ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΣΤΟΝ ΟΣΙΟ ΕΦΡΑΙΜ ΚΑΤΟΥΝΑΚΙΩΤΗ

 

ΥΜΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 

Κήρυγμα εις την Α’ Στάση των Χαιρετισμών

 «Τῇ Ὑπερμἀχῳ στρατηγῷ τά νικητήρια»

Σήμερα, αγαπητοί μου αδελφοί «χαίρει ἡ κτίσις ὅλη», στους πρώτους «χαιρετισμούς» στην Παναγία Μητέρα του Θεού μας και όλου του γένους των Χριστιανών. Σήμερα,«οἱ οὐρανοί ἀγάλλονται» και οι στρατιές των ουρανίων ταγμάτων πανηγυρίζουν, για την τιμή που κάνουν οι χριστιανοί στο πρόσωπο της τιμιωτέρας και αγιωτέρας των Χερουβείμ σήμερα, σκιρτά η πά-ναγνη ψυχή της Παναγίας, εκεί στα δεξιά του Υιού της, όπου βρίσκεται, σαν βλέπει τα πλήθη των Ορθοδόξων, να πλημμυρίζουν τους Ναούς, με τη σκέψη τους σ’ αυτήν, να την υμνούν, με τον υπέροχο σε φράσεις και εικόνες και ανερμήνευτο σε βάθος, θείο χαιρετισμό«Χαῖρε, Νύμφη Ἀνύμφευτε», που μόνο σ’ αυτήν βρήκε την ανταπόκριση και εκπλήρωσή του, και σε καμιά άλλη γυναίκα.

Σήμερα, χαίρει όλη η γη και μας φανερώνει την χαρά της, στολισμένη με τα πρώτα άνθη της ανοίξεως, για να συμμετάσχει στην πανορθόδοξη χαρά, και να προσφέρει τα πρώτα της άνθη, για να στολισθεί η εικόνα της Παναγίας, να σμίξουν τα άνθη της ανοίξεως με το «ἄνθος τό ἀμάραντο» σήμερα, ο ορθόδοξος λαός νοερά σμίγει, με την σκέψη του, την καρδιά του και με την ακάθιστη στάση του, με τις χιλιάδες εκείνες των χριστιανών των βυζαντινών χρόνων, γύρω από το Ιερό Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, που ψάλλουν τον «Ἀκάθιστο Ὑμνο», μαζί με τον σεβάσμιο και άγιο τότε Πατριάρχη Σέργιο.

Ο Γέροντας Πατριάρχης όρθιος όλη τη νύκτα εκείνη την τραγική, της πρώτης επίθεσης των βαρβάρων κατά της βασιλεύουσας, δεν κουράζεται να προφέρει, με το άγιο του στόμα τα λόγια της παρακλήσεως και των εγκωμίων στην Θεοτόκο, για να απαλλάξει την Πόλη της «ἐκ παντοίων κινδύνων» και να την ελευθερώσει από την επιδρομή των βαρβάρων. Και ο Χριστιανικός λαός τού Θεού «ἐν ἑνί στόματι καί μιᾷ καρδίᾳ», ακάθιστος και αυτός ακολουθεί τον Πατριάρχη του στον δρόμο των ψυχικών εξάρσεων και μετεωρισμών και παρασύρεται στην ίδια πίστη και στην ίδια ελπίδα προς την Παναγία, όπως και τώρα, κάθε Παρασκευή βράδι της Μεγάλης Σαρακοστής, όπου ό Ορθόδοξος λαός συγκεντρώνεται στους Ναούς να ικετεύσει την Παναγία.

Πέρασαν δώδεκα και πλέον αιώνες, αφ’ ότου αντήχησαν, για πρώτη φορά οι πανευφρόσυνες στροφές τού  «Ἀκαθίστου Ὕμνου», στο σεμνό ναό της Παναγίας των Βλαχερνών. Το έθνoς μας ακρωτηριάσθηκε, διαμελίσθηκε από χριστιανικούς λαούς, κατέπεσε, ανορθώθηκε, ένα  μέρος της Κύπρου είναι σκλαβωμένο, οι Τετρακόσιες χιλιάδες Βορειοηπειρώτες Έλληνες χριστιανοί, στενάζουν στις φυλακές και στα κάτεργα του άθεου καθεστώτος της Αλβανίας, με την σταλινική σκληρότητα αλλά και από  τότε τόσοι αιώνες πέρασαν, η ψαλμωδία τού «Ἀκαθίστου Ὕμνου» ενώνει πνευματικά ότι χώρισε ή κτηνώδης βία και ή πολιτισμένη αδικία.

Ποιός έγραψε αυτόν τον υπέροχο ύμνο προς την Θεoτόκo, τον εμπνευσμένο από θεία Χάρη και φώτιση Θεού; Οπωσδήποτε ο Ακάθιστος Ύμνος, είναι αθάνατο και αιώνιο μνημείο θρησκευτικών και εθνικών θριάμβων, πού πραγματοποιήθηκαν κατ’ αρχάς γύρω από τα τείχη της Κωνσταντινουπόλεως, όταν οι πρόγονοί μας πολεμούσαν «γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστη τὴν ἁγία καὶ τῆς πατρίδος τὴν ἐλευθερία», όπου οι πρόγονοί μας πέτυχαν ένδoξες νίκες «κατά βαρβάρων», αγωνιζόμενοι ηρωικά και αναθέτοντας την καλήν έκβασιν των πολέμων στο Θεό, και την μητέρα Του Παναγία, ή οποία «ὡς βροντή τούς ἐχθρούς καταπλήττουσα», έγινε του έθνους «ἰσχύς καί ὀχύρωμα, φυλακτήριον καί χαράκωμα καί κραταίωμα καί ἱερόν καταφύγιον».

