιρέσεις, και ιδιαίτερα την αίρεση των Ναυτιανών. Η επιτυχία με την οποία καταπολεμούσε τους Ναυτιανούς, ξεσήκωσε τα άγρια πάθη τους και ζητούσαν την εξόντωση του. Έτσι, το έτος 326 μ.Χ. πλήρωσαν κάποιους ειδωλολάτρες, οι οποίοι σε κρημνώδη περιοχή επιτέθηκαν κατά του Αγίου με ξύλα και πέτρες και τον άφησαν μισοπεθαμένο. Πριν ξεψυχήσει, μία εκ των φανατικών αιρετικών γυναικών τον θανάτωσε διά λίθου.

Ἀπολυτίκιον  

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὁσίως ἱέρευσας, τῷ ἐπὶ πάντων Θεῶ, καὶ πρόεδρος ἔνθεος, τῆς Ἐκκλησίας Γαγγρῶν, ἐδείχθης Ὑπάτιε, Ὅθεν θαυματουργίαις, διαλάμπων ποικίλαις, σύνθρονον τῷ Τεκόντι, τὸν Υἷον ὠμολώγεις, δι' ὃν καὶ χαίρων ἤθλησας, Ἱερομάρτυς ἔνδοξε.

Έτερον Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ’.

Καί τρόπων μέτοχος, καί θρόνων διάδοχος, τῶν Ἀποστόλων γενόμενος, τήν πρᾶξιν εὗρες θεόπνευστε, εἰς θεωρίας ἐπίβασιν· διά τοῦτο τόν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομῶν, καί τῇ πίστει ἐνήθλησας μέχρις αἵματος, Ἱερομάρτυς Ὑπάτιε· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

Κοντάκιον

Ἦχος πλ. β’. Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν.

Τὴν ζωοποιόν, τελέσας ἱερουργίαν, καὶ τῶν δωρεῶν, τὸ τάλαντον ἐπαύξησας, ὡς θυσία προσήχθης, καὶ κάρπωμα ἔνθεον, δι’ ἀθλήσεως Ὑπάτιε, τῷ δοξάσαντι τὸν βίον σου, τοῖς ἀρρήτοις Πάτερ θαύμασιν. Αὐτὸν δυσώπει ἀεί, ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.

Μεγαλυνάριον

Ὁμοουσιότητος τοῦ Πατρός, καὶ Υἱοῦ παμμάκαρ, χρηματίζων κῆρυξ λαμπρός, ἀθλήσει σφραγίζεις, τὸν θαυμαστόν σου βίον, Ὑπάτιε θεόφρον, Γαγγρῶν ὁ πρόεδρος.

Κάθισμα

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Τῆς πίστεως δόγματα, κρατύνων Ὅσιε, Πατρὶ συναΐδιον, καὶ ὁμοούσιον, τὸν Λόγον ἐκήρυξας· ὅθεν ὀρθοδόξως, τὴν σὴν ποίμνην ποιμάνας, ᾔσχυνας τοῦ Ἀρείου, τήν κακόφρονα γνώμην· διὸ νῦν μεταβὰς πρὸς τὸν Χριστόν, πρέσβευε ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.

Διακονώντας Μυστήριο

 Ένας ενάρετος κληρικός εκοιμήθη πρόσφατα και με αγαθή διάθεση δημοσιεύθηκαν κείμενα με θαυμαστά περιστατικά, όπως ότι κάποιοι είδαν φως όταν προσευχόταν, είδαν θαυμαστά σημεία, ότι «κάτι» υπερκόσμιο συνέβη γύρω από την παρουσία του. Δεν τα απορρίπτω. Ούτε θέλω να απομειώσω ό,τι ο Θεός μπορεί να παραχωρεί ως παρηγοριά.

Κι όμως, μέσα μου μένει μια σκέψη που δεν με αφήνει ήσυχο: μήπως συχνά καταντάμε να μοιάζουμε με τους ανθρώπους της εποχής του Χριστού, που ζητούσαν «σημεῖον ἰδεῖν»; Μήπως αγαπάμε πιο πολύ το θέαμα από την ουσία; Μήπως διψάμε για το έκτακτο, και περνάμε βιαστικά μπροστά από το καθημερινό θαύμα της θυσιαστικής διακονίας;

Διότι, αν θέλω να είμαι ειλικρινής, το πιο μεγάλο «σημείο» στη ζωή αυτού του κληρικού δεν ήταν κάτι που έλαμψε για λίγο μπροστά στα μάτια κάποιων. Ήταν κάτι που κράτησε δεκαετίες. Ήταν η σταθερή διακονία του ως εφημερίου, σε μια ενορία, με ανθρώπους, με δυσκολίες, με καθημερινή εκνευριστική ρουτίνα, με φθορά. Ήταν η αφιέρωση στην εξομολόγηση και την πνευματική καθοδήγηση—μια εργασία που την θεωρούμε δεδομένη, αλλά στην πραγματικότητα απαιτεί καρδιά που «καίγεται» για την διακονία του Σώματος του Χριστού.

Πόσο εύκολα το λέμε: «πήγα να εξομολογηθώ». Κι όμως, από την άλλη πλευρά υπάρχει ένας άνθρωπος που κάθεται. Ώρες. Μέρες. Χρόνια. Ακούει αμαρτίες, λογισμούς, ερωτήσεις, μπερδέματα, φόβους, δικαιολογίες, μεταμέλειες, δάκρυα, πείσματα, σιωπές. Βλέπει πρόσωπα διαφορετικά, χαρακτήρες αντίθετους, διαθέσεις που αλλάζουν. Κι όσο περνά η ώρα, το σώμα πονά. Το κεφάλι βαραίνει. Η φωνή κουράζεται. Το πνεύμα στεγνώνει. Κάποια στιγμή, ανθρώπινα, θα ήθελες να σηκωθείς—να τελειώνει το μαρτύριο.

Αλλά δεν σηκώνεσαι. Γιατί εκείνη την ώρα δεν «κάνεις μια συζήτηση» ή «ψυχανάλυση». Διακονείς Μυστήριο. Κρατάς μια πόρτα ανοιχτή για να περάσει ένας αδελφός σου από το σκοτάδι στο φως της μετανοίας. Και αυτό θέλει θυσιαστική διάθεση. Θέλει να μη δυσφορήσεις. Θέλει να μην αφήσεις την κόπωση να γίνει σκληρότητα. Θέλει να έχεις την υπομονή να κατηχήσεις, τη διάκριση να ξεχωρίσεις την αλήθεια από την πλάνη, τη λεπτότητα να παρηγορήσεις χωρίς να χαϊδέψεις, τη σταθερότητα να βάλεις όριο και να παιδαγωγήσεις χωρίς να συντρίψεις.

Κι υπάρχει κι ένας άλλος κόπος, που δεν φαίνεται καθόλου: ο εσωτερικός. Να μη μπει ο πειρασμός της εξουσίας μέσα στη σχέση πνευματικού–εξομολογουμένου. Να μη γίνει η εξομολόγηση «χώρος επιβολής». Να μη περάσουν οι δικές σου ιδέες ως δήθεν «φωνή Θεού». Να μη σε μεθύσει η τιμή, ούτε οι εκδηλώσεις θαυμασμού. Να κρύβεις το πρόσωπό σου για να φαίνεται ο Χριστός και η Εκκλησία. Να μένεις υπάκουος, εκκλησιαστικός, ταπεινός—χωρίς να καλλιεργείς τον ρόλο του «μεγάλου γέροντα». Αυτός είναι αγώνας. Και είναι αγώνας καθημερινός, γιατί η ανθρώπινη ψυχή εύκολα γλιστρά στην κενοδοξία, ακόμη και με αφορμή τα πιο ιερά.

Αυτή τη θυσιαστική διακονία σκέφτομαι αυτές τις ημέρες. Κι όχι μόνο για τον συγκεκριμένο κεκοιμημένο ενάρετο κληρικό, αλλά και για τόσους άλλους κληρικούς που υπηρετούν αθόρυβα στις ενορίες: χωρίς φήμες, χωρίς αφιερώματα, χωρίς «ιστορίες που εντυπωσιάζουν». Έχουν, όμως, ρυτίδες από την κόπωση και πληγές από το φορτίο των άλλων. Και συχνά δεν ζητούν τίποτε—ούτε λόγια, ούτε προβολή. Μόνο να έχουν την δύναμη και την υπομονή να συνεχίσουν να διακονούν.

Δεν κρίνω όσους γράφουν για θαυμαστά γεγονότα. Ίσως τους παρηγορεί, ίσως τους ενισχύει, ίσως τους βοηθά να αγαπήσουν περισσότερο τον πνευματικό αγώνα. Απλώς φοβάμαι μήπως συνηθίσαμε να ζητάμε το εντυπωσιακό, και να προσπερνάμε τα βασικά, τα ωφέλιμα, εκείνα που πραγματικά μας παιδαγωγούν: τη μετάνοια, την υπομονή, τη σταθερότητα, τη διακονία, την ταπείνωση. Το θαύμα που πρέπει να μας εντυπωσιάζει δεν είναι το υπερκόσμιο φως ενός οράματος. Είναι το ταπεινό φως που αχνοφέγγει μέσα σε ένα κελί εξομολόγησης, σε ένα πετραχήλι, σε μια καρέκλα που τσακίζει τη μέση και τα γόνατα, σε μια καρδιά που λιώνει αλλά επιμένει να αγαπά.

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Θέλεις να κάνεις το καλό; Ετοιμάσου για πειρασμό…

 Του Αββά Ισαάκ του Σύρου

* Όταν θελήσεις να κάνεις αρχή καλού έργου, πρώτα να ετοιμάσεις τον εαυτό σου για την αντιμετώπιση των πειρασμών, που πρόκειται να έρθουν εναντίον σου. Γιατί ο εχθρός, όταν δει κάποιον ν’ αρχίζει με θερμή πίστη μια θεάρεστη ζωή, συνηθίζει να του επιτίθεται με διάφορους και φοβερούς πειρασμούς, ώστε να δειλιάσει απ’ αυτούς ο άνθρωπος και να εγκαταλείψει την καλή του πρόθεση. Και παραχωρεί ο Θεός να πέσει σε πειρασμό για να χτυπήσεις επίμονα τη θήρα (του ελέους) Του και για να ριζώσει μέσα στο νου σου, από το φόβο των θλίψεων, η μνήμη Εκείνου, και για να Τον πλησιάσεις με τις προσευχές, ώστε ν’ αγιασθεί έτσι η καρδιά σου από την ακατάπαυστη ενθύμησή Του. Και όταν Τον επικαλείσαι, θα σε ακούσει. Και θα μάθεις έτσι, ότι ο Θεός είναι αυτός που σε λυτρώνει. Και τότε θα νιώσεις την παρουσία Εκείνου που σ’ έπλασε και σε δυναμώνει και σε προστατεύει. Γιατί η σκέπη και η πρόνοια του Θεού αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους. Δεν γίνεται όμως ορατή παρά μόνο σ’ εκείνους που καθάρισαν τον εαυτό τους από την αμαρτία και είναι συνεχώς προσηλωμένοι στο Θεό. Εξαιρετικά μάλιστα φανερώνεται σ’ αυτούς η βοήθεια και η πρόνοια του Θεού, όταν μπουν σε μεγάλη δοκιμασία για χάρη της αλήθειας. γιατί τότε την αισθάνονται πολύ καθαρά με την αίσθηση του νου.

Μερικοί, που είδαν αυτή (τη βοήθεια) και με τα σωματικά τους μάτια, ανάλογα με τις δοκιμασίες, και διαπίστωσαν έτσι τη συμπαράσταση του Θεού, υποκινήθηκαν απ’ αυτή σε γενναίες πράξεις, όπως μαθαίνουμε για τον Ιακώβ και τον Ιησού του Ναυή και τους Τρεις Παίδες και τον απόστολο Πέτρο και τους άλλους αγίους, που άθλησαν για το Χριστό. Σ’ αυτούς (η θεία βοήθεια) ήταν ολοφάνερη, έχοντας ανθρώπινη μορφή, δίνοντάς τους θάρρος και προετοιμάζοντάς τους για τον αγώνα της ευσέβειας. Αλλά και στους πατέρες, που έζησαν στην έρημο και έδιωξαν από κει τους δαίμονες και έγιναν κατοικητήρια αγγέλων, και σ’ αυτούς παρουσιάζονταν συνεχώς οι άγιοι άγγελοι και με κάθε τρόπο τους βοηθούσαν και τους συμπαραστέκονταν σε όλα και τους στήριζαν και τους λύτρωναν από τους πειρασμούς, που οι άγριοι δαίμονες τους προξενούσαν. Αλλά και μέχρι σήμερα δεν απομακρύνεται η βοήθεια του Θεού από τους ανθρώπους που ολοκληρωτικά αφιερώθηκαν στα έργα που Εκείνος ευαρεστείται, αλλά βρίσκεται κοντά σε όλους όσοι Τον επικαλούνται (Αββάς Ισαάκ).

 ΠΑΡΕΝΕΣΕΙΣ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ “ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ” ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Άγιος Σωφρόνιος Επίσκοπος Ιρκούτσκ

 Ο Άγιος Σωφρόνιος, κατά κόσμος Στέφανος Κρισταλέφσκιυ, γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 1703 μ.Χ. στην Ουκρανία, κοντά στην περιοχή του Τσέρνιγκωφ, από ευσεβείς γονείς. Από την παιδική του ηλικία αγάπησε την Εκκλησία και το μοναχικό βίο. Ανέπτυξε σπουδαία ιεραποστολική δράση και εξελέγη Επίσκοπος της πόλεως Ιρκούτσκ.

Ο Άγιος Σωφρόνιος κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 1771 μ.Χ., κατά την Δευτέρα ημέρα του Πάσχα. Ενώ αναμενόταν η απόφαση της Ιεράς Συνόδου περί του ενταφιασμού του ιερού λειψάνου, η σορός του παρέμεινε άταφη επί έξι μήνες, χωρίς να υποστεί την παραμικρή αλλοίωση. Το γεγονός αυτό, καθώς και η φήμη του αυστηρού ασκητικού του βίου, προσείλκυσαν πλήθη πιστών, οι οποίοι προσκυνούσαν το ιερό λείψανο ως σκήνωμα Αγίου του Θεού. Τα ιερά λείψανα του Αγίου διασώθηκαν θαυματουργικά από την πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς τον καθεδρικό ναό του Ιρκούτσκ στις 18 Απριλίου 1917 μ.Χ. και επιτελούν πλήθος θαυμάτων.

Η ανακήρυξη της αγιοποιήσεώς του έγινε από τη Ρωσική Εκκλησία στις 23 Απριλίου 1918 μ.Χ.

Άγιος Βίκτωρ

 Ο Άγιος Βίκτωρ μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη επί Μαξιμιανού, μαζί με έντεκα άλλους μάρτυρες.

Αγία Ευβουλή

 Η Αγία Ευβουλή ήταν μητέρα του Άγιου Παντελεήμονα  και απεβίωσε ειρηνικά.

Άγιος Ιωάννης Πατριάρχης Ιεροσολύμων

 Ο Άγιος Ιωάννης ήταν από τους πρώτους Πατριάρχες Ιεροσολύμων και απεβίωσε ειρηνικά.

Όσιος Ιωάννης ο εν τω φρέατι

 Ο Όσιος Ιωάννης γεννήθηκε στα χρόνια των διωγμών της Εκκλησίας από τους ειδωλολάτρες. Η ευσεβής μητέρα του, τον πότισε με τα νάματα της χριστιανικής θρησκείας, και αργότερα ο Ιωάννης κατέφυγε στην έρημο όπου αφοσιώθηκε στη μελέτη και την πνευματική άσκηση. Επειδή όμως το μέρος που έμενε ήταν μια μικρή σπηλιά, αναγκάσθηκε ο ευσεβής ερημίτης να χρησιμοποιήσει σαν άσκητήριο, ένα ξεροπήγαδο. Γι' αυτό και έπωνομάστηκε: «Ιωάννης ο εν τω φρέατι». Μετά από καιρό, ήλθαν κι άλλοι στον τόπο εκείνο, όπου έκτισαν μικρά κελιά για τον εαυτό τους. Αλλά ο Ιωάννης, δεν ήθελε πλέον να φύγει από εκείνο το ξεροπήγαδο, που είχε συνδεθεί με τόσα χρόνια της ζωής του. Επικοινωνούσε όμως με τους νεοελθόντες και χρησίμευε ως πολύτιμος σύμβουλος και καθοδηγός τους. Έτσι ώστε η μικρή εκείνη αδελφότητα, καταρτιζόταν και προαγόταν κατά Χριστόν απ' αυτόν. Ο Ιωάννης πέθανε ειρηνικά σε βαθιά γεράματα.

Προφήτης Ιωήλ

 Ο Προφήτης Ιωήλ (Ιωήλ κατά την Β΄Παραλειπομένων (Θ΄29), Ιωάδ κατά μερικούς συναξαριστές) καταγώταν από τον Ιούδα (Γ΄Βασιλ. 10). Αυτός λοιπόν στάλθηκε από τον Θεό προς τον βασιλιά Ιεροβοάμ για να ελέγξει αυτόν για τις δαμάλεις (Γ΄Βασιλ. ιγ΄,2). Όταν δε άπλωσε το χέρι του ο Ιεροβοάμ για να κρατήσει τον προφήτη, ξεράθηκε το χέρι του και αποκαταστάθηκε πάλι δια της προσευχής του προφήτου. Επειδή όμως ο προφήτης πήρε εντολή από τον Θεό να μη φάει και πιει, αυτός έφαγε παραπλανηθείς από τον ψευδοπροφήτη Ενβέ. Γι' αυτό κατασπαράχθηκε, για την παρακοή του, από ένα λιοντάρι, χωρίς όμως το θηρίο να φάει το σώμα του. Τάφηκε δε κοντά στον τάφο του πλανήσαντος αυτόν ψευδοπροφήτου Ενβέ.

