Ἐξουσιαστὴς καὶ ὄχι δοῦλος

 Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου ὀνομάζεται ἡ σημερινὴ Κυριακή, καθὼς παίρνει τὴν ὀνομασία της ἀπὸ τὴ θαυμάσια παραβολὴ τοῦ ἄσωτου υἱοῦ ποὺ ἀναγινώσκεται στὸ Εὐαγγέλιο τῆς θείας Λειτουργίας. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς ἡμέρας ἔχει πολὺ δυνατὰ νοήματα. Μεταξὺ ἄλλων ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐπισημαίνει στοὺς Κορινθίους τὸν ὕπουλο κίνδυνο τῆς ὑποδουλώσεως στὶς ἐπιθυμίες. «Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾿ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος», γράφει. Δηλαδή, ὅλα ἔχω ἐξουσία νὰ τὰ κάνω, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν θὰ ἐξουσιασθῶ καὶ δὲν θὰ γίνω δοῦλος σὲ τίποτα ἀπὸ αὐτά.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ Θεὸς ἔχει δώσει στὸν ἄνθρωπο τὴν ἐξουσία νὰ διαχειρίζεται τὰ ὑλικὰ ἀγαθὰ ποὺ τοῦ ἔχει χαρίσει. Νὰ ἐπιλέγει σύμφωνα μὲ τὶς ἀνάγ­κες του αὐτὰ ποὺ ἐπιθυμεῖ, αὐτὰ ποὺ χρειάζεται. Εἶναι κύριος τῶν ἀγαθῶν καὶ ὅλης τῆς κτίσεως ποὺ τὸν περιβάλλει. Ἐδῶ ὅμως ἐλλοχεύει ὁ μεγάλος κίνδυνος: Ἂν ὁ ἄνθρωπος δὲν κάνει συνετὴ χρήση τῶν ἀγαθῶν τοῦ Θεοῦ, κινδυνεύει νὰ ὑποδουλωθεῖ σὲ αὐτά· ἀκόμη καὶ ὅταν αὐτὰ δὲν εἶναι ἁμαρτωλά, ἀλλὰ ἀπαραίτητα στὴν καθημερινὴ ζωή. Γιὰ παράδειγμα τὸ φαγητό, τὰ χρήματα, ἡ τεχνολογία καὶ πολλὰ ἄλλα. Κινδυνεύει τελικὰ νὰ αἰχμαλωτισθεῖ, καὶ ἀπὸ ἐξουσιαστὴς νὰ γίνει δέσμιος τῶν παθῶν, ἀπὸ ἐλεύθερος νὰ καταντήσει δοῦλος.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σχολιάζει σχετικά· «Κύριος εἶ τοῦ φαγεῖν. Οἰκοῦν μένε κύριος ὢν καὶ σκόπει μὴ γένῃ δοῦλος τούτου τοῦ πάθους» (PG 61, 139). Ἔχεις τὴν ἐξουσία νὰ τραφεῖς, γράφει. Λοιπόν, νὰ παραμένεις κύριος τῆς τροφῆς καὶ πρόσεχε νὰ μὴ γίνεις δοῦλος τοῦ πάθους τῆς γαστριμαργίας. Ἂς προσέχουμε λοιπὸν νὰ κάνουμε χρήση τῶν ἀγαθῶν τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι κατάχρηση. Διότι κάθε τὶ περιττὸ καὶ ὑπερβολικὸ ἀποβαίνει ἐπιζήμιο γιὰ ἐμᾶς. Καὶ τότε ἀπὸ ἐξουσιαστὲς κινδυνεύουμε νὰ γίνουμε δοῦλοι.