Τι τρόμος τότε μα και τι θάρρος και ελπίδα στους χριστιανούς της Κωνσταντινουπόλεως, όταν είδαν τις βαρβαρικές στρατιές και έψαλλαν, μπροστά στην εικόνα του Ευαγγελισμού, τον Ακάθιστο Ύμνο. Μέσα στους στίχους του«Ἀκαθίστου», η αιώνια ελληνική ψυχή έχει στρέψει τον θαυμασμό της και την αγάπη της, που θα μπορούσε να προβάλει από ευγενική ψυχή προς την Θεοτόκο, ή οποία ανέγραψε τα νικητήρια, διότι ή Παναγία έχουσα «τό κράτος ἀπροσμάχητον, ἐκ παντοίων κινδύνων ἐλευθέρωσε» με την πρωτεύουσα του Βυζαντίου και ολόκληρο το ελληνικό Έθνος. Τότε, κάτω από το κράτος τής βαθύτερης πίστεως και ευλαβέστερης ευγνωμοσύνης προς την Παρθένο και Θεοτόκο Μαρία, που έγινε«σκέπη καί κραταίωμα, τεῖχος καί ὀχύρωμα καί βοήθεια τῶν πιστῶς δεομένων της»υπερασπιστών τής Πατρίδος, δημιουργήθηκε ό «Ἀκάθιστος Ὕμνος», ο λεγόμενος συνήθως «Χαιρετισμοί τῆς Παναγίας».

Από τότε και μέχρι σήμερα «οἰ χαιρετισμοί» έγιναν αγαπημένη ακολουθία των χριστιανών, πού έρxoνται κάθε χρόνο με την ίδια λαχτάρα και μέσα στο μοσχομύριστο από θυμίαμα περιβάλλον των Εκκλησιών, να τούς ακούσουν, να σταυροκοπηθούν, να συγκινηθούν, γιατί πάντα «οἰ χαιρετισμοί» κρατούν την ίδια ένταση και επικαιρότητα και ασκούν την ίδια επίδραση σε κάθε χριστιανική ψυχή πού τούς ακούει, σε λαμπρούς ναούς, σε αραχνιασμένα εξωκκλήσια, σε σπηλιές, σε λόφους, σε λόγγους και πεδιάδες. Ο «Ἀκάθιστος Ὕμνος», Είναι σάλπισμα πού μας αφυπνίζει. Είναι δύναμις και δίδαγμα που καθοδηγεί τις ελληνικές γενεές στο καθήκον, είναι υπομνηστήριο των υποχρεώσεών μας, προς την θρησκεία και την Πατρίδα μας. Ο Θεός δια πρεσβειών της Υπεραγίας Θεοτόκου της προστάτιδος  όλου του Ορθοδόξου έθνους μας,  ας είναι σκέπη, φρουρός και προστάτης, να μας  διαφυλάτει από κάθε κίνδυνο, να μας χαρίζει υγεία και θεία φώτιση στον κάθε ένα  προσωπικά μετά των οικογενειών μας. ΑΜΗΝ

Α' στάσις Ακάθιστου ύμνου Που υπάρχει ή χαρά;

 Ο Ακάθιστος ύμνος, αγαπητοί μου, είναι ένα ποίημα της ενδόξου περιόδου του Βυζαντίου, ποίημα πού για πρώτη φορά ακούστηκε στον ιστορικό ναό των Βλαχερνών της βασιλίδος των πόλεων, όταν ή Πόλις κινδύνευε από την επιδρομή των Αβάρων.

Όπως λέει ή ιστορία, Αβαροι και Πέρσες απειλούσαν τους Χριστιανούς και ό κίνδυνος ήταν μεγάλος. Ιταμοί οι βάρβαροι, διεμήνυαν στους Βυζαντινούς, πώς μόνο αν γίνουν ψάρια και κολυμπήσουν ή πουλιά και πετάξουν θα σωθούν. Και όμως ή Υπεραγία Θεοτόκος έσωσε την Πόλι με τρόπο θαυμαστό. Τότε οι πιστοί συναθροίσθηκαν στο ναό και με ευγνωμοσύνη την ύμνησαν όρθιοι όλη τη νύχτα.

Ό ύμνος αυτός είναι ένα πνευματικό αρχιτεκτόνημα, ένας Παρθενών του πνεύματος. Κι όπως ό Παρθενών αποτελείται από πολλούς κίονες - κολώνες, και ή κάθε κολώνα από σπονδύλους, έτσι και ό Ακάθιστος ύμνος αποτελείται —κατά το ελληνικό αλφάβητο — από 24 ποιητικές κολώνες πού λέγονται οίκοι, και κάθε οίκος - κολώνα από 14 σπονδύλους πού είναι τα «χαίρε», συνολικώς 144.

Θα μου επιτρέψετε να πω λίγα λόγια επάνω στον πρώτο χαιρετισμό, το «Χαίρε, δι' ης ή χαρά εκλάμψει» (Άκάθ. ύμν. Α 1 α').

«Χαίρε». Ομιλεί για τη χαρά. Ποια χαρά; Υπάρχουν πολλές χαρές. Χαίρουν οι άγγελοι χαίρουν οι άνθρωποι• χαίρει και ό σατανάς. Κ' επειδή αυτό το τελευταίο φαίνεται παράδοξο, ας αρχίσω από 'κει.

• Ό σατανάς, το πονηρό πνεύμα-, χαίρει. Πότε χαίρει; Όταν κάνη κακό• όταν ενσπείρει ζιζάνια (μίση, έριδες, φιλονικίες), όταν διαλύει οικογένειες, όταν σκορπά καταστροφές. Τότε έχει χαρά ό σατανάς. Στην Αποκάλυψη ονομάζεται «Απολλύων», Ο καταστροφεύς(Άπ. 9,11).

Κι αν ήταν ελεύθερος, θ' αφάνιζε την ανθρωπότητα, θ' ανέτρεπε το σύμπαν. 'Αλλ', όπως λέγουν οι Γραφές, ή κακοποιός δύναμίς του περιορίζεται από τον παντοκράτορα Κύριον.