Άγιος Ζαχαρίας Μητροπολίτης Κορίνθου

 Ο Άγιος Ζαχαρίας ήταν Επίσκοπος Κορίνθου και συκοφαντήθηκε από τους Τούρκους ότι συνεργαζόταν με τους Ενετούς, κατά την εκστρατεία του Μοροζίνη στην Ελλάδα, για την απελευθέρωση των Ελλήνων. Συνελήφθη και αφού βασανίστηκε σκληρά οδηγήθηκε στον κριτή, ο οποίος τον προέτρεψε να αρνηθεί τον Χριστό και να γίνει μουσουλμάνος. Ο Ζαχαρίας, με αηδία άκουσε την πρόταση αυτή του κριτή και γι' αυτό βασανίστηκε φρικτά. Καταδικάστηκε να καεί ζωντανός στη φωτιά περιστρεφόμενος! Οι χριστιανοί της Κορίνθου κατόρθωσαν, αφού πρόσφεραν μεγάλο χρηματικό ποσό στον Τούρκο έπαρχο, να μεταβληθεί ο φρικτός αυτός τρόπος της θανατικής καταδίκης. Έτσι ο νέος ιερομάρτυρας Ζαχαρίας αποκεφαλίστηκε στην Κόρινθο, 30 Μαρτίου 1684 μ.Χ., Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης.

Το Απολυτίκιο ψάλλει ο αρχ. π. Νικόδημος Καβαρνός

 

Άγιος Ιωάννης συγγραφέας της Κλίμακος

 Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακας γεννήθηκε πιθανότατα το 523 μ.Χ. στη Συρία. Ήταν γιος πλούσιας και ευσεβούς οικογένειας. Σε νεαρή ηλικία, παρακολούθησε ανώτερο κύκλο μορφώσεως, ώστε να διακρίνεται ανάμεσα στους συνομήλικούς του. Εκείνος όμως, ενδιαφερόταν περισσότερο για την προσευχή, τις θεολογικές μελέτες, την συγγραφική εργασία και την άσκηση. Πήγε στο Όρος Σινά, κοντά στον φημισμένο αναχωρητή Μαρτύριο, ο οποίος καθοδήγησε πνευματικά τον νεαρό Ιωάννη. Μετά από τέσσερα χρόνια άσκησης, εκάρη μοναχός ενώ η φήμη των αρετών και της σοφίας του είχε ευρύτερα διαδοθεί. Γι' αυτό πολλοί μοναχοί και λαϊκοί, αλλά και αξιωματούχοι έρχονταν στη Μονή για να ζητήσουν τη συμβουλή του. Είχε και το χάρισμα της θαυματουργίας. Λόγω της διαβίωσής του στην Ιερά Μονή Σινά ονομάζεται και Σιναΐτης. Μετά το θάνατο του ηγούμενου της Μονής και κατόπιν απαιτήσεως των αδελφών δέχθηκε να γίνει Ηγούμενος της ιεράς Μονής Σινά για μερικά χρόνια. Η νοσταλγία, όμως, της ερημικής ζωής, έκανε τον Ιωάννη να αποσυρθεί πάλι στην έρημο και να αφοσιωθεί πάλι στις μελέτες του. Εκοιμήθη εν ειρήνη περί το 606 μ.Χ. και άφησε δύο σπουδαιότατα συγγράμματα, την «Κλίμακα» και τον «Λόγον προς τον Ποιμένα».

Η «Κλίμακα» περιλαμβάνει τριάντα λόγους περί αρετής, όπου ο καθένας λόγος περιλαμβάνει και μια αρετή, ξεκινώντας από τις πιο πρακτικές και ανεβαίνοντας σαν σκαλοπάτια κατέληξε στις θεωρητικά υψηλές. Στη πνευματική ζωή έχουμε βαθμίδες χαμηλές και υψηλές, καταστάσεις κατώτερες και ανώτερες. Γι' αυτό και το σύγγραμμα ονομάζεται Κλίμακα των αρετών. Στο έργο του αυτό ο συγγραφέας παρουσιάζει συστηματικά τις ιδέες του για την κοινοβιακή κυρίως, αλλά και για την ερημική ζωή, ταξινομώντας αυτές κατά τρόπο που δείχνει πορεία προς την ηθική τελείωση. Είναι γραμμένο σε κομψή ελληνική γλώσσα, καλοδουλεμένη με χάρη και μελωδικότητα. Έχει διαύγεια, γλαφυρότητα, παραστατικότητα και παρουσιάζει πλούτο εκφράσεως, καλαισθησία και ευγένεια. Στη διακόσμηση του λόγου με εικόνες και παρομοιώσεις ο ιερός συγγραφέας είναι απαράμιλλος. Πάσης φύσεως σχήματα λόγου αναδύονται καθώς και ωραίες και επιτυχημένες προσωποποιήσεις. Από την αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής το σύγγραμμά του διαβάζεται σε όλα τα ορθόδοξα μοναστήρια. Επειδή είναι παγκόσμιο κειμήλιο αναλύσεως όλων των παθών και των αρετών, η Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα σε αυτή τη πνευματική περίοδο τον συγγραφέα άγιο Ιωάννη της Κλίμακας και το προτείνει για ανάγνωσμα. Η μνήμη του εορτάζεται στις 30 Μαρτίου και την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Μερικοί λόγοι του, από την Κλίμακα:

1) Η ταπεινοφροσύνη είναι ουράνιος ανεμοστρόβιλος που μπορεί να ανεβάσει την ψυχή από την άβυσσο της αμαρτίας στα ύψη του ουρανού.

2) Μητέρα της πηγής είναι η άβυσσος των υδάτων πηγή δε της διακρίσεως η ταπείνωσις

Ἀπολυτίκιον  

Ἦχος γ'. Θείας πίστεως.

Θεῖον κλίμακα, ὑποστηρίξας, τὴν τῶν λόγων σου, μέθοδον πάσι, Μοναστῶν ὑφηγητὴς ἀναδέδειξαι, ἐκ πρακτικῆς Ἰωάννη καθάρσεως, πρὸς θεωρίας ἀνάγων τὴν ἔλαμψιν. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

Έτερον Ἀπολυτίκιον

Ήχος πλ. δ'.

Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τό ἄγονον ἐγεώργησας· καί τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατόν τούς πόνους ἐκαρποφόρησας· καί γέγονας φωστήρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Ἰωάννη, Πατήρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

Κοντάκιον

Ἦχος α'. Χορὸς Ἀγγελικός

Καρπούς ἀειθαλεῖς, ἐκ τῆς βίβλου προσφέρων, διδάγματα σοφέ, καθηδύνεις καρδίας, τῶν τούτοις μετά νήψεως, προσεχόντων μακάριε· Κλίμαξ γάρ ἐστι, ψυχὰς ἀνάγουσα γῆθεν, πρὸς οὐράνιον, καί διαμένουσαν δόξαν, τῶν πίστει τιμῶντων σε.

ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ ΑΙΝΩΝ Ε' ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

 

Κάποια μας ΞΕΠΕΡΑΣΕ.(Κυριακή Ε΄ Νηστειών)

 Στην εκπνοή της Μεγάλης Σαρακοστής και προ της Μεγάλης Εβδομάδας η Εκκλησία θέτει ενώπιόν μας το τρανταχτό «υπόδειγμα μετανοίας» της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Η πνευματική μας μάχη εν όψει του Πάσχα πλησιάζει στο τέλος της, το αποτέλεσμα για κάποιους πιθανόν να είναι νικηφόρο, για πολλούς ίσως αμφίρροπο, για άλλους όμως, τους περισσότερους μάλλον από μας, απογοητευτικό, ή, στην καλύτερη περίπτωση, απλώς στάσιμο (Κυριακή Ε΄ Νηστειών).

 Έρχεται λοιπόν η αγία Μαρία να μας αφυπνίσει. Όχι με χάδια και αβρότητες. Αλλά με τρόπο βίαιο, επαναστατικό, τρομερά ρηξικέλευθο. Κόντρα σε καθετί που έχουμε συνηθίσει, κόντρα σε κάθε κατεστημένο μέσα μας, κόντρα σε κάθε πνευματικό μας ψιλοβόλεμα, κόντρα σε κάθε κατάσταση πνευματικής ψευδοαυτάρκειας και επανάπαυσης, με την οποία ξεγελάμε την υπνώττουσα, ρέγχουσα συνείδησή μας.

  Η αγία Μαρία είναι ένας ηχηρός κόλαφος στα λιμνάζοντα ύδατα των υπαρξιακών μας ψευδαισθήσεων. Η ζωή της ξεπέρασε συνήθεις κανόνες και όρια, σε όποια φάση και αν την παρατηρήσουμε. Αν επικεντρώσουμε την προσοχή μας στην εφάμαρτη βιοτή της, η εκρηκτική της αμαρτωλότητα είναι, το λιγότερο, σοκαριστική. Αν στρέψουμε το βλέμμα στη συγκλονιστική, ανατρεπτική της μετάνοια, ολόκληρος ο κόσμος, φυσικός και πνευματικός, άγγελοι και άνθρωποι, στεκόμαστε μπροστά της άφωνοι, ενεοί.

  Σε όποια κατάσταση λοιπόν και αν βρισκόμαστε εμείς, η αγία Μαρία βάζει στο στόμα μας φραγή. Προφασιζόμαστε μήπως αδυναμία να αναχαιτίσουμε την καθοδική μας καταφορά, να αποτινάξουμε τον φονικό εναγκαλισμό της αμαρτίας; Η αγία Μαρία μας αφαιρεί κάθε δικαίωμα απολογίας, ακυρώνει κάθε δικαιολογία μας. Γιατί εκείνη βούτηξε βαθιά με ακατάσχετη ορμή, περισσότερο από κάθε άλλον, «εν αβύσσω κακών». Και όμως με δύναμη όντως ακαταγώνιστη, απωθώντας ανεπίστροφα «τας των ηδονών ακαθέκτους ορμάς», κατέπαυσε «κυμαινομένην θάλασσαν», τον αφρισμένο κλύδωνα των πειρασμών, ανακατεύθυνε οριστικά το ρεύμα της ψυχής της προς τον Θεό. Με τη χάρη της Θεομήτορος απέκρουσε «λύσσαν παθών βιαίως οχλούντων και κατήσχυνε εχθρόν τον πτερνίσαντα».

  Ούτε δικαιολογίες στέκουν εκ μέρους μας λοιπόν, αλλά ούτε και απογοήτευση για το όποιο κατάντημά μας. Αν εκείνη τα κατάφερε, γιατί όχι κι εμείς;

Βρισκόμαστε όμως τυχόν σε καλή πνευματική κατάσταση, σε μετάνοια, αγώνα και άσκηση;

 Ας μην παίρνουν αέρα τα μυαλά μας. Η αγία Μαρία μας αφαιρεί κάθε αφορμή για κομπασμό, έπαρση και καμάρι για τις δήθεν αρετές μας. Γιατί υπήρξε ασυγκρίτως πιο δυναμική στη μετάνοιά της από εμάς. Ανυψώθηκε «προς την ακροτάτην αρετήν παραδόξως, αγγέλων φύσιν καταπλήξασα, …ασώματον πολιτείαν εν σώματι μετελθούσα, …αΰλως βιώσασα και φύσιν υπερβάσα».

Ο πάτερ Ζωσιμάς, που χάριτι Θεού την ανακάλυψε εν μέσω της ερήμου, την έβλεπε ως «θαύμα καινόν». Γέμισε θάμβος, εκστασιάσθηκε. «Άγγελον γαρ εώρα εν σώματι».

Ζεις στην αμαρτία λοιπόν;Μην απελπίζεσαι, αλλά και μην προφασίζεσαι αδυναμία διόρθωσης.

Ζεις μήπως ενάρετα;Μην επαίρεσαι.

Η αγία Μαρία σε ξεπέρασε και στο ένα και στο άλλο!

π. Δημητρίου Μπόκου

Όποιος γνώρισε τον Χριστό πέταξε στα σκουπίδια τον παλιόν του εαυτό !(Οσία Μαρία Αιγυπτία)

  Κυκλοφορούσε σαν αγρίμι στην έρημο η Οσία Μαρία η Αιγυπτία η μεγαλύτερη ασκήτρια όλων των αιώνων.

Πριν 1.400 χρόνια μια κοπέλα, μόλις δώδεκα ετών, κάπου στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, μπλέκεται στα δίχτυα του αγοραίου έρωτα. Δίνεται με σώμα και ψυχή στην πτώση, στην αμαρτία, στη φθορά.

Η σαρκολατρεία, η ηδονοθηρία, η ακόρεστη λαγνεία την κατακυριεύουν πολύ νωρίς. Επί δεκαεπτά ολόκληρα χρόνια ζούσε αχόρταγα αυτή τη ζωή δίχως αναστολές, ντροπές, επιφυλάξεις, ενοχές και τύψεις. Θεωρούσε τον εαυτό της ελεύθερο, ανεξάρτητο, ανεξέλεγκτο και ακατανίκητο. Θαύμαζε την ωραιότητά της, τα πλούτη της, τις κατακτήσεις της και την προκλητικότητά της.

Ένα θαυμαστό σημείο που της συνέβη στα Ιεροσόλυμα και δεν μπορούσε να εισέλθει στο ναό την έκανε να γονατίσει, να δακρύσει, να θυμηθεί την αθωότητα των παιδικών της χρόνων. Άρχισε να κλαίει. Άρχισε η μεταστροφή της. Η φιλόσαρκη γίνεται ξαφνικά φιλόθεη.

Μεταμορφώνεται, ξεμασκοφορεί, φιλοκαλεί, ανασταίνεται. Στην καρδιά της, μετά από αυτή την απρόσμενη υπαρξιακή αλλαγή, κυριαρχεί ο θεός έρωτας. Η ζωή της λαμβάνει βαθύ νόημα. Πρόκειται για μια ηρωίδα, μάρτυρα και οσία.

Αναχωρεί για την έρημο, την πέραν του Ιορδάνου, αποφασιστικά και ανυποχώρητα. Οι λογισμοί επιστροφής στην πρότερη ζωή δεν την αφήνουν να ησυχάσει ούτε για ένα λεπτό. Τυραννιέται από τους σφοδρούς κι αισχρούς λογισμούς επί δεκαεπτά χρόνια. Όσα χρόνια ζούσε στην αμαρτία. Κόντεψε ν’ απελπιστεί. Έγινε ένας σκελετός από τη νηστεία.

Κυκλοφορούσε σαν ένα αγρίμι της ερήμου. Η αφιλόξενη έρημος, η ξένη γη, πέτρες και σπηλιές υπήρξαν κατοικίες. Έζησε άλλα είκοσι τρία χρόνια δίχως τον φοβερό πόλεμο των λογισμών. Εξαϋλώθηκε. Η περίφημη πόρνη έγινε η μεγαλύτερη ασκήτρια όλων των αιώνων.

Ο αββάς Ζωσιμάς ιεραποδημώντας μια Σαρακοστή στην έρημο είδε μια σκιά περιπλανώμενη. Όταν αντελήφθη ότι ήταν μια γυναίκα, κάλυψε με το ιμάτιό του τη γύμνια της και πληροφορήθηκε με συγκίνηση τη θαυμαστή ζωή της. Επιστρέφοντας την κοινώνησε. Μετά ένα έτος τη βρήκε νεκρή. Σ’ ένα κεραμίδι είχε σημειώσει ότι ανεπαύθη μόλις κοινώνησε.

Η αμαρτία δεν είναι απλά η παράβαση του νόμου, αλλά έλλειψη αγάπης στον Θεό. Η αμαρτία φαντάζει πάντα πολύ ωραία, λίαν ελκυστική και σαγηνευτική. Συλλαμβάνεται στο νου, αποδέχεται και διαπράττεται. Η αμαρτία συνηθίζει να στερεί τη μακάρια γαλήνη της ψυχής.

Η συννεφιά που προηγείται της αμαρτίας, μετά τη διάπραξή της υποχωρεί και ο άνθρωπος βλέποντας τη γυμνότητά του στενοχωρείται, θλίβεται κι έχει τύψεις. Η ουρά του διαβόλου επεμβαίνει, ώστε ο άνθρωπος ν’ απογοητευτεί και να μη θέλει να μετανοήσει.

Ο μέγας ψυχοανατόμος, όσιος Ιωάννης της Κλίμακος, όρισε με καταπληκτική σαφήνεια τα στάδια της αμαρτίας: Προσβολή, συνδυασμός, συγκατάθεση, αιχμαλωσία, πάλη, πάθος. Το πάθος γίνεται συνήθεια αγαπητή και χρόνια που παρασύρει τον άνθρωπο δίχως αντιστάσεις. Η αμαρτία σκοτίζει τον άνθρωπο.