2. Ναὸς τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ

Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ ἀπόστολος Παῦλος κάνει ἰδιαίτερη ἀναφορὰ στὸ ἀνθρώπινο σῶμα. Ἀναδεικνύει τὴν ἀξία του, θέλοντας νὰ ἀποτρέψει τοὺς Κορινθίους ἀπὸ τὰ ἁμαρτήματα τῆς σαρκός. Ἀφοῦ ἔχει σημειώσει νωρίτερα ὅτι «ναὸς Θεοῦ ἐστε» (Α΄ Κορ. γ΄ 16), τώρα ἀναφέρει ὅτι «τὰ σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστι». Τὰ σώματά σας εἶναι μέλη τοῦ Χριστοῦ. Ἐπιπλέον γράφει στὴ συνέχεια ὅτι «τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν». Τὸ σῶμα σας εἶναι ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ Ὁποῖο κατοικεῖ μέσα σας. Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος ἐπανειλημμένα προβάλλει τὴν ἱερότητα τοῦ ἀνθρώπινου σώματος, ἐπισημαίνοντας μάλιστα ὅτι εἶναι κατοικητήριο καὶ ναὸς τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Εἶναι πραγματικὰ ἀσύλληπτη ἡ ἀξία ποὺ δίνει ὁ Θεὸς στὸν ὅλο ἄνθρωπο· ὄχι μόνο στὴν ψυχή, ἀλλὰ καὶ στὸ σῶμα.

Στὶς ἡμέρες μας πολλοὶ ἄνθρωποι ἀντιλαμβάνονται μὲ λανθασμένο τρόπο τὴν ἀξία τοῦ σώματος. Ὄχι ἁπλῶς τὸ φροντίζουν, κάποτε σὲ ὑπερβολικὸ βα­θμό, γιὰ νὰ εἶναι ὄμορφο, δυνατὸ καὶ ὑγιές, ἀλλὰ φθάνουν στὸ σημεῖο σχεδὸν νὰ τὸ θεοποιοῦν. Τὸ χρησιμοποιοῦν ὡς μέσο ἐξυπηρετήσεως τῶν παθῶν. Θεωροῦν ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀξία τοῦ σώματος. Τελικὰ ὅμως μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ τὸ ἀπαξιώνουν καὶ τὸ εὐτελίζουν. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος σήμερα μᾶς τόνισε ὅτι τὸ ἀνθρώπινο σῶμα ἔχει πολὺ μεγάλη ἀξία. Ἡ δὲ ἀξία του ἔγκειται στὸ ὅτι εἶναι ναὸς τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Ἕνας ἱερὸς χῶρος, μέσα στὸν ὁποῖο διαμένει καὶ ἐνεργεῖ ὁ Θεός.

3. Ἡ δοξολογία τοῦ ἀνθρώπου

Ὡς συμπέρασμα τῶν ὅσων προηγήθηκαν, ὁ ἀπόστολος Παῦλος δίνει μιὰ σημαντικὴ προτροπὴ στὸ τέλος τῆς περικοπῆς: «Δοξάσατε δὴ τὸν Θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καὶ ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ». Δηλαδή, δοξάστε τὸν Θεὸ μὲ τὸ σῶμα σας καὶ μὲ τὸ πνεῦμα σας, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν σ᾿ Ἐκεῖνον. Ἀφοῦ ὑπογράμμισε νωρίτερα ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ναὸς τοῦ Θεοῦ, τώρα μᾶς παρακινεῖ νὰ ἀναπέμπουμε δοξολογία πρὸς τὸν Θεὸ στὸν πνευματικὸ αὐτὸ ναό.

Πιὸ πρακτικὰ αὐτὸ σημαίνει νὰ δοξάζουμε τὸν Θεὸ μὲ τὰ λόγια ποὺ ἐκφέρει τὸ στόμα μας· μὲ τὶς σκέψεις ποὺ καλλιεργεῖ ὁ νοῦς μας· μὲ τὶς ἐπιθυμίες ποὺ κρύβει ἡ καρδιά μας· μὲ τὴν ἐλεημοσύνη ποὺ προσφέρουν τὰ χέρια μας· μὲ τὴν ἁγνότητα τῶν ματιῶν μας· μὲ τὰ κεκλιμένα γόνατά μας κατὰ τὴν ἱερὴ ὥρα τῆς προσευχῆς. Ὁ ὅλος ἄνθρωπος, μὲ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα, ὀφείλει νὰ δοξάζει τὸν Θεό· νὰ ἀναπέμπει αἶνο πρὸς Ἐκεῖνον· νὰ προσφέρει θυσία μυστικὴ μέσα στὸν πνευματικὸ ναὸ τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος· νὰ λατρεύει τὸν Τριαδικὸ Θεὸ μὲ ὅλη τὴν ὕπαρξή του.