Μια εικόνα της αγρίας χαράς πού έχει ό σατανάς καταστρέφοντας βρίσκουμε και στη φύση τα άγρια θηρία αναπαριστάνουν την κακία του. Δε ν ήταν βέβαια τα θηρία εξ αρχής έτσι• μετά το προπατορικό αμάρτημα του ανθρώπου αγρίεψε ή φύσις και τα θηρία. Ή αγριότητα αυτή προκαλεί φρίκη και αποτροπιασμό. Ή τίγρης λόγου χάριν χαίρεται όταν κατασπαράζει την αντιλόπη, ό λύκος όταν τρώει το αρνί, το γεράκι όταν πέφτει σαν κεραυνός επάνω στο θήραμα του, ή αλεπού όταν πνίγη τις όρνιθες... Αυτή είναι μια χαρά σαδιστική.

Όμοιοι όμως με τα θηρία γίνονται και ορισμένοι σατανικοί άνθρωποι. Κι αυτοί μία χαρά έχουν, να κάνουν κακό. Για να φέρω μερικά παραδείγματα, χαρά είχε ό Νέρων ό αυτοκράτωρ όταν έβαζε φωτιά κ' έκαιγε τη Ρώμη κι από τα ανάκτορα του έβλεπε το τρομερό θέαμα. Χαρά είχε ό Αλί πασάς όταν τη νύχτα έπνιγε τις ταλαίπωρες γυναίκες μέσα στη λίμνη των Ιωαννίνων. Χαρά είχε κι ό Αβδούλ-Χαμίτ —-άλλος τύραννος αυτός—, όταν έπνιγε στο Βόσπορο τα θύματα του. «Χαρά»! Αυτή είναι σατανική χαρά. • 'Αλλ' ας αποστρέψουμε το πρόσωπο από τις εικόνες αυτής της χαράς. "Ας έλθουμε στους ανθρώπους και ας δούμε την ανθρώπινη χαρά. Υπάρχει στον άνθρωπο χαρά; Πώς δεν υπάρχει! Χαρές ανθρώπινες ποιες είναι; Χαίρει ή γυναίκα όταν γεννά παιδί και γίνεται μάνα• έχει χαρά, λέει το ευαγγέλιο, «ότι έγεννήθη άνθρωπος εις τον κόσμον» (Ίωάν. 16,21). Χαίρει ή μάνα όταν κράτηση στην αγκάλη της το βρέφος. Χαίρει και το βρέφος όταν βρίσκεται στην αγκάλη της μητέρας. Χαίρει το μικρό παιδί όταν παίζει αθώα στην αυλή της οικογενείας του. Χαίρει ό μαθητής όταν μαθαίνει γράμματα και προοδεύει κι ακούει το εύγε από το δάσκαλο. Χαίρει ό φοιτητής όταν προχωρεί στην επιστήμη. Χαίρουν οι επιστήμονες και δοκιμάζουν διανοητικές χαρές όταν ανακαλύπτουν μυστήρια της φύσεως και λύνουν δύσκολα προβλήματα- όταν ό Αρχιμήδης κατόρθωσε να λύση ένα δύσκολο πρόβλημα βγήκε γυμνός στους δρόμους καί φώναζε «Εύρηκα, εύρηκα!». Χαρά είχαν καί οί αστροναύτες όταν πάτησαν πάνω στο φεγγάρι. είναι χαρές αυτές. Άλλ' υπάρχουν κι άλλες χαρές —ας μην τις αποκρύψουμε—, χαρές κατώτερες, επιθυμητές όμως στον πολύ κόσμο. Ας υπενθυμίσω μερικές• χαίρει ό αλκοολικός όταν κρατάει στα δάχτυλα του το ποτήρι καί πίνη, χαίρει ό φιλάργυρος όταν έχη στα χέρια του καί μετράει τα τριάκοντα αργύρια του Ιούδα, χαίρει ό φιλόδοξος όταν κατορθώνει να πατήσει πάνω σε πτώματα ανθρώπων καί ν' ανέβει στα υψηλά αξιώματα, χαίρει ό φιλήδονος —κατ εξοχήν δε ή εποχή μας είναι εποχή φιλήδονων ανθρώπων του σεξ, εποχή πανσεξουαλισμού— όταν κατορθώνει να ικανοποιεί τις σαρκικές του ορέξεις. Άλλα οφείλουμε να το πούμε καί να το τονίσουμε, ότι ή χαρά αυτή πού αισθάνεται ό αλκοολικός, ή χαρά πού αισθάνεται ό φιλάργυρος, ή χαρά πού αισθάνεται ό φιλόδοξος, ή χαρά πού αισθάνεται ό φιλήδονος, ή χαρά αυτή είναι χαρά στιγμιαία και απατηλή. Μετά; Ω μετά! Μετά ακολουθούν ή μελαγχολία, το άγχος, ή αγωνία, οι τύψεις, πού επικρατούν πλέον σήμερα.