Σήμερα θεωρείται αδιάφορα, έχει γίνει κανόνας, ο άνθρωπος νομίζει πως κάνοντας ό,τι θέλει είναι και ελεύθερος. Όποιος νόμος και αν ψηφισθεί, η αμαρτία δεν θα παύσει να είναι αμαρτία και να ενοχλεί την ψυχή κάθε τίμιου, σοβαρού κι ευσυνείδητου ανθρώπου.

Φθάσαμε το αφύσικο να το λέμε φυσικό και το παράλογο λογικό. Αποτέλεσμα της αμαρτίας: αποξένωση, απομόνωση, κενό, μοναξιά, απόγνωση και στενοχώρια.

Η οσία Μαρία συνδράμει στοργικά στη μεταστροφή όλων. Απέτυχε ως πόρνη και νίκησε ως ασκήτρια. Πρόκειται για τρομερά γενναία γυναίκα. Εμπνέει. Συνεγείρει τους αμαρτωλούς. Μη φοβάται κανείς τις λέξεις αλλά τις ανειρήνευτες πράξεις.

Τελειώνει η Σαρακοστή και η Αλεξανδρινή Μαρία μας σκουντά να προχωρήσουμε άφοβα. Μας παρακινεί προς επαναπροσανατολισμό και να μας πει εμπιστευτικά πως και οι πόρνες μπορούν να θέλουν να γίνουν όσιες.

Μακαριστός Γέροντας Μωυσής Αγιορείτης

Η καινούργια οικογένεια

 π. Πινακούλας, Αντώνιος

Κυριακή Ε΄ Νηστειών

Μάρκ. 10, 32-45

Αγαπητοί αδελφοί, ακούσαμε σήμερα στο ευαγγέλιο το Χριστό να μιλάει στους Μαθητές γι’ αυτά τα οποία θα συμβούν όταν θα φτάσουν στα Ιεροσόλυμα. Όπως ξέρετε, και τα τρία πρώτα Ευαγγέλια μιλάνε γι’ αυτό το μοναδικό ταξίδι του Χριστού από τη Γαλιλαία μέχρι τα Ιεροσόλυμα. Εγγίζοντας τώρα στα Ιεροσόλυμα, ο Χριστός υπενθυμίζει στους Μαθητές όσα τους είχε ήδη πει ότι θα συμβούν εκεί, και μάλιστα με περισσότερες λεπτομέρειες απ’ όσες τις άλλες φορές. Και τον παίρνουν κατά μέρος, όπως λέει ο ευαγγελιστής Μάρκος, οι υιοί Ζεβεδαίου, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, για να του υποβάλουν ένα αίτημα: Να τους βάλει, όταν πάει στα Ιεροσόλυμα και γίνει βασιλιάς, τον έναν εκ δεξιών του και τον άλλον εξ αριστερών του. Δηλαδή, να τους δώσει τις ανώτερες θέσεις στην κυβέρνηση. Και ο Χριστός τους απάντησε: «Δεν ξέρετε τι ζητάτε». Έχει σημασία η λεπτομέρεια που προσθέτει ένας άλλος ευαγγελιστής, ότι η μητέρα αυτών των δύο μίλησε στο Χριστό. Εκείνη ήταν που έθεσε πρώτη αυτό το αίτημα.

καινούργια οικογένεια

Βλέπετε, αδελφοί, ότι, ενώ ο Χριστός εξηγεί συνέχεια σ’ αυτούς για το Σταυρό, εκείνοι, δύο από τους πιο καλούς μαθητές του, δεν καταλαβαίνουν τίποτε. Θυμόσαστε ότι στο ευαγγέλιο της προηγούμενης Κυριακής, όταν ο Χριστός έμαθε ότι οι μαθητές του δεν μπόρεσαν να θεραπεύσουν το άρρωστο παιδί, είπε εκείνο το «Ω γενιά άπιστη, μέχρι πότε θα είμαι μαζί σας;», εννοώντας πάλι τους Μαθητές. Και τώρα έχει πάλι το ίδιο πρόβλημα σ’ ένα άλλο θέμα. Οι Μαθητές πάλι βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο. Εκεί ο Χριστός παραπονιέται, εκφράζει τη στενοχώρια που έχει μέσα του, ότι οι Μαθητές δεν πιστεύουν όσο θα έπρεπε να πιστεύουν. Τώρα έχει μπροστά του δύο ανθρώπους οι οποίοι δεν ξέρουν τι ακριβώς του ζητάνε. Στη συζήτηση που γίνεται παρακάτω, όπως μας την παραθέτει ο ευαγγελιστής Μάρκος, ο Χριστός, για να τους προσγειώσει στην πραγματικότητα, τους ρωτάει εάν μπορούν να πιούν το ποτήρι που αυτός πίνει και να βαπτιστούν το βάπτισμα που αυτός βαπτίζεται. Εννοώντας βέβαια το Σταυρό του, το μαρτύριό του. Αλλά έχει σημασία ότι ο ευαγγελιστής μας τα δίνει και τα δύο σε χρόνο ενεστώτα, ότι τώρα γίνονται. «Τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι». Τώρα πίνω το ποτήρι και τώρα βαπτίζομαι. Γιατί βλέπετε ότι ο Σταυρός του Χριστού, στον οποίο είναι αφιερωμένη όλη η Σαρακοστή, δε συμβαίνει μόνο μια μέρα, τη Μεγάλη Παρασκευή, δεν είναι μόνο ότι ανέβηκε πάνω στο Σταυρό και καρφώθηκε και πέθανε εκεί. Είναι κι αυτό ο Σταυρός του Χριστού, αλλά όχι μόνο αυτό. Καθ’ όλη τη ζωή του ο Χριστός σήκωνε το Σταυρό του. «Μπορείτε να πιείτε το ποτήρι που εγώ πίνω τώρα και να βαπτιστείτε το βάπτισμα που εγώ βαπτίζομαι τώρα;» Ποιο ήταν το ποτήρι στη συγκεκριμένη στιγμή; Ήταν αυτή η ακατανοησία και η φοβερή δυσκολία των Μαθητών να καταλάβουν αυτά που τους έλεγε. Όπως λοιπόν και την προηγούμενή Κυριακή η απιστία των Μαθητών, έτσι και τώρα η φοβερή τους ακατανοησία είναι εκείνα που γίνονται Σταυρός του Χριστού. Και θα γίνονται πάντοτε και αυτή τη στιγμή συνεχίζουν να γίνονται. Αρκεί και μόνο να έχει κανείς στο μυαλό του ότι τη θέση των Μαθητών του Χριστού την έχουμε όλοι εμείς τώρα. Και δεν ήταν μόνο οι δύο Μαθητές που τα έλεγαν αυτά και η μητέρα τους, αλλά και οι άλλοι Μαθητές, όταν έμαθαν τι ζητούσαν οι υιοί Ζεβεδαίου, αγανάκτησαν, είχαν κι αυτοί τα ίδια προβλήματα, τις ίδιες επιθυμίες.

Αγαπητοί αδελφοί, έχει σημασία ότι σ’ αυτό το ταξίδι του Χριστού και των μαθητών του προς τα Ιεροσόλυμα, λίγο πιο πριν, οι υιοί Ζεβεδαίου του είχαν ζητήσει κάτι άλλο. Περνώντας από ένα χωριό της Σαμαρείας, όπου δεν έγιναν δεχτοί από τους κατοίκους και διώχτηκαν, είπαν στο Χριστό: «Θέλεις να προσευχηθούμε και να ρίξει φωτιά και να τους κάψει;» Και ο Χριστός πάλι τους είπε: «Δεν καταλαβαίνετε εσείς ποιού πνεύματος πρέπει να είστε, πώς πρέπει να σκέφτεστε;» Βλέπετε ότι οι Μαθητές αισθάνονταν πως ξεχωρίζουν από τους άλλους ανθρώπους, επειδή ακολούθησαν το Χριστό, από το γεγονός και μόνο ότι πήραν την απόφαση να γίνουν μαθητές του· αυτοί ήταν με το Θεό και οι άλλοι δεν ήταν. Και όπως ο κόσμος χωρίζει τους ανθρώπους σε εχθρούς και φίλους και προσπαθεί να καταστρέψει τους εχθρούς και να προστατέψει τους φίλους, έτσι και οι Μαθητές θέλουν να εκδικηθούν τους εχθρούς τους. Αυτοί ακολουθούν έναν δυνατότερο και άρα μπορούν να τους νικήσουν. Έδειξαν με αυτό τον τρόπο πόσο μακριά ήταν από τον τρόπο του Χριστού. Τώρα εμφανίζεται ένα άλλο σύμπτωμα. Επειδή τον ακολούθησαν, σκέφτηκαν ότι έπρεπε να πληρωθούν γι’ αυτό. Γι’ αυτό και ζήτησαν αυτά που ζήτησαν στο ευαγγέλιο που ακούσαμε σήμερα. Να καθίσουν εκ δεξιών ο ένας και εξ αριστερών ο άλλος. Να τιμηθούν κι αυτοί το ίδιο, να μοιραστούν την εξουσία μαζί του. Γιατί έπρεπε να πληρωθούν, αφού ακολουθούσαν το Χριστό. Ήθελαν να εξαργυρώσουν τη συμπόρευσή τους με το Χριστό με αξιώματα. Ήταν οι πιο κοντινοί του και ξεχώριζαν από τους άλλους Μαθητές, δεν έπρεπε να πάρουν τα πιο μεγάλα αξιώματα;

Βλέπετε ότι όλα τα παραπάνω γίνονται ο Σταυρός του Χριστού. Εδώ ο Σταυρός του Χριστού είναι η απόσταση που υπάρχει μεταξύ αυτού που θέλει ο Θεός και της κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε εμείς. Οι Μαθητές σκέφτονταν με βάση τα οικογενειακά τους συμφέροντα. Η μάνα τους είχε μιλήσει στο Χριστό πρώτη, τα δυο αδέρφια ζητούσαν κάτι που το θεωρούσαν φυσικό. «Εμείς, οι πιο πιστοί, πρέπει να μοιραστούμε μαζί σου την εξουσία σου». Βλέπετε ότι ο άνθρωπος είναι πόσο στενά δεμένος με τη φυσική του οικογένεια, που μπερδεύει το ένστικτο της καταγωγής του και τα οικογενειακά του συμφέροντα με τα πράγματα του Θεού. Το να αγαπάει μία μάνα τα παιδιά της είναι το πιο φυσικό που μπορεί να γίνει, το να ενδιαφέρεται για το συμφέρον τους είναι το πιο λογικό. Όλοι οι άνθρωποι το αναγνωρίζουν και το καταλαβαίνουν.

Και εμείς στη θέση τους δε θα συμπεριφερόμασταν διαφορετικά. Σήμερα, όταν ακούμε το επεισόδιο με τους υιούς Ζεβεδαίου, αγαναχτούμε με τη συμπεριφορά τους. Αυτό συμβαίνει επειδή γνωρίζουμε τη συνέχεια της ιστορίας και η λογική μας δεν μπορεί να συμβιβάσει την απαίτηση των δύο αδελφών με το Σταυρό του Χριστού. Στην ουσία όμως σκεφτόμαστε με τον ίδιο τρόπο. Ζούμε μέσα στις συνθήκες της φυσικής μας οικογένειας. Είμαστε δεμένοι μαζί της με το ένστικτο της καταγωγής. Θεωρούμε συμφέρον μας ό,τι συμφέρει τους δικούς μας ανθρώπους και γνωρίζουμε ότι η κοινωνία σε όλα αυτά δεν είναι αντίθετη. Ο ίδιος ο Χριστός μεγάλωσε μέσα στα πλαίσια της φυσικής οικογένειας και ο νόμος του Θεού αναγνωρίζει τη μοναδική θέση που έχει στη ζωή των ανθρώπων. Ο ίδιος όμως ο Χριστός ίδρυσε μία άλλη οικογένεια, την οικογένεια των μαθητών του, την Εκκλησία, και μας κάλεσε να γίνουμε μέλη της. Σ’ αυτή μαθαίνουμε να ζούμε όχι με βάση το ένστικτο της καταγωγής μας και τα οικογενειακά μας συμφέροντα αλλά με βάση την ευθύνη ότι όλοι έχουμε κοινό πατέρα το Θεό. Εάν έχουμε πατέρα το Θεό, τότε μοναδικό συμφέρον μας είναι η σωστή σχέση με τους αδελφούς μας, που αρχίζει με την ανοχή και την κατανόηση και μπορεί να φτάσει μέχρι τη θυσία.

Η πορεία μας από τη φυσική οικογένεια προς την οικογένεια του Χριστού, την Εκκλησία, απαιτεί το Σταυρό του Χριστού. Δεν μπορούμε να γίνουμε μέλη αυτής της οικογένειας χωρίς να σηκώσουμε το σταυρό μας. Ο αποχωρισμός μας από τη φυσική οικογένεια έχει πόνο. Γι’ αυτό ο Χριστός ήταν τόσο ξεκάθαρος όταν μίλησε στους υιούς Ζεβεδαίου: «Μπορείτε να πιείτε το ποτήρι που εγώ πίνω και να βαπτιστείτε στο βάπτισμα που εγώ βαπτίζομαι; Μπορείτε να σηκώσετε το Σταυρό μου;».

Ο Χριστός μας έδειξε στο πρόσωπο των υιών Ζεβεδαίου ότι ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει πιο ψηλά, να φύγει από τη φυσική του οικογένεια και να φτάσει στην οικογένεια που ήθελε ο Χριστός. Στην οικογένεια των μαθητών του Χριστού. Θα ακούσουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα όλη την πορεία του Χριστού μέσα στα Ιεροσόλυμα μέχρι το Σταυρό. Και θα συναντήσουμε πάλι εκεί, τη Μεγάλη Παρασκευή, λίγο πριν πεθάνει ο Χριστός, τον ένα από τους υιούς Ζεβεδαίου, τον Ιωάννη, και την Παναγία, τη μητέρα του Χριστού, δίπλα στο Σταυρό. Εκεί όπου ο Χριστός θα πει στη μεν Παναγία Μητέρα του: «Αυτός είναι ο υιός σου», και στον Ιωάννη: «Αυτή είναι η μητέρα σου», και μάλιστα με τέτοιο τρόπο που δε σήκωνε συζήτηση. Όχι όπως ακούσαμε σήμερα, αλλά με τρόπο προστακτικό: «Αυτό που σας λέω είναι νόμος, είναι εντολή μου». Και ενώ όλα φαίνονταν ότι χάνονται κι ενώ πάνω στο Σταυρό ο Χριστός φαινόταν πλέον ότι πεθαίνει χωρίς απογόνους, λέει ο προφήτης: «Ποιοί είναι οι απόγονοί του; Υπάρχει κάποιος; Αυτός εξαφανίζεται και χάνεται, υπάρχει κάποιος που είναι συγγενής αυτού του ανθρώπου;», και συνεχίζει: «τὴν δὲ γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται». Κι όμως, λέει, ενώ αυτός φεύγει, ενώ εξαφανίζεται από τον κόσμο, φτιάχνει μία πολύ μεγάλη γενιά, μια πολύ μεγάλη οικογένεια. Και πράγματι, αυτό ήθελε να πει ο Χριστός όταν όριζε τη Μητέρα του μητέρα όλων των μαθητών του και τους Μαθητές παιδιά της Μητέρας του, αδέρφια δικά του. Η καινούργια οικογένεια ιδρύθηκε πάνω στο Σταυρό του Χριστού. Σ’ αυτή την οικογένεια συμμετέχουν όχι όσοι έχουν κοινή καταγωγή εξ αίματος αλλά όσοι έχουν κοινή καταγωγή εκ πίστεως και αισθάνονται το Χριστό πρωτότοκο αδελφό τους. Αυτό που τους κρατάει ενωμένους δεν είναι το φυσικό ένστικτο άλλα ο κόπος και η χάρη του Σταυρού.

Αγαπητοί αδελφοί, οι μέρες της Μεγάλης Σαρακοστής τελειώνουν. Σε μία εβδομάδα θα γιορτάσουμε την πανηγυρική είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα και στη συνέχεια βήμα βήμα την πορεία του και την άνοδο προς το Σταυρό και την Ανάσταση. Ας τη δούμε κι εμείς σαν μία δικιά μας πορεία, που μας παίρνει από τη φυσική οικογένεια στην οποία γεννηθήκαμε για να μας ανεβάσει εκεί που θέλει ο Χριστός. Σε μια άλλη οικογένεια, στην οικογένεια που ίδρυσε πάνω στο Σταυρό του, που έχει Μητέρα την Παναγία μας κι αδελφό μας τον ίδιο το Χριστό.

π. Πινακούλας, Αντώνιος, Το πηγάδι και η πηγή: Κηρύγματα στις Κυριακές της Μ. Σαρακοστής και του Πάσχα, 1η έκδ., Αθήνα, Εν πλω, 2008.

Ε΄ Κυριακή Νηστειών

 Νευράκης Νικόλαος

(Μαρίας Αιγυπτίας)

Η τελειότατη πνευματική τηλεόραση της Εκκλησίας παρουσιάζει και από τα τρία κανάλια (Απόστολος, Ευαγγέλιο και εορτή της ημέρας) σπουδαία προγράμματα. Και τα τρία προγράμματα αυτά έχουν ένα κοινό θέμα, την μετάνοια.