• Άλλα τότε πού υπάρχει χαρά; Ή σατανική χαρά είναι σαδιστική καί αγρία, ή ανθρώπινη χαρά είναι πρόσκαιρος καί απατηλή. Πού λοιπόν υπάρχει ή αληθινή χαρά, ή γαλήνια χαρά, ή αιώνια χαρά; Στα πλούτη, στις ηδονές, στη δόξα καί τα ανθρώπινα μεγαλεία, στην επιστήμη, όχι. Που θα τη βρούμε; Υπάρχει; Υπάρχει. είναι όμως χαρά μυστική. Όταν λέει εδώ ό Ακάθιστος ύμνος προς την Θεοτόκο «Χαίρε, δι' ης ή χαρά εκλάμψει», σημαίνει ότι ή Παναγία είναι πηγής της χαράς. Υπάρχει λοιπόν, αγαπητοί μου, ή μυστική πηγή πού αναβλύζει άφθονα τα νάματα της χαράς• καί ή χαρά αυτή είναι —μία λέξη στον κόσμο— ό Χριστός καί μόνο ό Χριστός. «Χαίρετε και άγαλλιάσθε», λέει ό ίδιος ό Κύριος μας (Ματθ. 5,12). «Χαίρετε» καί «πάλιν έρώ, χαίρετε», γράφει κι ό απόστολος Παύλος, παρ' όλο πού βρίσκεται δέσμιος στις φυλακές της 'Ρώμης (Φιλ. 4,4). «Χαίρε, δι' ης ή χαρά εκλάμψει». Δεν είναι μικρό δίδαγμα το ότι το πρώτο «Χαίρε» του Ακάθιστου είναι αυτό. Διότι ή θρησκεία του Ναζωραίου δεν είναι θρησκεία μελαγχολίας, λύπης, απελπισίας-όχι! είναι θρησκεία χαράς καί αγαλλιάσεως. Άλλα χαράς όχι όπως ή χαρά του διαβόλου, ή χαρά των αγρίων θηρίων, ή χαρά των εμπαθών ανθρώπων πού δουλεύουν στο εγώ τους. είναι χαρά όχι κατωτέρα, αλλά χαρά ανωτέρας ποιότητος, χαρά αγγέλων. Χαίρει αληθινά καί βαθιά - ποιος; Ό άνθρωπος πού πιστεύει στο Θεό, εκείνος πού ήλθε σε προσωπική καί μυστική επαφή με το Χριστό. Χαίρει ό πιστός όταν ανοίγει το Ευαγγέλιο καί όλη την αγία Γραφή καί βλέπη εκεί πράγματα θαυμαστά• χαίρει περισσότερο από 'κείνων πού «εύρε σκύλα πολλά» (Ψαλμ. 118, 162). Χαίρει με την αγία αναστροφή, όταν συναντά αδελφούς του μέσα στην Εκκλησία. Χαίρει όταν ανοίγει το χέρι καί ελεεί τον πτωχό καί βοηθεί τον πάσχοντα. Χαίρει όταν επισκέπτεται καί συντροφεύει τον ασθενή. Χαίρει όταν γονατίζει καί προσεύχεται τη νύχτα κάτω από τα άστρα καί επικοινωνεί με τον ουράνιο Πατέρα. Χαίρει όταν εκκλησιάζεται καί μετέχει στα Ιερά μυστήρια. Χαίρει ακόμα — μια μυστική χαρά πού εύχομαι όλοι μας να την αισθανθούμε την περίοδο αυτή— πότε; Δέ' θα μιλήσω εγώ γι' αυτήν θ' αφήσω να μιλήσει ένας μεγάλος συγγραφεύς, πού ήταν άπιστος, αλλά μετά έγινε πιστός καί έγραψε συγγράμματα παγκοσμίου φήμης. είναι 'Ρώσος, είναι ό Ντοστογιέφσκι. Τι λέει; Πήγε καί βρήκε ένα 'Ρώσο παπά, γονάτισε καί είπε τα κρίματά του. Καί μετά ακούστε Τι είπε «Εξομολογήθηκα, καί παράδεισος φύτρωσε στην καρδιά μου». Ω αυτή ή χαρά της μετανοίας! Δεν περιγράφεται. Από αυτή ν αρχίζει ή κατάστασης εκείνη πού οί πατέρες την ονομάζουν χαρμολύπη ενώ δηλαδή ό αμαρτωλός κλαίει, στα βάθη της καρδιάς του αισθάνεται χαρά καί αγαλλίαση. Γι' αυτή την κατάσταση ακόμα καί στους αγγέλους «χαρά γίνεται εν ούρανώ επί ένι άμαρτωλω μετανοούντι» (Λουκ. 15,10).

Εύχομαι σε όλους, στους νέους καί στους γέροντες με τα άσπρα μαλλιά πού είναι κοντά στο θάνατο, στις γυναίκες τους άντρες καί τα παιδιά, σε όλους, εύχομαι τώρα, την αγία αυτή περίοδο, όλοι να αισθανθούμε τη χαρά αυτή• καί τότε θα πεισθούμε καί οί ίδιοι εμπειρικώς πού υπάρχει ή χαρά καί Τι σημαίνει αυτό πού λέει ό Ακάθιστος ύμνος• «Χαίρε», Παναγία, «δι’ ης ή χαρά έκλάμψει»

Επίσκοπος Αυγουστίνος

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία, ή οποία έγινε στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμων Φλωρίνης την 13-03-1981 με άλλο τίτλο. Καταγραφή και μικρά σύντμησης 18-03-2005

Χαῖρε, δι᾿ ἧς ἡ χαρά ἐκλάμψει

 Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, ἀγαπητοί μου, εἶναι ἕνα ποίημα, ἕνα πνευματικό ἀριστούργημα τῆς Βυζαντινῆς περιόδου, ἀφιερωμένο στην Παναγία, στήν Ὑπέρμαχο Στρατηγό. Σήμερα, θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά ποῦμε λίγα λόγια στόν πρῶτο στίχο, στόν πρῶτο χαιρετισμό. Χαῖρε, δι᾿ ἧς ἡ χαρά ἐκλάμψει. Ὁ στίχος αὐτός μᾶς μιλάει γιά τήν χαρά. Ὑπάρχουν πολλές χαρές. Χαίρονται οἱ ἄγγελοι, χαίρονται οἱ ἄνθρωποι, χαίρεται καί ὁ διάβολος. Κι᾿ ἐπειδή αὐτό τό τελευταῖο φαίνεται παράξενο, ἄς ἀρχίσουμε ἀπό αὐτό.Ὁ σατανᾶς, τό πονηρό πνεῦμα πότε χαίρεται; Ὅταν κάνει κακό. Ὅταν σπείρει ζιζάνια ἀνάμεσα στους ἀνθρώπους, μίση, ἔριδες, φιλονικίες κ.ἄ. Ὅταν διαλύει οἰκογένειες, ὅταν σκορπᾶ καταστροφές. Τότε ἡ χαρά του εἶναι μεγάλη, ἀπερίγραπτη. Γι᾿ αὐτό στήν Ἀποκάλυψη ὀνομάζεται Ἀπολλύων, δηλαδή καταστροφέας. Ἄν ἦταν ἐλεύθερος, ἄν ἦταν στό χέρι του, θά ἀφάνιζε ὅλη τήν ἀνθρωπότητα, ὅλη τήν δημιουργία. Μέ μία κλωτσιά θά ἀνέτρεπε τό σύμπαν ὁλόκληρο. Ἀλλά δέν τόν ἀφίνει ὁ Θεός, δέν τό ἐπιτρέπει ἡ φιλανθρωπία καί ἡ ἀγαθότητά Του.Βλέπουμε στήν Παλαιά Διαθήκη, ὅτι ὁ διάβολος πείραζε τόν πολύαθλο Ἰώβ ὅσο ὁ Θεός τοῦ ἐπέτρεπε. Δέν μποροῦσε παραπάνω. Στήν δέ Καινή Διαθήκη, στή χώρα τῶν Γαδαρηνῶν, δέν μποροῦσαν οἱ δαίμονες νά μποῦν στούς χοίρους, ἄν ὁ Χριστός δέν τούς ἄφηνε.Κάποτε εἶπε ὁ Χριστός στόν Πέτρο: Ζήτησε ὁ διάβολος νά σᾶς σινιάσει ὡς τόν σίτον. Πῶς βάζουμε τό σιτάρι στό σινί, στό δίσκο καί τό κουνᾶμε, γιά νά τό καθαρίσουμε, ἔτσι ζήτησε ὁ σατανάς νά σᾶς ζαλίσει, νά σᾶς τρελάνει, νά  σᾶς κάνει κακό, νά σᾶς χορέψει στό ταψί πιό ἁπλᾶ. Ἐγώ ὅμως παρακάλεσα τόν ἐπουράνιο Πατέρα μου, νά μή τοῦ τό ἐπιτρέψει. Νά μή τοῦ κάνει τό χατήρι.Λέει ὁ Μέγας Βασίλειος, ὅτι χαίρεται ὁ διάβολος νά βασανίζει τούς ἀνθρώπους. Θεωρεῖ δέ βάσανο δικό του, ὑποφέρει, ὅταν δέν μπορεῖ νά βασανίσει τούς ἀνθρώπους.Ὁρισμένες φορές κάποιοι ἄνθρωποι γίνονται θηρία καί σατανικοί. Χαίρονται νά κάνουν κακό. Χαίρονται μέ τόν πόνο τῶν ἄλλων.Ἄς ἔρθουμε ὅμως στήν ἀνθρώπινη χαρά. Ὑπάρχει στούς ἀνθρώπους χαρά; Πῶς δέν ὑπάρχει. Λέει ὁ Κύριος στό Εὐαγγέλιο: Ἡ γυναίκα, ὅταν γεννήσει, ἔχει χαρά, διότι ἦλθε ἄνθρωπος στόν κόσμο. Χαίρεται ἡ μητέρα, ὅταν κρατάει στήν ἀγκαλιά της το παιδί της. Χαίρεται το παιδί, ὅταν βρίσκεται στην ἀγκαλιά τῆς μάνας του. Χαίρεται ὁ μαθητής, ὅταν παίρνει καλούς βαθμούς ἤ ἀκούει τόν ἔπαινο ἀπό τόν δάσκαλό του. Χαίρεται ὁ φοιτητής, ὅταν παίρνει τό πτυχίο του καί κατόπιν βρίσκει δουλειά.Ἀκόμη ὑπάρχει καί ἄλλου εἴδους χαρά. Χαίρεται ὁ ἀλκοολικός, ὅταν κρατάει στό χέρι τό ποτήρι καί πίνει. Χαίρεται ὁ φιλάργυρος, ὅταν μετράει τά χρήματά του ἤ ἀκούει τόν ἦχο τῶν νομισμάτων. Χαίρεται ὁ φιλόδοξος, ὅταν κατορθώσει νά πατήσει ἐπί πτωμάτων καί νά ἀνεβεῖ σέ ὑψηλά ἀξιώματα. Χαίρεται ὁ φιλήδονος, ὅταν ἱκανοποιεῖ τίς παράνομες σαρκικές του ὀρέξεις. Ὅμως αὐτές οἱ χαρές εἶναι στιγμιαῖες, ἀπατηλές. Μετά ἀκολουθεῖ  ἡ μελαγχολία, τό ἆγχος ἡ ἀγωνία καί οἱ τύψεις. Ποῦ θά βροῦμε τήν ἀληθινή χαρά; Μᾶς τό  εἶπε σήμερα ὁ ἀκάθιστος ὕμνος: Χαῖρε, δι᾿ ἧς ἡ χαρά ἐκλάμψει. Ἡ Παναγία εἶναι ἡ πηγή τῆς χαρᾶς. Αὐτή ἔφερε τήν χαρά στόν κόσμο, τόν Χριστό. Ἕνα ἄλλο τροπάριο λέει: Χαῖρε, ἡ τήν χαρά τοῦ κόσμου δεξαμένη. Ἡ πραγματική, ἡ ἀληθινή καί μεγάλη χαρά εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Χαῖρε κεχαριτωμένη, εἶπε ὁ Ἀρχάγγελος στην Παναγία. Χαίρετε καί ἀγαλλιᾶσθε, λέει ὁ Χριστός. Χαίρετε καί πάλιν ἐρῶ χαίρετε, γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, παρ᾿ ὅλο πού ἦταν ἁλυσοδεμένος μέσα στή φυλακή. Ὁ χριστιανισμός καί κυρίως ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι θρησκεία τῆς χαρᾶς. Γιά τόν χριστιανό δέν ὑπάρχει μελαγχολία καί ἀπελπισία. Εἶναι πολύ μεγάλο λάθος καί ἀπιστία νά καταφεύγουμε μέ τό παραμικρό στά ἠρεμιστικά καί στά ψυχοφάρμακα. Ὁ ἄνθρωπος πού πιστεύει στό Χριστό καί ἔχει προσωπική σχέση μαζί Του, δέν τά χρειάζεται, δέν τά ἔχει ἀνάγκη. Ὁ χριστιανός, ὅταν ἀνοίγει την Ἁγία Γραφή καί μελετάει τόν νόμο τοῦ Θεοῦ, βλέπει ἐκεῖ πράγματα θαυμαστά, οὐράνια. Τότε ἔχει χαρά καί ἀγαλλίαση. Ἐφόσον ὅμως δέν ἀνοίγουμε τό βιβλίο τοῦ Θεοῦ, μόνοι μας καταδικάζουμε τούς ἑαυτούς μας καί  στερούμεθα τήν χαρά.Γιά τόν  ἄνθρωπου ὑπάρχουν καί ἄλλες χαρές. Ὅταν ἁπλώνει το χέρι του καί βοηθάει τόν φτωχό. Ὅταν γονατίζει καί προσεύχεται καί  ἔχει συντροφιά τόν ἐπουράνιο Πατέρα του. Χαίρεται, ὅταν ἐκκλησιάζεται καί συμμετέχει στά ἅγια μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί κυρίως, ὅταν γονατίζει κάτω ἀπό τό πετραχήλι τοῦ πνευματικοῦ. Αὐτή ἡ πνευματική χαρά δέν περιγράφεται. Λέει ὁ Ντοστογιέφσκι,ἐξομολογήθηκα καί παράδεισος φύτρωσε στήν καρδιά μου. Γι᾿ αὐτήν τήν κατάσταση, γιά τήν μετάνοια τοῦ ἁμαρτωλοῦ, χαίρονται καί  πανηγυρίζουν ἀκόμη καί οἱ ἄγγελοι στόν οὐρανό. Γι᾿ αὐτό εἴπαμε στήν ἀρχή, ὅτι χαίρονται καί οἱ ἄγγελοι. Εἶπε ὁ Κύριος: Χαρά γίνεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ Θεοῦ ἐπί ἑνί ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι.Εὔχομαι, ἀγαπητοί μου, αὐτήν τήν μεγάλη χαρά, τήν χαρά τοῦ οὐρανοῦ, τήν χαρά τῶν ἀγγέλων νά ἔχουμε πάντοτε στή ζωή μας. Ἀμήν.