Ο Απόστολος μεταξύ άλλων λέγει ως συμπέρασμα: «Τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ἡμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων» (Εβρ. 9, 14). Το Ευαγγέλιο ομιλεί για μια μικρότητα των μαθητών Ιακώβου και Ιωάννου. Και η εορτή είναι της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Κοινό σημείο και των τριών αυτών θεμάτων είναι η μετάνοια, που αυτή ως εξομολόγηση αποτελεί κατά τον Ελβετό ιατρό Γιούγκ το καλύτερο φάρμακο για τα ψυχικά νοσήματα.

Ε΄ Κυριακή Νηστειών

Ο κάθε άνθρωπος με την ι. Εξομολόγηση και την Θεία Κοινωνία δέχεται την λύτρωση του Σταυρού. Οι μαθητές, που ζητούσαν φιλοδοξίες, με την μετάνοια ξαναγύρισαν στον πρώτο ενθουσιασμό και ξεκίνησαν για την πνευματική αλιεία του κόσμου. Και η οσία Μαρία η Αιγυπτία με την ειλικρινή μετάνοια έγινε Αγία, ενώ πρώτα ήταν γυναίκα της αμαρτίας. (Από 12 ετών παιδί μέχρι 30 ετών). Στα 30 χρόνια της πήγε να προσκυνήσει το Σταυρό του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα. Εκεί κατάλαβε την αγάπη του Χριστού, σκέφτηκε την ανηθικότητά της και πήρε απόφαση ν’ αλλάξει βίο. Και έγινε Αγία. Κατάλαβε εκείνη η νέα ότι η αμαρτία είναι σκλαβιά και άγχος.

Η αμαρτία είναι παιχνίδι με φίδια, τα οποία όμως κάποτε εκδικούνται και τον πιο επιδέξιο ψυχαγωγό. Η αμαρτία μοιάζει σαν την βασίλισσα των Ασσυρίων Σεμίραμη, που ζήτησε στα παλιά τα χρόνια μόνο μια μέρα να βασιλεύσει εκείνη αντί για τον άνδρα της και η πρώτη πράξη της ήταν να φονεύσει τον σύζυγό της βασιλιά, για να κυβερνήσει για πάντα. Η αρετή είναι το πιο πολύτιμο πράγμα. Η αγιότητα είναι η πηγή της χαρά. Η καλοσύνη είναι το μυστικό της δυνάμεως του ανθρώπου. Η αγάπη είναι η μεγαλύτερη κατάκτηση. Η μετάνοια η πιο ηρωική και γενναία πράξη. Οι γνωστοί σε όλο τον κόσμο μαθηματικοί Πασκάλ και Κοσί ζούσαν έντονη μυστηριακή ζωή και είχαν υποταγή στο Χριστό και τον πνευματικό τους. Ο Μπετόβεν πέρασε τις τελευταίες ώρες της ζωής του με τον ιερέα της ενορίας του. Ο καθηγητής της Ιατρικής Ρήγας Νικολαΐδης έγινε χριστιανός, ένεκα της αρετής της υπηρέτριάς του, η οποία, μολονότι αγράμματη και πτωχή, είχε υπέρτατη ευτυχία με τη χριστιανική της πίστη. Μια δε κοπέλα στον Πειραιά είπε ένα πρωί σ’ ένα ιερέα: Έλα, ή να με σκοτώσεις με το περίστροφο που έχω, ή να με καταγγείλεις στην Αστυνομία, ή έχε υπομονή να με ακούσεις. Και η νέα εξομολογήθηκε και βρήκε τη λύτρωση από τα δεινά της. (Χρυσ. Γιαλούρης Μητρ. Χίου).

Προ καιρού στον Ατλαντικό Ωκεανό κινδύνευε ένα πλοίο και ενώ πλησίασε κάποιο άλλο για βοήθεια, δεν επέτρεψε ο πλοίαρχος του κινδυνεύοντος πλοίου να μπουν στις βάρκες οι επιβάτες, νομίζοντας ότι μόνος του θα έσβηνε τη φωτιά. Όταν όμως απελπίστηκε και ήθελε βοήθεια ήταν πλέον αργά. Δεν μπόρεσε το άλλο πλοίο να πλησιάσει λόγω παρουσιασθείσης κακοκαιρίας.

Φίλοι μας, το τώρα είναι δικό μας, όχι το αύριο. Και επειδή πολλοί ντρέπονται να πουν τις αμαρτίες τους και αισθάνονται κάποιο πόνο ψυχικό, ας μη ξεχνάμε το εξής περιστατικό: Πολλές φορές εργάτες σε εργοστάσια κατεργασίας μετάλλων στην Ευρώπη παθαίνουν βλάβες στα μάτια, γιατί συχνά μπαίνουν ρινίσματα σιδήρου και προξενούν φρικτό πόνο. Τότε οι γιατροί με ειδικά επιστημονικά όργανα και με τη βοήθεια ειδικών μαγνητών, τραβούν τα ρινίσματα και τα βγάζουν. Προξενούν, όπως είναι φυσικό, κάποιο πόνο, δίνουν όμως την υγεία. Αυτό θα γίνει και με μας με την εξομολόγησή μας. Θα βγάλουμε τις αμαρτίες μας, θα γίνουμε καθαροί και αγνοί. (Νικαίας Γεώργιος).

Είθε να μιμηθούμε τους ανθρώπους της Κυριακής των Βαΐων και να υποδεχτούμε τον Κύριό μας με αποφυγή ρυπαρών πράξεων, με ιερούς ύμνους καθ’ όλην την Μ. Εβδομάδα, με τακτικό εκκλησιασμό και με κλάδους βαΐων, δηλ. με βαθιά πίστη και συνειδητή συμμετοχή στο Μυστήριο των μυστηρίων.

Νευράκης Νικόλαος, Το κατανυκτικό Τριώδιο, Αθήνα, 1995

Ἡ Ὁσία Μαρία καὶ ἡ ἀπάθεια

 π. Βασίλειος Καλλιακμάνης

α) Τὴν Ε΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν τιμᾶται ἡ Ὁσία Μαρία Αἰγυπτία, ἡ ὁποία κοιμήθηκε εἰρηνικὰ τὴν 1η Ἀπριλίου.

Τὸ διδακτικότατο καὶ θαυμαστὸ βίο της, ποὺ ἔγινε προσφιλὲς ἀνάγνωσμα ὄχι μόνο τῶν μοναχῶν ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν χριστιανῶν, διέσωσε ὁ Ἅγιος Σωφρόνιος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων. Καὶ προβάλλεται ἡ ὁσία Μαρία ὡς πρότυπο ἀλλὰ καὶ ἔμπρακτος καρπὸς ἀσκήσεως.

Ἐκεῖνος ποὺ εἰσέρχεται στὸ στάδιο τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα μὲ φιλοτιμία, ἰσχυρὴ βούληση καὶ εἰλικρινῆ μετάνοια γιὰ τὸν πρότερο ἔκλυτο καὶ βορβορώδη βίο δέχεται πλούσια τὴ θεία χάρη. Φθάνει στὴ χαρισματικὴ ἀπάθεια.

β) Γράφεται στὸ Συναξαριστή: «Ἡ Ὁσία Μαρία ἦταν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον, ζήσασα δὲ πρότερον μὲ ἀκολασίαν, χρόνους δεκαεπτά, ὕστερον ἔδωκε τὸν ἑαυτόν της ἡ μακαρία εἰς ἄσκησιν καὶ ἀρετήν… Καὶ τόσον πολλὰ ὑψώθη διὰ μέσου της ἀπαθείας, ὥστε ὁπού ἐπεριπάτει ἐπάνω εἰς τὰ νερὰ καὶ τοὺς ποταμούς, χωρὶς νὰ καταβυθίζεται…

Εἰς τὴν ἔρημον ἔζησεν ἡ τρισολβία χρόνους τεσσαρακονταεπτά, χωρὶς νὰ ἰδῆ ἄνθρωπον, μόνον δὲ τὸν Θεὸν εἶχε θεατήν της. Καὶ τόσον ἠγωνίσθη, ὥστε… ἀπόκτησε μίαν ζωὴν ἐπὶ γῆς, ἀγγελικὴν τε καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον».

γ) Ἡ ἀπάθεια στὴν ὁποία ἔφθασε ἡ Ὁσία Μαρία εἶναι φυσικὸς καρπὸς νήψης καὶ ἄσκησης. Ὁ ἀπαθὴς βιώνει τὴν κατὰ Θεὸν νηπιότητα· καθίσταται ἀτάραχος καὶ ἄφοβος, ἀφοῦ ἐνδυναμώνεται ἀπὸ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ.

Συχνὰ δὲν αἰσθάνεται τὴν πείνα, τὴ δίψα, τὸν πόνο ἢ τὴν ἀνάπαυση. Ὁ νοῦς του εἶναι στραμμένος στὸν Θεὸ (Ὅσιος Πέτρος Δαμασκηνός). Ὁ ἀπαθὴς δουλαγωγεῖ τὸ σῶμα μὲ τὴν ἄσκηση, ἐνῶ ταυτόχρονα κόπτει τὸ «ἴδιον θέλημα» καὶ ἐγκολπώνεται τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.

δ) Γιὰ τοὺς ἁγίους Πατέρες ἡ ἀπάθεια δὲ νοεῖται ὡς ἀπόλυτη ψυχικὴ ἀταραξία, ὅπως ὑποστήριζαν οἱ ἀρχαῖοι Στωικοί, οὔτε ὡς νέκρωση τοῦ παθητικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς. Ἀπάθεια εἶναι ἡ εἰρηνικὴ κατάσταση τῆς ψυχῆς, κατὰ τὴν ὁποία αὐτὴ γίνεται δυσκίνητη πρὸς τὴν κακία, διδάσκει ὁ Ἅγιος Μάξιμος Ὁμολογητής. Ὅμως ἀνάλογα μὲ τὴν πνευματικὴ ὡριμότητα τοῦ Χριστιανοῦ παρουσιάζει ὁρισμένες διαβαθμίσεις.

ε) Διακρίνονται τέσσερα εἴδη ἀπάθειας: Ἡ πρώτη βιώνεται ἀπὸ τοὺς ἀρχάριους ὡς τέλεια ἀποχὴ ἀπὸ ἐμπαθεῖς πράξεις. Ἡ δεύτερη ὡς ὁλοκληρωτικὴ ἀποβολὴ τῶν πονηρῶν λογισμῶν ἀπὸ τὴ διάνοια. Τὸ τρίτο εἶδος ἀφορᾶ τὴν παντελῆ ἀκινησία τῆς ἐπιθυμίας πρὸς τὰ πάθη. Τέλος ὅσοι μὲ τὴ γνώση καὶ τὴ θεωρία κατέστησαν τὸν ἑαυτὸν τους διαφανῆ καθρέπτη τοῦ Θεοῦ ἔχουν ἀμόλυντο νοῦ καὶ ἀπὸ τὴν ψιλὴ φαντασία τῶν παθῶν.

στ) Τὰ παραπάνω στάδια φαίνεται ὅτι πέρασε καὶ ἡ ὁσία Μαρία, ἡ ὁποία, ὅταν δέχθηκε τὴν κοινωνία τῶν ἀχράντων μυστηρίων ἀπὸ τὸν Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, πλήρης χάριτος ἄφησε τὸν ἐπίγειο βίο καὶ εἰσῆλθε στὰ σκηνώματα τῆς ἄρρητης δόξας τοῦ Θεοῦ. Τὸ εὔλογο ἐρώτημα ὅμως ποὺ προκύπτει εἶναι: Μήπως ὁ «ἀναχωρητικὸς» τρόπος τῆς χριστιανικῆς ζωῆς δημιουργεῖ ἀδρανεῖς καὶ ἄνευρες προσωπικότητες, πού δὲ βοηθοῦν στὴν πρόοδο τῆς κοινωνίας; Ἔστω κι ἂν ἀπαντήσει κάποιος ὅτι ὁ δρόμος τῆς ἀσκητικῆς ποὺ ἀκολούθησε ἡ Ὁσία Μαρία δὲν ἀφορᾶ ὅλους τούς χριστιανοὺς ἀλλὰ ἐλάχιστους, τὸ ἐρώτημα παραμένει.

ζ) Τὴν ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα αὐτὸ μπορεῖ νὰ δώσει ἡ μακραίωνη ἐκκλησιαστικὴ παράδοση. Ἡ ἐσωτερικὴ ἡσυχία, ἡ νήψη, ἡ προσευχὴ καὶ ἡ ἄσκηση δὲν ἀπομακρύνουν τοπικὰ ἀλλὰ τροπικὰ τὸ χριστιανὸ ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου. Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει καταδαμάσει τὰ ἐνστικτώδη πάθη, ἔχει ἐλέγξει τὸ θυμικό του καὶ διαθέτει καθαρὴ καρδιὰ μπορεῖ πιὸ ἄνετα νὰ ἐπωμισθεῖ θεσμικὲς εὐθύνες καὶ νὰ προσφέρει σημαντικὸ ἔργο στὴν κοινωνία. Αὐτὸ φαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ ὅτι πολλοὶ ἱεράρχες καὶ πατριάρχες ἔχοντας φθάσει στὴν νηπτικὴ ἀπάθεια ἀσκοῦσαν ἐπιτυχῶς σπουδαῖο ποιμαντικὸ καὶ κοινωνικὸ ἔργο. Ἔτσι τιμήθηκαν ὡς ἅγιοι, προηγούμενοι στὴ μνημόνευση ἄλλων ἁγίων καὶ ἀσκητῶν τῆς Ἐκκλησίας.

Η οσία Μαρία η Αιγυπτία

 Γεώργιος Δορμπαράκης

(Κυριακή Ε΄ Νηστειών)

Η Ε´ Κυριακή των Νηστειών συνιστά την απαρχή της τελευταίας εβδομάδας της Μ. Σαρακοστής. Το ερχόμενο Σάββατο, του αγ. Λαζάρου, σημαίνει τη λήξη της αγίας αυτής περιόδου, που θεωρείται μάλιστα τύπος όλης της ζωής του Χριστιανού, με την έννοια ότι αυτά που καλούμαστε να ζήσουμε ιδιαιτέρως τη Σαρακοστή -την πιο έντονη προσευχή, την πιο συνεπή νηστεία, την πιο βαθειά μετάνοια, τη μεγαλύτερη αγάπη κι ελεημοσύνη- αυτά θα πρέπει να προσδιορίζουν και την κάθε ημέρα της ζωής μας. Μη ξεχνάμε ότι «παράγει το σχήμα του κόσμου τούτου» (απ. Παύλος) και το πιο ουσιώδες έτσι για τον άνθρωπο είναι η στροφή προς τον Θεό και η εν θερμή αγάπη κοινωνία μαζί Του. Τα λόγια του αγίου γέροντα π. Παϊσίου εν προκειμένω είναι αφυπνιστικά:

«Όλη η ζωή μου είναι μια Σαρακοστή»! Αυτήν την τελευταία λοιπόν εβδομάδα η Εκκλησία μας μάς κτυπά για ύστατη φορά το «καμπανάκι» της σωτηρίας μας. Μας καλεί, έστω και τώρα, έστω και την τελευταία στιγμή, να μετανοήσουμε. Να μην πούμε ότι «τώρα πια πέρασε ο καιρός, δεν γίνεται τίποτε»! Και το κάνει αυτό η Εκκλησία προβάλλοντας ένα πρόσωπο που βίωσε συγκλονιστικά τη μετάνοια και γι’ αυτό θεωρείται πρότυπο μετανοίας: την οσία Μαρία την Αιγυπτία! Με τα ίδια λόγια μάλιστα του συναξαρίου της ημέρας: «Ἐτάχθη ἡ μνήμη τῆς ὁσίας Μαρίας σήμερον, ἐγγίζοντος ἤδη τοῦ τέλους τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, πρός διέγερσιν τῶν ραθύμων καί ἁμαρτωλῶν εἰς μετάνοιαν, ἐχόντων ὑπόδειγμα τήν ἑορταζομένην ἁγίαν».

Η οσία Μαρία η Αιγυπτία

Μικρή αναφορά στο βίο της οσίας και μερικές παρατηρήσεις πάνω σ’ αυτόν θα μας πείσουν απολύτως για του λόγου το αληθές.

Η οσία Μαρία όταν ήταν δωδεκαετής, ξέφυγε από τους γονείς της και πήγε στην Αλεξάνδρεια, όπου έζησε βίο άσωτο 17 ολόκληρα χρόνια. Έπειτα, από περιέργεια κινούμενη, πήγε με πολλούς άλλους προσκυνητές στα Ιεροσόλυμα, για να παρευρεθεί στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Εκεί όμως επιδόθηκε και πάλι σε κάθε είδος ακολασίας και αμαρτιών και έσυρε πολλούς στο βυθό της απωλείας. Όταν όμως θέλησε να μπει στην Εκκλησία, την ημέρα που υψωνόταν ο Σταυρός, αισθάνθηκε τρεις και τέσσερις φορές κάποια αόρατη δύναμη να της εμποδίζει την είσοδο, ενώ το πλήθος του λαού εισερχόταν ανεμπόδιστα στο ναό. Πληγώθηκε στην καρδιά από το γεγονός κι αποφάσισε να αλλάξει ζωή και να εξιλεώσει στο εξής τον Θεό με τη μετάνοιά της. Γύρισε λοιπόν και πάλι στην Εκκλησία με την απόφαση αυτή, οπότε μπήκε εύκολα μέσα. Προσκύνησε το Τίμιο Ξύλο και αναχώρησε την ίδια ημέρα από τα Ιεροσόλυμα. Πέρασε τον Ιορδάνη και μπήκε στα ενδότερα της ερήμου, όπου κι έζησε εκεί επί 47 χρόνια. Τα χρόνια αυτά ήταν για την Μαρία χρόνια σκληρότατης και υπέρ άνθρωπον άσκησης, χρόνια προσευχής στον Θεό. Στα τέλη της ζωής της συνάντησε κάποιο ερημίτη, Ζωσιμά το όνομα, στον οποίο εξομολογήθηκε ολόκληρη τη ζωή της και τον παρακάλεσε να της φέρει τα άχραντα μυστήρια για να κοινωνήσει. Αυτό έγινε το ερχόμενο έτος, τη Μεγάλη Πέμπτη. Όταν την επόμενη χρονιά ξανάρθε ο αββάς Ζωσιμάς, βρήκε τη Μαρία νεκρή, ενώ δίπλα της ήταν γραμμένα τα εξής λόγια: «Αββά Ζωσιμά, θάψε εδώ το σώμα της άθλιας Μαρίας. Πέθανα την ίδια ημέρα, κατά την οποία κοινώνησα των αχράντων μυστηρίων. Να εύχεσαι για μένα».

1) Εκείνο που οδήγησε την Μαρία στα Ιεροσόλυμα δεν ήταν κάποιος πόθος, όπως τον έχουν πολλοί Χριστιανοί. «Να πάμε και στα Ιεροσόλυμα, στους Αγίους Τόπους, κι ας πεθάνουμε». Κίνητρό της υπήρξε κάτι πολύ πεζό και πολλές φορές αξιοκατάκριτο: η περιέργεια. Και το χειρότερο: η περιέργειά της αυτή συνδέθηκε με την εξάσκηση του παναθλίου επαγγέλματός της. Με άλλα λόγια, η επίσκεψή της στην αγία Πόλη δεν είχε κανένα μεταφυσικό βάθος. Θα έλεγε κανείς ότι ήταν μια ευκαιρία να «σπάσει» απλώς τη ρουτίνα της ζωής της, κάτι που ασφαλώς εκμεταλλεύτηκε και ο αρχαίος εχθρός του ανθρώπου, ο πονηρός, που την έσπρωξε στην επέκταση της αμαρτωλής δραστηριότητάς της. Κι όμως! Κι αυτήν ακόμη την κατάσταση αξιοποιεί ο πανάγαθος Θεός. Βρίσκει την ευκαιρία να την καλέσει σε μετάνοια μ’ ένα ιδιαίτερα προσωπικό γι’ αυτήν τρόπο. Χωρίς να τη ρεζιλέψει, χωρίς ν’ αποκαλύψει την αθλιότητα της ζωής της, την κάνει να συνειδητοποιήσει την άβυσσο της κατάντιας της. Και πράγματι, η μέθοδος του Θεού επιτυγχάνει. Η Μαρία μετανοεί. Η πρώτη μας παρατήρηση λοιπόν αφορά στην εφευρετικότητα της αγάπης του Θεού. Τα πάντα από τη ζωή μας αξιοποιεί ο Θεός, για να μας κάνει να ριχτούμε στην αγκαλιά Του. Κι ο λόγος: είναι ο Πατέρας μας!

2) Μια δεύτερη παρατήρηση αναφέρεται σ’ ένα φαινομενικά παράδοξο: ο Θεός κλείνει την είσοδο του ναού μόνο στη Μαρία. Γιατί παράδοξο; Διότι ο Θεός με την Εκκλησία Του δέχεται κάθε άνθρωπο ερχόμενο κοντά Του. «Τόν ἐρχόμενον πρός με οὐ μή ἐκβάλω ἔξω» είπε ο Κύριος (Ιωάν. 6, 37). Και πώς θα μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο, αφού ο Κύριος ακριβώς ήλθε γι’ αυτό: να καλέσει τους αμαρτωλούς σε μετάνοια; Κάθε λοιπόν αμαρτωλός, που πλησιάζει τον Θεό και την Εκκλησία, γίνεται από Αυτόν αποδεκτός. Άλλωστε στην Εκκλησία όλοι έτσι προσερχόμαστε, ή τουλάχιστον πρέπει να προσερχόμαστε: ως αμαρτωλοί που έχουμε ανάγκη σωτηρίας. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας ποτέ δεν κάνει το διαχωρισμό των ανθρώπων σε αμαρτωλούς και μη αμαρτωλούς. Διότι απολύτως όλοι οι άνθρωποι είμαστε αμαρτωλοί. «Πάντες ἥμαρτον καί πάντες ὑστεροῦναι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ» (απ. Παύλος). Πώς όμως τότε ο Θεός έκλεισε την είσοδο για την Μαρία την αμαρτωλή, που προσερχόταν κοντά Του; Ακριβώς, διότι ερχόταν στο ναό, χωρίς τη διάθεση να έλθει κοντά Του. Η Μαρία θέλησε δηλ. να μπει στο ναό, χωρίς μετάνοια, χωρίς απόφαση αλλαγής για τη ζωή της. Η απαγόρευση αυτή λειτούργησε θετικά για τη Μαρία. Την συγκλόνισε και την οδήγησε σε μετάνοια. Μόλις πήρε λοιπόν την απόφαση γι’ αλλαγή τρόπου ζωής, αμέσως η είσοδος ανοίχθηκε και γι’ αυτήν. Έτσι, βεβαίως ο Θεός καλεί τους πάντες και αποδέχεται τους πάντες, όσο αμαρτωλοί κι αν είναι, με μόνη όμως την προϋπόθεση να μετανοήσουν. Και τούτο γιατί μια σχέση του ανθρώπου με τον Θεό, χωρίς μετάνοια, θα σημάνει την καταδίκη και την απώλεια του ανθρώπου. Ο Θεός δεν προσφέρει τη χάρη Του μαγικῷ τῷ τρόπῳ. Ζητά την ανταπόκριση του ανθρώπου, η οποία κυρίως εκφράζεται ως μετάνοια. Μη ξεχνάμε άλλωστε επ’ αυτού ότι η κόλαση κάπως έτσι ορίζεται από τους αγίους μας: ως σχέση με τον Θεό, αλλά σε κατάσταση αμετανοησίας, με την έννοια ότι η αγάπη του Θεού σ’ ένα τέτοιον άνθρωπο λειτουργεί αρνητικά, δηλαδή ως κόλαση. Έτσι το αντίδοτο για οποιαδήποτε αμαρτία μας, όσο μεγάλη κι αν είναι, είναι η μετάνοια Αυτή αποτελεί το κλειδί που μας ανοίγει την είσοδο του Ουρανού.

3) Θα θέλαμε όμως να κάνουμε και μια τρίτη παρατήρηση. Ο Θεός θέλησε να πάρει την οσία Μαρία από τον κόσμο αυτό, όταν εκείνη ολοκλήρωσε και τελειοποίησε τη μετάνοιά της. Κι αυτό έγινε με την εξομολόγησή της και την κοινωνία των αχράντων μυστηρίων. Είναι πράγματι συγκλονιστικό να σκεφτεί κανείς ότι για τη Μαρία 47 χρόνια ασκητικής ζωής ήταν χρόνια προετοιμασίας. Καθάρισε όσο ήταν δυνατόν σ’ αυτήν τον εαυτό της. Υπερέβη τα πάθη και τις αμαρτίες της. Κι όμως το τέλειο -μέσα πάντα στα ανθρώπινα πλαίσια- ήλθε με την εξομολόγηση και τη θεία Κοινωνία. Απόδειξη: μόλις κοινώνησε, κοιμήθηκε κι η ψυχή της φτερούγισε στα χέρια του Δημιουργού της. Αυτό βεβαίως σημαίνει, μεταξύ των άλλων, ότι ποτέ ο άνθρωπος δεν μπορεί να τελειοποιηθεί, να θεωθεί κατά πιο θεολογική ορολογία, αν δεν συμμετάσχει στη δραστική χάρη των μυστηρίων της Εκκλησίας και μάλιστα της θείας Ευχαριστίας. Με άλλα λόγια η ολοκλήρωση του ανθρώπου δεν είναι θέμα αυτοδυναμίας του, αλλά συνεργασίας του με την παντοδύναμη χάρη του Θεού.

Η μετάνοια είναι μονόδρομος. Άλλος δρόμος για την ένταξή μας στη Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει. Κι είναι τούτο η μεγαλύτερη παρηγοριά μας. Με δεδομένα την αγάπη του Θεού και την αμαρτωλότητά μας η μετάνοια αποτελεί το συνδετικό κρίκο των δύο δεδομένων. Δεν έχουμε παρά να βαδίζουμε σ’ αυτόν το δρόμο μαζί με τους αγίους μας, μαζί με την σήμερα εορταζομένη οσία Μαρία την Αιγυπτία. Είναι ο δρόμος που σε κάθε βήμα μας φέρνει σε άμεση σχέση με τον Χριστό.

Γεώργιος Δορμπαράκης, Του Πάθους και της Ανάστασης, 1η έκδ., Αθήνα, Αρχονταρίκι, 2014.

Η οσία Μαρία η Αιγυπτία

 Π.Β. Πάσχος

Η Ε΄ εβδομάδα κλείνει με τη μνήμη της οσίας Μητρός ημών Μαρίας της Αιγυπτίας, που εκοιμήθη εν ειρήνη την α΄ Απριλίου, αλλά που οι Πατέρες, για πνευματικούς κυρίως λόγους, όρισαν να γιορτάζουμε την Ε΄ Κυριακή των Νηστειών.

οσία Μαρία η Αιγυπτία

Ο βίος και η πολιτεία της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας ομοιάζει πολύ με μυθιστόρημα, με τα πιο απίθανα και συγκλονιστικά δραματικά στοιχεία. Στα δώδεκά της χρόνια ξέφυγε απ’ τα χέρια των γονέων της κ’ έφυγε για την Αλεξάνδρεια, όπου ξεστράτισε από το δρόμο του Θεού, και δόθηκε στις ηδονές και στις αισχρές απολαύσεις του σώματος. Με την ομορφιά της έγινε αφορμή να περάσουν, μέσα από τη φαρδιά και φαινομενικά ωραία πύλη της σαρκικής ηδονής, πολλοί νέοι στο βούρκο και στον ψυχικόν όλεθρο. Μέσα σ’ αυτόν τον άσωτο βίο, έζησε η Μαρία 17 νεανικά χρόνια.

Κάποτε με μια συντροφιά αμαρτωλή κίνησε, από περιέργεια πιο πολύ, να πάει στα Ιεροσόλυμα, όπου πήγαινε πλήθος προσκυνητών, για να παρευρεθούν στη γιορτή της Υψώσεως του Σταυρού. Εκεί, μετά από το έργο της το αμαρτωλό, θέλησε να μπει κι αυτή στον ιερό Ναό της Αναστάσεως, να δει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Μα κάτι σα να την εμπόδιζε και δεν την άφηνε να προχωρήσει, ενώ όλος ο κόσμος έμπαινε στην εκκλησία χωρίς καμιά δυσκολία. Δοκίμασε ξανά. Και δυο και τρεις και τέσσερις φορές, μα πάλι η ίδια αόρατη δύναμη την έσπρωχνε προς τα πίσω. Κ’ εκείνη η καρδιά, που πλήγωνε τόσους άντρες και τους έριχνε στην αμαρτία, κατενύγη, πληγώθηκε και δάκρυσε· κι αμέσως μέσα της, τα πάντα πήρανε το δρόμο της αλλαγής, της μετάνοιας, της επιστροφής στο δρόμο του Θεού. Βάζει εγγυήτρια την Παναγία και υπόσχεται: αν αφεθεί να μπει κα να ιδεί τον Τίμιο Σταυρό, να μη μολύνει πια το σώμα της με αμαρτία, παρά να το φυλάξει, με αρετή και σωφροσύνη, μακριά από σαρκικές επιθυμίες και ηδονές. Και -ω της φιλευσπλαχνίας σου, φιλάνθρωπε Κύριε!- τώρα μπαίνει η Μαρία ευκολότατα μέσα στην εκκλησία, προσκυνάει το Τίμιο Ξύλο του Σταυρού και τηρώντας την υπόσχεση που έδωκε στην Παναγία, φεύγει απ’ τα Ιεροσόλυμα την ίδια μέρα. Περνά τον Ιορδάνη ποταμό και προχωρεί στο βάθος της ερήμου, ζει, με προσευχή και με άσκηση, μια ζωή σκληρότατη και πραγματικά αγγελική και υπεράνθρωπη, επί σαράντα εφτά ολάκερα χρόνια. Στα τέλη του βίου της, συνάντησε έναν ερημίτη, τον αββά Ζωσιμά, και τον παρακάλεσε να της φέρει τα Άχραντα Μυστήρια για να κοινωνήσει. Ο αββάς Ζωσιμάς της έφερε τη Θεία Κοινωνία τον ερχόμενο χρόνο, τη Μεγάλη Πέμπτη. Κι όταν ξανάρθε πάλι, τον ερχόμενο χρόνο, τη βρήκε νεκρή και δίπλα της γραμμένες αυτές τις λέξεις: «Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, θάψον ὧδε τὸ σῶμα τῆς ἀθλίας Μαρίας. Ἀπέθανον τὴν αὐτὴν ἡμέραν καθ᾿ ἣν ἐκοινώνησα τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Εὔχου ὑπὲρ ἐμοῦ».

***

Αυτές τις μέρες, που η Μεγάλη Σαρακοστή φτάνει προς το τέλος της, και ο πνευματικός αγώνας των χριστιανών κορυφώνεται, το παράδειγμα της οσίας Μαρίας έχει πολύ μεγάλη σημασία, εδώ που το έβαλαν οι άγιοι Πατέρες να γιορτάζεται. Προτού τελειώσει η νηστεία, δηλαδή η σωματική και πνευματική προετοιμασία για την υποδοχή του Σταυρωμένου και Αναστημένου Χριστού, η οσία Μαρία δείχνει σε όλους μας πόσο φιλάνθρωπος είναι ο Θεός, όταν τα τέκνα του -ακόμα και τα πιο αμαρτωλά- αφήνουν τη ράθυμη ζωή της αμαρτίας, μετανοούν κι έρχονται ειλικρινά ν’ αποθέσουν τον εαυτό τους, μπροστά στην άπειρη αγάπη του Σταυρού του!

Π.Β. Πάσχος, Έρως Ορθοδοξίας, εκδ. Ε΄ Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 2006.

Η Κυριακή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας

 Lev Gillet

Όσον αφορά το πρόσωπο της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, δεν είναι δυνατόν να διακρίνουμε με βεβαιότητα μέσα στις παραδόσεις το ιστορικό κομμάτι από το κομμάτι του θρύλου. Αξίζει όμως να δεχθούμε με απλότητα το γεγονός ότι η Εκκλησία θέλησε να την αναδείξει σε «υπόδειγμα μετανοίας», όπως ψάλλουμε στον Όρθρο, σύμβολο μεταστροφής, συντριβής και αυστηρότητας. Εκφράζει, τούτη την τελευταία Κυριακή της Τεσσαρακοστής, την τελευταία και πιο επείγουσα έκκληση που μας απευθύνει η Εκκλησία πριν από τις ιερές ημέρες του Πάθους και της Αναστάσεως.

Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας

Από το αποστολικό ανάγνωσμα (Εβρ. 9:11-14) ας κρατήσουμε το γεγονός ότι ο Χριστός «διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσήλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ Ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος».

Το Ευαγγέλιο (Μάρκ. 10:32-45) περιγράφει την άνοδο του Ιησού προς την Ιερουσαλήμ πριν από το Πάθος. Ο Ιησούς «παραλαβών» τους Δώδεκα Αποστόλους αρχίζει να τους εξιστορεί ότι θα συλληφθεί, θα καταδικαστεί, θα θανατωθεί και θα αναστηθεί. Στο κατώφλι της Μεγάλης Εβδομάδος «παραλαμβάνει» άραγε και μας ο Σωτήρας μας για μια γεμάτη οικειότητα συζήτηση, όπου μας εξηγεί το μυστήριο της Λυτρώσεως; Ας Του ζητήσουμε να μας βοηθήσει να γνωρίσουμε βαθύτερα τι ακριβώς συμβαίνει για χάρη μας πάνω στον Γολγοθά. Του δίνουμε όμως την δυνατότητα και την άνεση για μια τέτοια μυστική επικοινωνία; Αρπάζουμε κάθε ευκαιρία για μια ιδιαίτερη συνομιλία μαζί Του; Ωστόσο, να και οι δύο γιοι του Ζεβεδαίου που πλησιάζουν τον Κύριο και Του ζητούν, όταν Εκείνος δοξαστεί, να καθίσουν δίπλα Του, δεξιά και αριστερά Του, για να λάβουν ως απάντηση από τον Κύριο -και μαζί τους κι εμείς- ένα ερώτημα: «Μπορείτε να πιείτε το πικρό ποτήρι που θα πιω εγώ σε λίγο;». Και εξηγεί στους μαθητές ότι το αληθινό μεγαλείο έγκειται στο να υπηρετούμε τους αδελφούς μας, αφού και ο Υιός του ανθρώπου «οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν».