ΧΑΙΡΕ ΘΕΟΥ ΠΡΟΣ ΘΝΗΤΟΥΣ ΕΥΔΟΚΙΑ, ΧΑΙΡΕ ΘΝΗΤΩΝ ΠΡΟΣ ΘΕΟΝ ΠΑΡΡΗΣΙΑ

 Οι άνθρωποι χρειαζόμαστε συχνά ένα σημάδι από τον Ουρανό, ότι ο Θεός ακούει τις προσευχές μας, ότι μπορούμε να έχουμε ελπίδα, ότι ακόμη κι αν η ζωή και ο κόσμος μας δεν πορεύονται προς Εκείνον, ο Θεός δεν μας ξεχνά. Στην περίοδο της Παλαιάς Διαθήκης τα σημάδια αυτά ήταν η παρουσία των προφητών και τα βιβλία της Γραφής. Στην Καινή Διαθήκη, πριν τον ερχομό του Χριστού, το σημάδι ήταν η παρουσία της Υπεραγίας Θεοτόκου. Στη συνέχεια, μετά τον ερχομό, τα σημάδια αυτά είναι οι άγιοι και η ζωή τους και πρωτίστως το Ευαγγέλιο και η Εκκλησία που το διασώζει και το αποτυπώνει στην πραγματικότητά της.

                Γιατί η Παναγία υπήρξε το σημάδι ότι ο Θεός αγαπά τους ανθρώπους;

                Διότι έδειξε τις δυνατότητες της ανθρώπινης φύσης, τα μέτρα και την ευλογία που έχει λάβει από το Θεό. Η Παναγία φανέρωσε στον κόσμο την δύναμη του κατ’ εικόνα Θεού. Το μυστήριο της αγάπης, της ελευθερίας και της δημιουργικότητας, το οποίο ενυπάρχει ως ανεκτίμητη δωρεά στον άνθρωπο και που ο καθένας καλείται να εργαστεί πάνω σ’ αυτό, να συνειδητοποιήσει ότι το έχει και να το στρέψει προς τον Δημιουργό Τριαδικό Θεό, καθιστώντας τον πορεία προς το καθ’ ομοίωσιν. Η Παναγία περισσότερο από τον κάθε άνθρωπο βίωσε την δωρεά αυτή. Η ύπαρξή της παιδιόθεν διψούσε για το Θεό. Έζησε στο ναό, τρεφόμενη από Εκείνον. Μνημόνευε δια της προσευχής το όνομά Του. Εμπιστευόταν το Θεό απόλυτα, νικώντας ακόμη και κάθε δισταγμό και λογισμό και πειρασμό. Και αξιώθηκε να τύχει της μοναδικής ευλογίας, να κυοφορήσει τον ίδιο το Θεό, ο Οποίος σαρκώθηκε εν τη μήτρα της. Αυτή η έκταση της φύσης της αποτέλεσε και το παράδειγμα για τον καθέναν μας. Ότι είναι δυνατή η μορφοποίηση του Θεού εντός μας, αρκεί να κατανοήσουμε τις δυνατότητες που μας έχουν δοθεί και να αποδεχθούμε το θαύμα της κατά Θεόν ύπαρξης.

                Ακόμη, η Παναγία δεν υπήρξε το πρότυπον της κατά κόσμον σοφίας.Δεν ήταν μορφωμένη, δεν ήταν γεννημένη από πλούσιους, ξεχωριστούς, ισχυρούς γονείς, αλλά ήταν μία απλή κοπέλα. Ένας άνθρωπος του λαού, συνηθισμένος και καθημερινός. Η ύπαρξή της δεν απασχολούσε κανέναν. Δεν ήταν διάσημη ούτε για την φιλοσοφική της προσφορά, ούτε για το κοινωνικό της έργο, ούτε για την απήχησή της ανάμεσα στους πολλούς, όπως γίνεται για τις προσωπικότητες που η ανθρώπινη Ιστορία καταγράφει ως μεγάλες. Έδειξε όμως ότι «τα αδύνατα παρά ανθρώποις, δυνατά παρά τω Θεώ εστί». Ότι ο Θεός καθιστά σκεύος εκλογής Του το πρόσωπο που έχει την χάρη της πίστης, της απλότητας, της αφιέρωσης, της αγάπης προς Εκείνον, κι ας φαίνεται κατά κόσμον ασήμαντο. Ταπεινός ο Θεός και ταπεινοί οι συνεργάτες στο έργο της σωτηρίας του κόσμου. Κι αυτή η ταπεινοσύνη μας δείχνει ότι η σχέση μας με το Θεό δεν προκαθορίζεται από τα κοσμικά μέτρα, αλλά καταδεικνύεται μέσα από την αρετή και τον αγώνα γι’ αυτήν, η οποία μας προσφέρει την άνωθεν σοφία.

                Τέλος, η Παναγία διακόνησε τον Υιό και Θεό της μέχρι το τέλος της ζωής της. Κράτησε όχι μόνο την φυσική διάσταση της μητρότητας, αλλά και την πνευματική, που είναι η αγάπη η οποία γίνεται τρόπος αφοσίωσης στον Υιό της, αλλά και συνδιακονίας στο μυστήριο της σωτηρίας του κάθε ανθρώπου. Γιατί η Υπεραγία Θεοτόκος, κυοφορήσασα τον Θεό, κατενόησε ότι η αποστολή της ξέφευγε από τα όρια της φυσικής μάνας. Παρέμεινε η πνευματική μητέρα όλων όσων πίστεψαν στο Χριστό και παραμένει δεόμενη για τον κόσμο και τον καθέναν από εμάς, τόσο στο παρελθόν, όσο και στο παρόν και το μέλλον. Γιατί η διακονία του μυστηρίου της σωτηρίας ξεκινά εν χρόνω, αλλά συνεχίζεται στην αιωνιότητα. Και συνεχίζει να θαυματουργεί πολυποίκιλα η Παναγία μας. Μέσα από τις εικόνες και τα προσκυνήματα. Μέσα από τις προσευχές του κάθε ανθρώπου. Μέσα από τις παρεμβάσεις στον Υιό και Θεό της, που η πίστη μας προς Εκείνον την ωθεί να πραγματώνει. Γι’ αυτό και αποτελεί για τον καθέναν από εμάς υπόμνηση ότι δεν υπάρχουμε μόνο για τον εαυτό μας, αλλά και για να βοηθούμε τόσο με την προσευχή μας όσο και με την ανάπτυξη της σχέσης μας με το Θεό, ο καθένας αναλόγως προς το χάρισμά του, στον αγώνα της σωτηρίας και του ευαγγελισμού του κόσμου.

                Η Παναγία γίνεται όμως και το σημάδι της παρρησίας των θνητών ανθρώπων προς το Θεό. Είναι ό,τι ωραιότερο έχουμε να επικαλεστούμε ως άνθρωποι έναντι του Δημιουργού και Πλάστη και Θεού ημών. Αξιοποιώντας την παρουσία της ως επίγνωση του κατ’ εικόνα, ως σκεύους εκλογής και ως διακόνου της σωτηρίας των ανθρώπων, αλλά και της ελπίδας τους για ζωή και αφθαρσία που υπερβαίνει τον χρόνο, την προσφέρουμε στο Θεό, ο καθένας με την προσευχή και την μνημόνευσή της, ως εκείνη που θα μας βοηθήσει να παρουσιαζόμαστε χωρίς φόβο και απόγνωση ενώπιον Του για κάθε αίτημα της ζωής μας. Γιατί το σημάδι του Θεού στο πρόσωπό της προεκτείνεται στο διηνεκές. Παραμένει άφθαρτο σε κάθε εποχή. Και ατενίζοντάς την μπορούμε να διαβεβαιώσουμε τους εαυτούς μας ότι ο Θεός μας αγαπά. Να πάρουμε δύναμη και να αντέξουμε σε κάθε δυσκολία και κρίση. Τόσο προσωπικά όσο και συλλογικά. Και να κάνουμε τον αγώνα μας τόσο στον παρόντα κόσμο, όσο και στην προοπτική του μέλλοντος αιώνος ζητώντας τον φωτισμό για να πράξουμε σωστά. Με γνώμονα το θέλημα του Θεού, την ταπ  εινοσύνη και την εκζήτηση της σωτηρίας. Κι Εκείνη είναι βέβαιο ότι ουδέποτε θα πάψει να ανταποκρίνεται στις προσευχές μας.