Το βράδυ της τελευταίας αυτής Κυριακής της Μεγάλης Τεσσαρακοστής μας αφήνει ήδη να διακρίνουμε αμυδρά το φέγγος της Μεγάλης Εβδομάδας που αρχίζει από την επόμενη Κυριακή, όταν θα έχει αναστήσει τον Λάζαρο. Έτσι, ο Εσπερινός τούτης της Κυριακής αναγγέλλει ήδη την ανάσταση του Λαζάρου, αναφερόμενος και στον φτωχό Λάζαρο της παραβολής: «…ἀρεταῖς με πλούτισον καὶ πένητι Λαζάρῳ με σύνταξον, τῆς τοῦ πλουσίου τιμωρίας με ἐξαιρούμενος…». Η Εκκλησία, κατά κάποιο τρόπο, ανυπομονεί να μπει στις ιερές μέρες που θα αρχίσουν την επόμενη εβδομάδα, επισπεύδει, μας ωθεί τούτη την τελευταία Κυριακή να προχωρήσουμε προς τα όσα θα εορτάσουμε τις επόμενες επτά ημέρες: «Κυρίω, προεόρτιον ὕμνον τῶν Βαΐων ἄσωμεν πιστοί, ἐρχομένῳ ἐν δόξῃ δυνάμει θεότητος, ἐπὶ τὴν Ἱερουσαλήμ νεκρῶσαι τὸν θάνατον διὸ ἑτοιμάσωμεν εὐσεβῶς τὰ τῆς νίκης σύμβολα, τοὺς κλάδους τῶν ἀρετῶν, τὸ ὡσαννὰ ἐκβοῆσαι τῷ ποιητῇ τοῦ παντός».

Lev Gillet (ενός Μοναχού της Ανατολικής Εκκλησίας), Πασχαλινή κατάνυξη, 1η έκδοση, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα, 2009

Πέμπτη εβδομάδα και Κυριακή

 Γέροντας Πετρώνιος Τανάσε

Όσο πλησιάζουμε προς το τέλος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, οι ιερές ακολουθίες μας διηγούνται ζωηρότερα για τα σωτήρια Πάθη του Κυρίου μας. Αυτή η εβδομάδα μας υπενθυμίζει την πτώση του Αδάμ και ολοκλήρου του ανθρωπίνου γένους και κατόπιν την παραβολή του ελεήμονος Σαμαρείτου, στην οποία καθρεπτίζεται αυτή η πτώσις και η λύτρωσις.

Ο εμπεσών στους ληστές είναι ο άνθρωπος της Παλαιάς Διαθήκης, τον οποίο ούτε η ιερωσύνη, ούτε ο Νόμος μπόρεσαν να τον θεραπεύσουν. «Λῃσταῖς λογισμοῖς περιπεσὼν ὁ Ἀδάμ, ἐκλάπη τὸν νοῦν, τραυματισθεὶς τὴν ψυχὴν καὶ ἔκειτο γυμνὸς ἀντιλήψεως. Οὔτε ἱερεὺς ὁ πρὸ τοῦ νόμου προσέσχεν αὐτῷ, οὔτε Λευΐτης μετὰ νόμον ἐπεῖδεν αὐτόν, εἰμὴ σὺ ὁ παραγενόμενος Θεός…» (Εσπερινός της Κυριακής).

Πτώσις στους ληστές είναι επίσης και αιχμαλωσία του ανθρώπου στα πάθη, που γίνεται με την απάτη του διαβόλου και την καταπάτηση των θείων εντολών. «Τῷ τοῖς λῃσταῖς περιπεσόντι, ὡμοιώθην ἐγὼ Δέσποτα τῶν ἁπάντων, τοῖς πταίσμασί μου περιπεςὼν καὶ ὑπ᾿ αὐτῶν ἀνηλεῶς κατετρώθην, ἀλλὰ μὴ ἐγκαταλείπῃς με ἀνιάτρευτον… Ἰησοῦ τὸ σωτήριον ὄνομα, ἐλέησόν με…» (Όρθρος Δευτέρας).

Ο ελεήμων Σαμαρείτης, ο οποίος έσωσε τον ημιθανή, δεν είναι άλλος από τον Σωτήρα Χριστόν, ο οποίος με τα πάθη και τον θάνατό Του έσωσε το ανθρώπινο γένος και ελύτρωσε αυτούς που έκραζαν αιώνια προς Αυτόν: «Ἐξοστρακισθεὶς τῆς εὐθείας ὁδοῦ σου, ὑπὸ παθῶν ὁ δύστηνος κατεκρημνίσθην εἰς βάραθρον… σὺ δὲ Χριστέ με ἠλέησας, καὶ τῷ ὅπλῳ τῷ τοῦ Σταυροῦ, τῆς ἁμαρτίας τὸ ἔγγραφον διαρρήξας, τῇ ἀπαθείᾳ ἐλάμπρυνας, καὶ τῷ Πατρὶ σύνεδρόν με πεποίηκας…» ( Εσπερινός Τρίτης).

Από τις υπόλοιπες εβδομάδες της νηστείας, η Πέμπτη κατέχει ιδιάζουσα θέση, καθ’ όσον περιέχονται σ’ αυτήν δύο ιδιαίτερα γεγονότα: ο Μέγας Κανών της Πέμπτης και ο Ακάθιστος Ύμνος του Σαββάτου.

Την Πέμπτη πρωί στον όρθρο διαβάζεται ολόκληρος ο Κανών του Αγίου Ανδρέου, που διαβάστηκε κατά το Μέγα Απόδειπνο των πρώτων τεσσάρων ημερών της πρώτης εβδομάδος. Μαζί με τον Κανόνα διαβάζεται και η ζωή της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, που είναι γραμμένη από τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Σωφρόνιο.

Η αιτία για την οποία τοποθετήθηκαν τα παραπάνω σ’ αυτή την εβδομάδα, όπως λέγει το συναξάριο του Τριωδίου, είναι ότι πλησιάζει προς το τέλος η νηστεία και οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να αποκάμουν από ακηδία στον πνευματικό τους αγώνα και να εγκαταλείψουν τον δρόμο της ασκήσεως και ταπεινώσεως.

Ο άγιος Ανδρέας με τις ιστορίες που μνημονεύει στον Κανόνα του για τα καλά έργα των ανθρώπων της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, παροτρύνει τους αγωνιστές χριστιανούς ν’ αντιμετωπίσουν ανδρείως τους νοητούς εχθρούς. Ενώ ο άγιος Σωφρόνιος με την τερπνή και ωραία διήγηση ενισχύει και προτρέπει τους πιστούς προς τον Θεό, ώστε να μην απελπισθούν, όσοι έπεσαν σε αμαρτίες, και ότι το έλεος και η αγαθότης του Θεού απέναντι στους αμαρτωλούς, καθώς φαίνεται από την ζωή της οσίας Μαρίας, είναι μεγάλη.

Το Κοντάκιο είναι μία δυνατή προτροπή εγρηγόρσεως και προετοιμασίας για την μέλλουσα φοβερή απολογία: «Ψυχή μου, ψυχή μου, ἀνάστα, τί καθεύδεις; Τὸ τέλος ἐγγίζει καὶ μέλλεις θορυβεῖσθαι! Ἀνάνηψον οὖν, ἵνα φείσηταί σου Χριστὸς ὁ Θεός, ὁ πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν».

Στον όρθρο του Σαββάτου, διαβάζονται σε τέσσερις στάσεις οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου με πανηγυρική χάρη και με επανάληψη πολλές φορές του πρώτου κοντακίου που λέγεται προς τιμήν αυτής της εορτής: «Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια…».

Η εορτή αυτή καθορίσθηκε προς τιμήν και μνήμην των νικών που εκέρδισαν οι χριστιανοί μαχητές με την θαυμαστή βοήθεια της Θεομήτορος, πρώτον εναντίον των Σκυθών και Περσών, δεύτερον εναντίον των Σαρακηνών και τρίτον εναντίον των Αγαρηνών, οι οποίοι με άπειρο πλήθος στρατιωτών πολιόρκησαν από ξηράς και θαλάσσης την Κωνσταντινούπολη. Ο πατριάρχης Σέργιος μαζί με τον κλήρο και τους χριστιανούς ετέλεσαν αγρυπνία, προσευχή και λιτανεία με τις ιερές εικόνες και ιδιαίτερα με την θαυματουργό εικόνα της Θεοτόκου, της οποίας η αήττητος δύναμις δεν άργησε να φανερωθεί. Διότι οι άπιστοι, όντας ασυγκρίτως περισσότεροι, απ’ ότι ήσαν οι χριστιανοί, ενικήθησαν τελείως, ενώ τα πλοία τους βυθίσθηκαν μέσα στην φουρτουνιασμένη θάλασσα. Για ν’ αποδώσουμε στην Υπέρμαχο Στρατηγό τα ευχαριστήρια, η οποία φυλάγει το γένος των χριστιανών απροσμάχητον και το ελευθερώνει εκ παντοίων κινδύνων, ψάλλουμε το Κοντάκιό της «Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ…», ποιήμα του πατριάρχου Σεργίου.

Η πέμπτη Κυριακή παρουσιάζει ενώπιόν μας ένα μεγάλο πρότυπο υψηλής πνευματικής στάθμης, την ζωή της οσίας Μητρός ημών Μαρίας της Αιγυπτίας. Εάν ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος της περασμένης Κυριακής είναι το πρότυπο της μοναχικής ζωής και όλων των ανθρώπων που ποθούν την σωτηρία τους, χωρίς παρεκκλίσεις και παλινδρομήσεις από τον αληθινό δρόμο, η οσία Μαρία είναι το υπόδειγμα μετανοίας αυτών που αμάρτησαν ή πλανήθηκαν από την οδό της σωτηρίας και αυτών που ταξιδεύουν μετ’ εμποδίων και πτώσεων. Είναι ακόμη υπόδειγμα μετανοίας και γι’ αυτούς που αγωνίζονται, όσον ημπορούν, να υψωθούν στην κλίμακα της αγιότητος.

Πέμπτη εβδομάδα και Κυριακή

Όπως διηγείται η ίδια, επέρασε την νεότητά της μέσα στα πλέον αδιάντροπα και αχαλίνωτα πάθη. Κάποτε, βλέποντας μερικά πλοία που ετοιμάζοντο να πλεύσουν προς την Ιερουσαλήμ, για την εορτή του Τιμίου Σταυρού, ανεχώρησε και αυτή με μία ομάδα νεαρών αγοριών, όχι με σκοπό να προσκυνήσει, αλλ’ επειδή ευρήκε ευκαιρία και ανθρώπους για να ικανοποιήσει την αχόρταστη πορνική επιθυμία της.

Έφθασε στα Ιεροσόλυμα, μετά από ένα αμαρτωλό ταξίδι, και επήγε μαζί με όλο τον κόσμο στον ναό για την προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού. Όμως δεν ημπόρεσε να προχωρήσει πιο μέσα στον νάρθηκα, όσο και να εβίαζε τον εαυτό της, διότι μία αόρατος δύναμις την εμπόδιζε. Τότε λοιπόν, εξύπνησε μέσα της το αίσθημα της ενοχής και αμαρτωλότητος. Βλέποντας δίπλα την εικόνα της Θεοτόκου, προσευχήθηκε με μετάνοια και εσωτερική συντριβή. Αφού αισθάνθηκε κάποια καρδιακή ανακούφιση, δοκίμασε πάλι να μπει στην εκκλησία. Πράγματι καμία δύναμις δεν την εμπόδισε τώρα να μπει μέσα. Προσκύνησε με μεγάλη ταπείνωση τον Σταυρό του Κυρίου και, όταν εξήλθε του ναού, ύψωσε άλλη θερμή προσευχή προς την Θεοτόκο. Εκείνη άκουσε την μετά δακρύων προσευχή της και της είπε να περάσει τον Ιορδάνη ποταμό και να υπάγει στην έρημο. Μετά από μία σύντομη στάση στην εκκλησία του αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού στον Ιορδάνη, όπου και αξιώθηκε της κοινωνίας των Αχράντων Μυστηρίων, πέρασε τα σύνορα της ερήμου και άρχισε μια καινούργια ζωή. Πράγματι, έκαμε μία υπεράνθρωπη ζωή που την συνέχισε μέχρι το θάνατό της. Σαράντα επτά χρόνια έζησε με δύο και ήμισυ κομμάτια ψωμί, τα οποία είχε πάρει κατά την αναχώρησή της από την Ιερουσαλήμ. Όλη αυτή την περίοδο βασανιζόταν από την πείνα, την δίψα, την γυμνότητα, τον καύσωνα του ηλίου, την ανυπόφορη παγωνιά της νυκτός και από την αδιάκοπη πάλη με τα ακάθαρτα πνεύματα.

Στα τελευταία της χρόνια, κατά θεία οικονομία, συναντήθηκε με τον όσιο Ζωσιμά, ο οποίος της προσέφερε προ του θανάτου της την Θεία Κοινωνία και μας διηγήθηκε την ζωή της, όπως την άκουσε από το στόμα της Οσίας. Μετά από τόσα χρόνια ασκήσεως στην έρημο η οσία Μαρία εξομοιώθηκε περισσότερο με τους αγγέλους παρά με τους ανθρώπους. Διότι, όταν προσευχόταν, ανυψωνόταν στον αέρα. Επέρασε τον Ιορδάνη χωρίς να βραχεί, προεγνώριζε τους διαλογισμούς των ανθρώπων και προέβλεπε τα μακράν και τα μέλλοντα, ωσάν να τα είχε μπροστά της.

Η οσία Μαρία μας καταπλήσσει κατά το ξεκίνημά της για την καινούργια ζωή με δύο σπουδαία έργα: την ασάλευτη απόφασή της ν’ αρχίσει μια άλλη ζωή και την τελεία αποκοπή της από τα δεσμά της αμαρτίας. Η αμαρτία είναι αιχμαλωσία, η σωτηρία είναι ελευθερία. Δεν υπάρχει σωτηρία στην χώρα της αμαρτίας. Ο Εβραϊκός λαός έφυγε από την δουλεία της Αιγύπτου, για να περάσει στη Γη της Επαγγελίας. Ο Άσωτος Υιός, μόνον όταν επέστρεψε στο πατρικό του σπίτι, εφόρεσε την πρώτη στολή και τιμήθηκε. Η οσία Μαρία, όχι στην Αίγυπτο, που ήτο ο τόπος των αμαρτιών της, αλλά μακριά, στην έρημο του Ιορδάνου, εκεί ελευθερώθηκε από την αμαρτία και αγιάσθηκε. Συνεπώς, για ν’ αρχίσουμε μια καινούργια ζωή με τον Χριστό, πρέπει να κόψουμε τελείως τις σχέσεις μας με την αμαρτία. Δεν ημπορούμε να βάλουμε καλή αρχή, εάν δεν μισήσουμε την αμαρτία από τα βάθη της ψυχής μας.

Ο άγιος Αυγουστίνος, που κι αυτός στην νεότητά του έκανε αυτή την αμαρτωλή ζωή, προσευχόταν με μεγάλη μετάνοια λέγοντας: «Κύριε, βοήθησέ με να Σε αγαπήσω με τόση αγάπη, με όση αγάπησα την αμαρτία στο παρελθόν!».

Αυτό είναι το πρώτο έργο στην ζωή της οσίας Μαρίας, το οποίον δεν πρέπει να ξεχνούμε. Εάν θέλουμε να επιτύχουμε κάτι με την προσευχή, την νηστεία και τις άλλες χριστιανικές ασκήσεις, πρέπει να εξέλθουμε από την Αίγυπτο, να κατοικήσουμε στην έρημο, να περάσουμε τον Ιορδάνη και να πάμε στην Ιερουσαλήμ να σηκώσουμε τον σταυρό. Να φύγουμε δηλαδή από την αμαρτία και να φιλοξενηθούμε στην γη της αναμαρτησίας με την σταθερή απόφαση να κάνουμε μόνο το θέλημα του Θεού.

Αυτή η απόφασις δεν λαμβάνεται εύκολα, διότι ευθύς αμέσως αρχίζουν οι δυσκολίες. Σαράντα επτά χρόνια στην έρημο, συνεχής αγώνας για την λύτρωση από τα τυραννικά πάθη, τα οποία βασανίζουν την ψυχή της, ενώ τα έχει απαρνηθεί. Η οσία Μαρία ευρίσκεται στην έρημο, υποφέρει από την πείνα, την δίψα, δεν βλέπει κανέναν άνθρωπο μέσα στην έρημο, δεν ακούει κανέναν, κι όμως δέκα επτά χρόνια βασανίζεται από την φλόγα των εμπαθών λογισμών, από τις αναμνήσεις της πορνείας, γαστριμαργίας και μέθης, στα οποία ζούσε παλαιότερα. Απ’ εδώ καταλαβαίνουμε, όπως είδαμε και στον Άσωτο Υιό, ότι η αμαρτία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της ψυχής μας. Όργανο του διαβόλου είναι ο ίδιος ο διάβολος, ο οποίος με υποκρισία, με πονηρία, με ψεύδος και απάτη κρύβει την εχθρότητα που τρέφει εναντίον μας, μέχρις ότου μας πιάσει στην παγίδα της συνηθείας με την αμαρτία. Τότε λοιπόν, μας παρουσιάζει όλο το θανάσιμο μίσος που έχει εναντίον μας, δεν μας λυπάται καθόλου, μας βασανίζει και δεν θέλει ν’ αναχωρήσει, χωρίς να οδηγήσει και την δική μας ψυχή στα βάσανα του άδου. Γι’ αυτό όλοι οι Πατέρες μάς προτρέπουν να αποφεύγουμε σαν δάγκωμα οχιάς την πρώτη εμπειρία της αμαρτίας και περιεργείας.

Όποιος φεύγει από την αμαρτία, λυτρώνεται από τον φοβερό πόλεμο που κατόπιν ακολουθεί, από τον οποίο δεν είμεθα σίγουροι ότι κάποτε θα λυτρωθούμε. Είναι πολύ σπουδαίο να έχουμε την θέληση και την αποφασιστικότητα της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας.

Αλήθεια, όταν σκεπτώμεθα την ζωή, τους αγώνες και την υπομονή της, κυριευόμεθα από θαυμασμό και φόβο. Η ασκητική πολιτεία της μας φαίνεται υπεράνθρωπη. Κι έτσι είναι, διότι δεν γινόταν διαφορετικά. Το δηλητήριο της αμαρτίας δεν θεραπεύεται με το νερό των λουλουδιών. Έχει ανάγκη από δυνατά ιατρικά φάρμακα, όχι με ημίμετρα αλλά με αγώνα ζωής και θανάτου. Οι πατέρες από το Γεροντικό λέγουν ένα σοφό λόγο: «Δώσε θέληση και πάρε δύναμη», κι άλλος λέγει: «Δώσε αίμα και λάβε πνεύμα». Είσαι αδύνατος πνευματικά; Ο Σωτήρ για τους αδυνάτους ήλθε. «Θέλεις να γίνεις υγιής;» μας ερωτά. Πρέπει με όλη σου την καρδιά να δοθείς σε Μένα και θα πάρεις δύναμη. Πάρε δύναμη να ξεπεράσεις τις στεναχώριες, να αντιμετωπίσεις τον νοητό εχθρό, να μην υποκύπτεις στον αγώνα, να δώσεις αίμα για να λάβεις πνεύμα. Η Χάρις ενισχύει τις εξαντλημένες από την αμαρτία δυνάμεις, θεραπεύει τα ψυχικά τραύματα και αυτό που με την θέλησή μας καταστρέψαμε, τώρα πρέπει να το επανορθώσουμε με την καθαρή εξομολόγηση, με την ειλικρινή μετάνοια, με τα καλά έργα, με την νηστεία και την προσευχή. Εάν κάποτε μας ευχαρίστησε η ψεύτικη απόλαυσις της αμαρτίας, τώρα πρέπει να γευθούμε και την ωφέλιμη πικράδα του ιατρικού φαρμάκου. Όπως ο ασθενής υπομένει την εγχείρηση, την κοπή των μελών, το πικρό φάρμακο, γνωρίζοντας ότι αυτά θα του χαρίσουν την ποθούμενη υγεία, έτσι πρέπει να υπομείνουμε τους κόπους της νηστείας, με την ελπίδα ότι γρήγορα έρχεται η εορτή της λαμπροφόρου Αναστάσεως. Έτσι ακόμη πρέπει να υποδεχτούμε τα σωτηριώδη και λυτρωτικά εκ της αμαρτίας Πάθη του Χριστού, τα οποία μας αξιώνουν της αθανάτου χαράς, της φωταυγείας και γλυκύτητος του αιωνίου Πάσχα μαζί μ’ εκείνους που υπέμειναν τις θλίψεις και τα ποικίλα βάσανα αυτής της ζωής.

Τα γεγονότα αυτής της εβδομάδος έχουν στενό δεσμό μεταξύ τους και μια βαθιά πνευματική σημασία.

Όπως άλλοτε η Κωνσταντινούπολις πολιορκήθηκε από τα βάρβαρα έθνη, για να κατακτηθεί κατόπιν απ’ αυτά, έτσι και σ’ αυτή την επίγεια ζωή, και προπαντός στην περίοδο των πνευματικών αγώνων, η βασιλική πόλις της ψυχής μας πολιορκείται από τους αοράτους αγαρηνούς και σαρακηνούς, οι οποίοι αποσκοπούν να λεηλατήσουν τον πλούτο των αρετών της και να την ρίξουν στον βυθό της αμαρτίας, που είναι ο θάνατος.

Έχουμε όμως φοβερά και ακαταμάχητη προστασία την Πανάχραντο Μητέρα του Θεού, η οποία πάντοτε μας λυτρώνει από κάθε δοκιμασία.

Κι αν ακόμη συμβεί κάποτε να αμελούμε για τις αρετές, και αν πνιγόμεθα στις ανθρώπινες μέριμνες, και υποκύπτουμε στους αοράτους ληστές και πίπτουμε ημιθανείς, και τότε ακόμη ας έχουμε την ελπίδα μας στο αμέτρητο έλεος Εκείνου, ο οποίος όχι από την Σαμάρεια, αλλά από την Θεοτόκο Μαρία προήλθε για την ιδική μας σωτηρία.

Το παράδειγμα της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας μας ενισχύει και μας δίνει ελπίδα. Κι αυτή έπεσε και λεηλατήθηκε από τους δαίμονες ληστές, αλλά λυτρώθηκε με την δύναμη του Σταυρού και την ανίκητη δύναμη της Κυρίας Θεοτόκου.

«Τὰ σκιρτήματα πάντα τὰ τῆς σαρκὸς χαλινώσασα πόνοις ἀσκητικοῖς, ἀνδρεῖον ἀπέδειξας τῆς ψυχῆς σου τὸ φρόνημα· τὸν γὰρ Σταυρὸν ποθήσασα Κυρίου θεάσασθαι ἱερῶς ἀοίδιμε τῷ κόσμῳ ἐσταύρωσαι…» (Όρθρος Κυριακής).

«Ἡ πορνείαις πρότερον μεμεστωμένη παντοίαις, Χριστοῦ νύμφη σήμερον, τῇ μετανοίᾳ ἐδείχθη, ἀγγέλων, τὴν πολιτείαν ἐπιποθοῦσα, δαίμονας Σταυροῦ τῷ ὅπλῳ καταπατοῦσα· διὰ τοῦτο βασιλείας ἐφάνης νύμφη Μαρία ἔνδοξε» (Κοντάκιον Κυριακής).

Γέροντας Πετρώνιος Τανάσε, Οι Πύλες της Μετανοίας – Στοχασμοί στο Τριώδιο, Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη, 2003.

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ E΄ ΚΥΡΙΑΚΗΝ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

 Ἅγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς

Ἰδού ἡ πέμπτη Κυριακή τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ Κυριακή [πού σφραγίζει τήν ἑβδομάδα] τῶν μεγάλων ἀγρυπνιῶν καί τῶν μεγάλων ἀσκήσεων, τήν ἑβδομάδα τῶν μεγάλων θρήνων καί ἀναστεναγμῶν, ἡ Κυριακή τῆς πιό μεγάλης μεταξύ τῶν ἁγίων γυναικῶν Ἁγίας, τῆς ὁσίας μητρός ἡμῶν Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας…

Σαράντα ἑπτά χρόνια ἔκανε στήν ἔρημο, καί ὁ Κύριος τῆς ἔδωσε ἐκεῖνο πού σπάνια δίνει σέ κάποιον ἀπό τούς Ἁγίους. Χρόνια ὁλόκληρα δέν γεύθηκε ψωμί καί νερό. Στήν ἐρώτησι τοῦ ἀββᾶ Ζωσιμᾶ ἐκείνη ἀπάντησε: «Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. δ΄ 4). Ὁ Κύριος τήν ἔτρεφε μέ ἕναν ἰδιαίτερο τρόπο καί τήν ὡδηγοῦσε στήν ἐρημητική ζωή, στούς ἐρημητικούς της ἀγῶνες. Καί ποιό ἦταν τό ἀποτέλεσμα; Ἡ Ἁγία μετέτρεψε τήν κόλασί της σέ παράδεισο!

Νίκησε τόν διάβολο καί ἀνέβηκε ψηλά στόν Θεό! Πῶς, μέ τί; Μέ τήν νηστεία καί τήν προσευχή, μέ νηστεία καί προσευχή! Διότι ἡ νηστεία, ἡ νηστεία μαζί μέ τήν προσευχή, εἶναι δύναμις πού νικᾶ τά πάντα. Ἕνας θαυμάσιος ὕμνος τῆς Μεγ. Τεσσαρακοστῆς λέγει: «ἀκολουθήσωμεν τῷ διά νηστείας ἡμῖν, τήν κατά τοῦ διαβόλου νίκην ὑποδείξαντι, Σωτῆρι τῶν ψυχῶν ἡμῶν». Μέ τήν νηστεία μᾶς ἔδειξε τήν νίκη κατά τοῦ διαβόλου… Δέν ὑπάρχει ἄλλο ὅπλο, δέν ὑπάρχει ἄλλο μέσον. Νηστεία! Ἰδού τό μέσον γιά νά νικήσῃς τόν διάβολο, τόν κάθε διάβολο. Παράδειγμα νίκης, ἡ ἁγία Μαρία ἡ Αἰγυπτία.

Τί θεία δύναμις ἡ νηστεία! Νηστεία δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά νά σταυρώνῃς τό σῶμα, νά σταυρώνῃς τό σῶμα, νά σταυρώνῃς ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό σου. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει σταυρός, ἡ νίκη εἶναι σίγουρη. Τό σῶμα τῆς πρώην πόρνης τῆς Ἀλεξανδρείας, τῆς Μαρίας, μέ τήν ἁμαρτία παραδόθηκε στήν δουλεία τοῦ διαβόλου. Ἀλλά ὅταν ἀγκάλιασε τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, ὅταν πῆρε αὐτό τό ὅπλο στά χέρια της, νίκησε τόν διάβολο.

Νηστεία εἶναι ἡ ἀνάστασις τῆς ψυχῆς ἐκ νεκρῶν. Ἡ νηστεία καί ἡ προσευχή ἀνοίγουν τά μάτια τοῦ ἀνθρώπου, ὥστε νά ἀντικρύσῃ καί νά καταλάβῃ πραγματικά τόν ἑαυτό του, νά ἰδῇ τόν ἑαυτό του. Βλέπει τότε ὅτι κάθε ἁμαρτία στήν ψυχή του εἶναι ὁ τάφος του, ὁ τάφος, ὁ θάνατός του. Καταλαβαίνει ὅτι ἡ ἁμαρτία μέσα στήν ψυχή του δέν κάνει τίποτε ἄλλο ἀπό τό νά μετατρέπῃ σέ πτώματα ὅλα ὅσα ἀνήκουν στήν ψυχή: τούς λογισμούς της, τά συναισθήματά της καί τίς διαθέσεις της· σειρά ἀπό τάφους. Καί τότε…, τότε ξεχύνεται θρηνητική κραυγή ἀπό τήν ψυχή: «Πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσον με».

Αὐτή εἶναι ἡ κραυγή μας κατά τήν ἁγία αὐτή ἑβδομάδα: Κύριε, προτοῦ χαθῶ τελείως, σῶσε με. Ἔτσι προσευχηθήκαμε αὐτή τήν ἑβδομάδα στόν Κύριο, τέτοιες προσευχητικές ἀναβοήσεις μᾶς παρέδωσε στόν Μεγάλο Κανόνα του ὁ μεγάλος ἅγιος πατήρ ἡμῶν Ἀνδρέας Κρήτης. «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Αὐτή ἡ κραυγή μᾶς ἀφορᾶ ὅλους, ὅλους ὅσους ἔχουμε ἁμαρτίες. Ποιός δέν ἔχει ἁμαρτίες;

Εἶναι ἀδύνατον νά κυττάξῃς τόν ἑαυτό σου νά μή εὕρῃς κάπου, σέ κάποια γωνία τῆς ψυχῆς σου, νά μή ἐντοπίσῃς σέ κάποια ἄκρη της μία ξεχασμένη ἴσως ἁμαρτία. Καί… κάθε ἁμαρτία, γιά τήν ὁποία δέν ἔχεις μετανοήσει, εἶναι ὁ τάφος σου, εἶναι ὁ θάνατός σου. Καί ἐσύ, γιά νά μπορέσῃς νά σωθῇς καί νά ἀναστήσῃς τόν ἑαυτό σου ἀπό τόν τάφο σου, κρᾶζε μέ τίς προσευχητικές θρηνητικές κραυγές τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς: «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Ἄς μή ξεγελᾶμε τόν ἑαυτό μας, ἀδελφοί, ἄς μή ἀπατώμεθα. Καί μία μόνο ἁμαρτία ἄν ἔμεινε στήν ψυχή σου, καί σύ δέν μετανοεῖς καί δέν τήν ἐξομολογεῖσαι ἀλλά τήν ἀνέχεσαι μέσα σου, αὐτή ἡ ἁμαρτία θά σέ ὁδηγήσῃ στό βασίλειο τῆς κολάσεως. Γιά τήν ἁμαρτία δέν ὑπάρχει τόπος στόν παράδεισο τοῦ Θεοῦ. Γιά τήν ἁμαρτία δέν ὑπάρχει τόπος στήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν.

Γιά νά ἀξιωθῇς τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν, φρόντισε νά ἀποδιώξῃς ἀπό μέσα σου κάθε ἁμαρτία, νά ξεριζώσῃς ἀπό μέσα σου διά τῆς μετανοίας κάθε ἁμαρτία. Διότι, τίποτε δέν γλυτώνει ἀπό τήν μετάνοια τοῦ ἀνθρώπου. Τέτοια δύναμι ἔδωσε ὁ Κύριος στήν Ἁγία Μετάνοια. Κοίταξε! Ἀφοῦ ἡ μετάνοια μπόρεσε νά σώσῃ μία τόσο μεγάλη ἄσωτη γυναῖκα, ὅπως ἦταν κάποτε ἡ Μαρία ἡ Αἰγυπτία, πῶς νά μή σώσῃ καί ἄλλους ἁμαρτωλούς, τόν κάθε ἁμαρτωλό, καί τόν πιό μεγάλο ἁμαρτωλό καί ἐγκληματία; Ναί, ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή εἶναι τό πεδίο τῆς μάχης, ἐπί τοῦ ὁποίου ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί μέ τήν νηστεία καί τήν προσευχή νικᾶμε τόν διάβολο, νικᾶμε ὅλες τίς ἁμαρτίες, νικᾶμε ὅλα τά πάθη καί ἐξασφαλίζουμε στόν ἑαυτό μας τήν ἀθανασία καί τήν αἰώνιο ζωή.

Στήν ζωή τῶν ἁγίων καί ἀληθινῶν Χριστιανῶν ὑπάρχουν ἀναρίθμητα παραδείγματα πού δείχνουν ὅτι ὄντως μόνο μέ τήν προσευχή καί τήν νηστεία ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί νικᾶμε τούς δαίμονες, ὅλους ἐκείνους πού μᾶς βασανίζουν καί θέλουν νά μᾶς παρασύρουν στό βασίλειο τοῦ κακοῦ, στήν κόλασι. Αὐτή ἡ Ἁγία Νηστεία…! εἶναι νηστεία τῶν ἁγίων ἀρετῶν μας. Κάθε ἁγία ἀρετή ἀνασταίνει τήν ψυχή μου καί τήν ψυχή σου ἐκ τῶν νεκρῶν.

Προσευχή! Τί εἶναι ἡ προσευχή; Εἶναι ἡ μεγάλη ἀρετή πού σέ ἀνασταίνει καί μέ ἀνασταίνει. Σηκώθηκες μήπως γιά προσευχή, ἔκραξες πρός τόν Κύριο νά καθαρίσῃ τήν ψυχή σου ἀπό τίς ἁμαρτίες, ἀπό τό κάθε κακό, ἀπό κάθε πάθος; Τότε οἱ τάφοι σου καί οἱ τάφοι μου ἀνοίγουν καί οἱ νεκροί ἀνασταίνονται. Ὅ,τι εἶναι ἁμαρτωλό φεύγει, ὅ,τι σύρει πρός τό κακό ἐξαφανίζεται.

Ἡ ἁγία προσευχή ἀνασταίνει τόν καθένα ἀπό μᾶς, ὅταν εἶναι εἰλικρινής, ὅταν φέρνει ὅλη τήν ψυχή στόν οὐρανό, ὅταν ἐσύ μέ φόβο καί τρόμο λέγῃς στόν Κύριο: Δές, δές τούς τάφους μου, ἀναρίθμητοι εἶναι οἱ τάφοι μου, Κύριε! Μέσα σέ κάθε ἕναν ἀπό αὐτούς τούς τάφους, νά’την ἡ ψυχή μου, νά’την νεκρή, μακρυά ἀπό Σένα, Κύριε! Εἰπέ λόγον καί ἀνάστησον πάντας τούς νεκρούς μου! Διότι, Σύ, Σύ, Κύριε, μᾶς ἔδωσες πολλές θεῖες δυνάμεις νά μᾶς ἀνασταίνουν διά τῆς ἁγίας Ἀναστάσεως, νά μᾶς ἀνασταίνουν ἀπό τόν τάφο τῆς ραθυμίας. Ναί, μέ τήν ἁμαρτία, μέ τά πάθη μας, πεθαίνουμε ψυχικά. Ἡ ψυχή ἀποθνήσκει, ὅταν χωρίζεται ἀπό τόν Θεό.