Ομιλία εις την Α΄Στάση των Χαιρετισμών της Θεοτόκου

 Δύναμις του Υψίστου επεσκίασε τότε προς σύλληψιν του απειρογάμου»

Όταν ο αρχάγγελος Γαβριήλ επισκέφτηκε την Υπεραγία Θεοτόκο στη Ναζαρέτ και της απηύθυνε το «χαίρε» η Παναγία απόρεσε και άρχισε να ρωτά τον άγγελο γιατί επέλεξε αυτήν ανάμεσα σε όλες τις γυναίκες του κόσμου. Κι όταν πάλι ο αρχάγγελος απάντησε ότι απ’ αυτήν θα ερχόταν στο κόσμο ο Υιός και Λόγος του Θεού η έκπληξή της μεταβάλλεται σε δέος. Πως ήταν δυνατόν να συμβεί αυτό το παράδοξο γεγονός σε αυτήν που δεν είχε άνδρα; Αλλά όταν ο Γαβριήλ της είπε ότι το «τεχθέν» θα είναι αποτέλεσμα του Αγίου Πνεύματος, θα είναι εκ Πνεύματος αγίου, θα γεννηθεί υπερφυσικά, η Υπεραγία Θεοτόκος έσκυψε τη κεφαλή της και υπακούοντας στο νόμο του Θεού ταπεινά είπε: «ιδού η δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Και τότε, όπως λέει ο ιερός υμνογράφος του Ακαθίστου Ύμνου «δύναμις του Υψίστου επεσκίασε προς σύλληψιν τη απειρογάμω».

Η δύναμις του Υψίστου σκέπαζε την Παναγία. Κι αυτή η θεϊκή δύναμη πρέπει να δούμε πως σκεπάζει τους νεωτέρους χριστιανούς, τους εκπολιτισμένους τάχα χριστιανούς. Είναι αλήθεια ότι πολλοί λένε ότι πιστεύουν στο Θεό. Θεωρητικά μεν μπορεί να πιστεύουν. Όμως αυτή η πίστη μας γίνεται βίωμα; Εφαρμόζουμε στη ζωή μας τα διδάγματα του Ευαγγελίου;

Λέμε ότι πιστεύουμε στα ρήματα του Ευαγγελίου. Λέμε ότι έχουμε ευαγγελικές αρχές. Θεωρητικά όμως σαν τον πατέρα του αγ. Ιωάννου του Προδρόμου τον ιερέα Ζαχαρία. Όταν λίγο μετά τον Ευαγγελισμό, «έχουσα θεοδόχον η Παρθένος την μήτραν, ανέδραμε προς την Ελισάβετ», εκείνη (η Ελισάβετ) την υποδέχθηκε λέγοντάς της: «μακαρία η πιστεύσασα ότι έσται τελείωσις τοις λελαλημένοις αυτή παρά Κυρίου». Δηλαδή, είναι σαν της έλεγε: ο άνδρας μου, ο ιερέας Ζαχαρίας, όταν ο άγγελος του είπε ότι θα φέρει στον κόσμο τον άγιο Ιωάννη, απίστησε και τιμωρήθηκε να μείνει βουβός μέχρι τη γέννηση του παιδιού. Εσύ, όμως, η κόρη της Ναζαρέτ, φάνηκες πιο πιστή στον αρχάγγελο, λέει στην Παναγία, από τον άνδρα μου.

Η πίστη δεν πρέπει να είναι θεωρητική αλλά βίωμα. Γι’ αυτό άς κάνουμε μια αυτοκριτική και άς δούμε μέσα μας αν η ζωή μας σύμφωνη με το θέλημα του Θεού. Να δούμε άν ζούμε όπως ζούσε η Παναγία και όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Πρέπει να δούμε κατάβαθα στη ψυχή μας αν ζούμε χριστιανική.

Κι αν ζούμε έτσι τότε πρέπει να εφαρμόζουμε το νόημα των λόγων του ευαγγελίου μας. Γιατί ο Χριστός, όπως ακούσαμε στο σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα, είπε στους μαθητάς του ότι «καθώς το κλήμα ου δύναται καρπόν φέρειν αφ’ εαυτού, εάν μη μείνη εν τη αμπέλω, ούτως ουδέ υμείς, εάν μη εν εμοί μείνητε». Άλλωστε ξέρουμε όλοι ότι καρπός που φεύγει από το δένδρο, το κορμό και τις ρίζες χάνει την αξία του. Έτσι κι εμείς οι χριστιανοί, άν φύγουμε από την Ορθόδοξη Εκκλησία χάνουμε το νόημα της πνευματικής ζωής μας. Μεθαύριο θα εορτάσουμε τη νίκη της Ορθοδοξίας, μεθαύριο, που είναι Κυριακή της Ορθοδοξίας θα δούμε τι σημαίνει να είσαι Ορθόδοξος χριστιανός.

Αδελφοί μου! Ο απόστολος του Χριστού άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος μας λέει «εγγίσατε τω Θεώ και εγγιεί υμίν» (Ιακ. 4,8). Να πλησιάσουμε δηλ. το Χριστό γιατί ο Χριστός είναι η ζωή μας. Άλλωστε όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας το αυτό λέγουν. Το θαύμα δε του αγίου Θεοδώρου του Τύρωνος, το οποίο θα το δούμε αύριο, δείχνει πως ο Χριστός σκεπάζει τους πιστούς Του. Εύχομαι να τηρούμε με τη δύναμη του Υψίστου όλα τα χριστιανικά μας καθήκοντα, γιατί αυτό θέλει η αγία μας Εκκλησία, αυτό θέλει το Ευαγγέλιο, αυτό θέλει η Παναγία. Εύχομε να ακούσουμε τη φωνή του Θεού για να μας επισκιάζει η δύναμις του Θεού. Κι άν καμμιά φορά σαν άνθρωποι αναρωτιόμαστε πως θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στα καθήκοντά μας πρέπει να ξέρουμε ότι όλα τα προβλήματα τα επιλύει δια πρεσβειών της Υπεραγίας Θεοτόκου ο Θεός. Άν αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι προς δόξαν του Θεού σίγουρα θα έχουμε τη συνδρομή του Θεού. Άς είμαστε επομένως πιστοί θεωρητικά και πρακτικά για να κερδίσουμε τη βασιλεία του Θεού. Αμήν!