Ἡ ἁμαρτία εἶναι δύναμις πού χωρίζει τήν ψυχή ἀπό τόν Θεό. Καί ἐμεῖς, ὅταν ἀγαπᾶμε τήν ἁμαρτία, ὅταν ἀγαπᾶμε τίς ἁμαρτωλές ἡδονές, στήν πραγματικότητα ἀγαπᾶμε τόν θάνατό μας, ἀγαπᾶμε τούς τάφους, τούς δυσώδεις τάφους, μέσα στούς ὁποίους ἡ ψυχή μας ἀποσυντίθεται. Ἀντίθετα, ὅταν ἀνανήψουμε, ὅταν μέ τόν κεραυνό τῆς μετανοίας χτυπήσουμε τήν καρδιά μας, τότε…, τότε οἱ νεκροί μας ἀνασταίνονται. Τότε ἡ ψυχή μας νικᾶ ὅλους τούς φονεῖς της, νικᾶ τόν κατεξοχήν δημιουργό ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν, τόν διάβολο, νικᾶ μέ τήν δύναμι τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Γι’ αὐτό, γιά μᾶς τούς Χριστιανούς δέν ὑπάρχει ἁμαρτία πιό ἰσχυρή ἀπό μᾶς. Νά εἶσαι βέβαιος ὅτι πάντοτε εἶσαι δυνατώτερος ἀπό κάθε ἁμαρτία πού σέ βασανίζει, πάντοτε εἶσαι δυνατώτερος ἀπό κάθε πάθος πού σέ βασανίζει. Πῶς; –ἐρωτᾶς. Μέ τήν μετάνοια! Καί τί εἶναι εὐκολώτερο ἀπό αὐτήν; Πάντοτε μπορεῖς μέσα σου, μέσα στήν ψυχή σου, νά κραυγάζῃς: «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ δέν θά σέ παραβλέψῃ. Θά ἀναστήσῃς τόν ἑαυτό σου ἀπό τούς νεκρούς καί θά ζῇς σ’ αὐτόν τόν κόσμο σάν κάποιος πού ἦρθε ἀπό ἐκεῖνον τόν κόσμο, πού ἀναστήθηκε καί ζῆ μία νέα ζωή, τήν ζωή τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου, πού ὑπάρχουν μέσα του ὅλες οἱ θεῖες δυνάμεις, ἔτσι ὥστε καμμία ἁμαρτία πλέον δέν μπορεῖ νά σέ φονεύσῃ. Ἴσως νά ξαναπέφτῃς, ἀλλά πλέον γνωρίζεις, γνωρίζεις τό ὅπλο, γνωρίζεις τήν δύναμι μέ τήν ὁποία ἀνασταίνεσαι ἐκ τῶν νεκρῶν. Ἄν πενήντα φορές τήν ἡμέρα ἁμαρτήσῃς, ἄν πενήντα φορές ντροπιασθῇς, ἄν πενήντα τάφους σκάψῃς σήμερα, μόνο φώναξε: «Κύριε, δός μου μετάνοια. Πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Ὁ Ἀγαθός Κύριος, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τήν ἀσθένεια καί ἀδυναμία τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς καί τῆς ἀνθρωπίνης θελήσεως, εἶπε: Ἔλα, ἀδελφέ. Ἀκόμη κι ἄν ἑβδομηκοντάκις τήν ἡμέρα ἁμαρτήσῃς, πάλι ἔλα καί πές: ἥμαρτον (Ματθ. ιη΄, 21-22).

Αὐτό ἐντέλλεται ὁ Κύριος σέ ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους, τούς ἀσθενεῖς καί ἀδυνάτους. Συγχωρεῖ τούς ἁμαρτωλούς. Γι’ αὐτό καί δήλωσε ὅτι χαρά μεγάλη γίνεται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπί ἐνί ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι ἐπί τῆς γῆς (πρβλ. Λουκ. ιε΄ 7). Ὅλος ὁ οὐράνιος κόσμος ἀτενίζει σέ σένα, ἀδελφέ καί ἀδελφή, πῶς ζῆς στήν γῆ. Πέφτεις στήν ἁμαρτία καί δέν μετανοεῖς; Νά, οἱ Ἄγγελοι κλαῖνε καί θλίβονται στόν Οὐρανό ἐξ αἰτίας σου. Μόλις ἀρχίσῃς νά μετανοῇς, νά, οἱ Ἄγγελοι στόν Οὐρανό χαίρονται, καί σάν οὐράνιοι ἀδελφοί σου χορεύουν… Νά ἡ σημερινή μεγάλη ἁγία, ἡ Μαρία ἡ Αἰγυπτία. Πόσο ἁμαρτωλή! Ἀπό αὐτήν ὁ Κύριος ἔκανε μία ἁγία ὕπαρξι σάν τά Χερουβίμ. Μέ τήν μετάνοια ἔγινε ἰσάγγελη, μέ τήν μετάνοια κατέστρεψε τήν κόλασι, στήν ὁποία βρισκόταν, καί ἀνέβηκε ὁλόκληρη στόν παράδεισο τοῦ Χριστοῦ.

Δέν ὑπάρχει Χριστιανός ἀδύνατος σ’ αὐτόν τόν κόσμο, ἔστω κι ἄν τοῦ ἐπιτίθενται οἱ φρικωδέστερες ἁμαρτίες καί πειρασμοί αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Ἀρκεῖ μόνο ὁ Χριστιανός νά μή ξεχάσῃ τά μεγάλα του ὅπλα: τήν μετάνοια, τήν προσευχή, τήν νηστεία· νά ἐπιδοθῇ σέ κάποια εὐαγγελική ἄσκησι, σέ κάποια ἀρετή: εἴτε στήν προσευχή, εἴτε στήν νηστεία, εἴτε στήν εὐαγγελική ἀγάπη, εἴτε στήν εὐσπλαχνία. Ἄς θυμηθοῦμε τούς μεγάλους Ἁγίους τοῦ Θεοῦ, ἄς θυμηθοῦμε τήν ἑορταζομένη σήμερα μεγάλη Ἁγία, τήν ὁσία Μητέρα μας Μαρία τήν Αἰγυπτία, καί ἄς εἴμαστε βέβαιοι ὅτι ὁ Κύριος θά εἶναι εὔκαιρος βοηθός μας. Ἡ ἁγία Μαρία ἐβίωσε τόσο θαυμαστή βοήθεια ἀπό τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο καί σώθηκε ἀπό τήν φοβερή της κόλασι, ἀπό τούς φοβερούς της δαίμονες. Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος καί σήμερα καί πάντοτε μᾶς βοηθεῖ σέ ὅλες τίς εὐαγγελικές μας ἀρετές: στήν προσευχή, καί στήν νηστεία, καί στήν ἀγρυπνία, καί στήν ἀγάπη, καί στούς οἰκτιρμούς, καί στήν ὑπομονή, καί σέ κάθε ἄλλη ἀρετή. Εὔχομαι νά μᾶς βοηθῇ πάντα καί νά μᾶς καθοδηγῇ…

Γι’ αὐτό, ποτέ νά μήν ἀποκάμῃς στόν ἀγῶνα καί στόν πόλεμο μέ τίς ἁμαρτίες σου… Σέ ὅλες τίς δυσκολίες σου καί στίς πιό μεγάλες πτώσεις σου νά θυμᾶσαι τήν κραυγή αὐτῆς τῆς ἁγίας ἑβδομάδος, πού ἔχει τήν δύναμι νά σέ ἀναστήσῃ: «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με».

Ἀπό τό βιβλίο:

PASHALNE BESEDE (Πασχαλινές Ὁμιλίες), Βελιγράδι 1998]

Ἡ ὁδὸς τῆς Σταύρωσης

 Metr.Anthony Bloom

Ἑβδομάδα μ’ ἑβδομάδα νοιώθουμε ὅτι πλησιάζουμε ὁλοένα τὴν ἔνδοξη Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ. Καὶ μᾶς φαίνεται ὅτι κινούμαστε γρήγορα, ἀπὸ Κυριακὴ πρὸς Κυριακή, πρὸς τὴν ἡμέρα ποὺ κάθε φόβος, κάθε φρίκη θὰ χαθεῖ.

Κι ὅμως τόσο εὔκολα ξεχνᾶμε ὅτι πρὶν φτάσουμε τὴν ἡμέρα τῆς Ἀνάστασης, πρέπει μαζὶ μὲ τὸν Χριστό, μαζὶ μὲ τοὺς Ἀποστόλους Του, νὰ βαδίσουμε τὴν ὁδὸ τῆς Σταύρωσης. «Ἰδού, ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου θὰ παραδοθῆ εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, καὶ θὰ Τὸν σταυρώσουν, καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν θὰ ἀναστηθεῖ».

Ὅλοι ξέρουμε ὅτι θὰ ἀναστηθεῖ, ἀλλὰ ἔχουμε πότε ἀναρωτηθεῖ πῶς γύρισαν οἱ μαθητές Του στὴν Ἱερουσαλήμ, ξέροντας ὅτι ἡ Σταύρωση ἦταν κοντά; Κινοῦνταν φοβισμένοι. Δὲν εἶχαν ὡριμάσει τόσο, ὥστε νὰ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ καὶ τὴν ζωή τους θὰ ἔδιναν γιὰ νὰ διαδοθεῖ τὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου. Κινοῦνταν μὲ φόβο. Ὅταν ὁ Χριστὸς τοὺς εἶπε νὰ γυρίσουν στὴν Ἱερουσαλήμ, τὴν πόλη ποὺ εἶχε ἀρνηθεῖ τὸν Χριστό, βάζοντας τὴν ζωή Του σὲ κίνδυνο, ἐκεῖνοι Τοῦ εἶπαν: «ἂς μὴν πᾶμε..», καὶ μόνον ἕνας μαθητής, ὁ Θωμᾶς, εἶπε: «Ὄχι. Ἂς πᾶμε μαζί Του, κι ἂς πεθάνουμε μαζί Του».

Ὁ μαθητὴς εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ ἀνόητα πιστεύω, ὀνομάσαμε Ἄπιστο: ὁ μόνος ποὺ δὲν ἦταν ἕτοιμος νὰ δώσει τὴν ἐμπιστοσύνη του, τὴν πίστη, τὴν ζωή του, τὸ αἷμα του, χωρὶς βεβαιότητα. Ἀλλὰ ἡ καρδιὰ του ἦταν ἀνεπιφύλακτα δοσμένη στὸν Χριστό. Πόσο ὑπέροχο νὰ εἶναι κάποιος ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος! Ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπόλοιποι μαθητὲς δὲν θὰ ἐγκαταλείψουν τὸν Χριστό. Θὰ βαδίσουν μαζί Του πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ.

Ἔχουμε σήμερα ἀκόμα τὸ παράδειγμα ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ ζοῦσε μιὰ τραγωδία πρὶν συναντήσει τὸν Χριστό. Εἶναι ἡ Μαρία ἡ Αἰγυπτία. Ἦταν ἁμαρτωλή. Ἦταν πόρνη. Δὲν πίστευε στὸν Θεό, οὔτε μὲ τὴν ψυχή, οὔτε μὲ τὸ σῶμα. Δὲν εἶχε σεβασμὸ σὲ αὐτὸ τὸ σῶμα ποὺ ὁ Θεὸς ἔχει δημιουργήσει, οὔτε σ’ αὐτὴ τὴν ψυχή. Κι ὅμως ἦρθε, μὲ τραγικὸ τρόπο, ἀντιμέτωπη μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ὑπῆρχε τρόπος νὰ τῆς ἐπιτραπεῖ ἡ εἴσοδος στὸν Ναὸ ἐκτὸς ἂν ἀπέρριπτε τὸ κακὸ καὶ διάλεγε τὴν ἁγνότητα, τὴν μετάνοια, τὴν νέα ζωή.

Ἂς συλλογιστοῦμε τοὺς μαθητὲς ποὺ σχεδὸν ἱκέτεψαν τὸν Χριστὸ νὰ μὴν ἐπιστρέψει στὴν Ἱερουσαλήμ, ἐπειδὴ ἡ Ἱερουσαλὴμ ἦταν μιὰ πόλη ὅπου ὅλοι οἱ προφῆτες εἶχαν πεθάνει, δὲν ἤθελαν νὰ πεθάνει ὁ Χριστός, καὶ φοβόντουσαν. Ἂς ἀναρωτηθοῦμε πόσο τοὺς μοιάζουμε. Ἂς ἀναρωτηθοῦμε εἰλικρινὰ σήμερα  κατά πόσο μοιάζουμε ἢ ὄχι στὴν ὁσία Μαρία τὴν Αἰγυπτία· τὴν Μαρία ποὺ εἶχε ζήσει τὴν ζωὴ της σύμφωνα μὲ τοὺς τρόπους καὶ τὶς ἐπιθυμίες της, παρασυρόμενη ἀπ’ ὅλους τοὺς πειρασμοὺς τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς· καὶ μία μέρα συνειδητοποίησε ὅτι στὴν κατάσταση ποὺ ἦταν δὲν μποροῦσε νὰ εἰσέλθει στὸν ναὸ τοῦ Θεοῦ.

Πόσο εὔκολα μπαίνουμε ἐμεῖς στὸ ναὸ, ξεχνώντας τόσο εὔκολα ὅτι ἡ ἐκκλησία εἶναι ἕνα μικρὸ κομμάτι τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπιλέξει νὰ ζεῖ ἀποκομμένος ἀπὸ τὸν Θεό, ποὺ ἔχει ἀπορρίψει τὸν Θεό, ἔχει χάσει τὸ ἐνδιαφέρον του γι’ Αὐτόν· κι ὅτι οἱ λίγοι πιστοὶ δημιουργήθηκαν ἀπὸ τὸν Θεὸ σὰν καταφύγιο· ναί, ἡ ἐκκλησία εἶναι ἡ πληρότητα τοῦ Παραδείσου, καὶ τὴν ἴδια στιγμὴ ἕνα τραγικὸ καταφύγιο, τὸ μόνο μέρος ποὺ ἔχει δικαίωμα νὰ βρίσκεται ὁ Θεὸς ἐπειδὴ εἶναι καταζητούμενος. Κι ὅταν ἐρχόμαστε ἐδῶ, μπαίνουμε στὸ βασίλειο τοῦ Θεοῦ. Θὰ πρέπει νὰ ἐρχόμαστε μὲ μία αἴσθηση δέους ὄχι ἁπλὰ νὰ περπατᾶμε ἐκεῖ ὅπως σ’ ἕνα ἄλλο μέρος, ἀλλὰ σ’ ἕναν τόπο ποὺ εἶναι ἤδη τὸ Βασίλειο τοῦ Θεοῦ.

Ἂν εἴχαμε αὐτὴν τὴν διάθεση, ὅταν ἐρχόμαστε στὴν πόρτα τῆς Ἐκκλησίας, θὰ μπορούσαμε νὰ εἴμαστε, ἂν καὶ ἀσήμαντοι, σὰν τὴν Μαρία τὴν Αἰγυπτία. Θὰ σταματούσαμε καὶ θὰ λέγαμε, «πῶς μπορῶ νὰ μπῶ στὸν ναό;» Καὶ ἂν τὸ κάναμε αὐτὸ ὁλόψυχα, μὲ μιὰ καρδιὰ συντετριμμένη, μὲ μιὰ αἴσθηση τρόμου ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι εἴμαστε τόσο μακρυὰ ἀπὸ τὸν Θεό, τόσο ξένοι, τόσο ἄπιστοι, τότε θὰ ἄνοιγαν οἱ θύρες, καὶ θὰ βλέπαμε ὅτι δὲν βρισκόμαστε ἁπλὰ σ’ ἕναν μεγάλο χῶρο περιτριγυρισμένο ἀπὸ τοίχους, ἀλλὰ βρισκόμαστε σ’ ἕναν τόπο ποὺ εἶναι ὁ Παράδεισος τοῦ Θεοῦ ποὺ ἦλθε στὴν γῆ.

Ἂς μάθουμε ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐμπειρία τί σημαίνει νὰ προχωρᾶμε βῆμα-βῆμα πρὸς τὴν Ἀνάσταση, ἐπειδὴ γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν Ἀνάσταση πρέπει νὰ περάσουμε μέσα ἀπὸ τὸν Γολγοθᾶ, πρέπει νὰ περάσουμε ἀπὸ τὴν τραγωδία τῆς Μ. Ἑβδομάδας καὶ νὰ τὴν κάνουμε δική μας, μετέχοντας μὲ τὸν Χριστό, τοὺς μαθητές Του καὶ τὰ πλήθη ὁλόγυρα, στὸν φόβο, στὸν τρόμο αὐτοῦ τοῦ γεγονότος· κι ἐπίσης νὰ τὸ ζήσουμε σὰν μιὰ φωτιὰ ποὺ θὰ κατακάψει ὅ,τι εἶναι εὐτελὲς γιὰ τὸν Θεὸ καὶ θὰ μᾶς καθαρίσει. Κι ἴσως μία μέρα, ὅταν ἡ φωτιὰ θὰ ἔχει κατακάψει ὅ,τι δὲν εἶναι ἄξιο γιὰ τὸν Θεό, καθένας ἀπὸ μᾶς ἴσως γίνει μιὰ εἰκόνα τῆς φλεγομένης βάτου, πυρακτωμένης ἀπὸ τὴν θεία φλόγα καὶ μὴ καιομένης, ἐπειδὴ θὰ εἶχε ἀπομείνει σὲ μᾶς μόνο ὅ,τι θὰ ἐπιβίωνε ἀπὸ τὴν θεϊκὴ φωτιά. Ἀμήν.