Χριστιανικές Σκέψεις
xristianikesskepseis@gmail.com
Κυριακή 9 Αυγούστου 2026
Δεκαπενταύγουστος στις Παναγίες της Ελλάδας (μέρος 7ο)
Πάτμος – Επιτάφιος Παναγίας
Στο νησί της Πάτμου, το νησί της Ορθοδοξίας, όπου τα πάντα περιστρέφονται γύρω από το ιστορικό μοναστήρι της Αποκάλυψης, οι μοναχοί του τηρούν το έθιμο του επιταφίου της Παναγίας, ένα έθιμο με βυζαντινές καταβολές. Ο χρυσοποίκιλτος επιτάφιος της Παναγίας περιφέρεται στα σοκάκια του νησιού σε μεγαλοπρεπή πομπή, ενώ οι καμπάνες του μοναστηριού και των άλλων εκκλησιών ηχούν ασταμάτητα.
Ζαγοροχώρια
Ξακουστά σε ολόκληρη την Ελλάδα είναι τα πανηγύρια της Παναγίας που γίνονται τον Δεκαπενταύγουστο στα Ζαγοροχώρια. Σε χωριά όπως η Βίτσα και το Τσεπέλοβο, οι εκδηλώσεις στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι τριήμερες και προσφέρουν την ευκαιρία για ατελείωτο γλέντι με παραδοσιακούς ηπειρώτικους χορούς. Κι ενώ οι δύο πρώτες ημέρες το γλέντι είναι ανοιχτό για όλους, την τρίτη και τελευταία ημέρα της χαράς και του κεφιού, τον πρώτο λόγο έχουν οι ντόπιοι, με τοπικούς σκοπούς και ηπειρώτικους χορούς.
Λειψοί – Παναγία του Χάρου
Στο Μοναστήρι της Παναγίας στους Λειψούς, η Παναγία δεν κρατάει το Θείο Βρέφος αλλά τον Εσταυρωμένο Χριστό, σε μια εικόνα μοναδική στην χριστιανική παράδοση. Η «Παναγία του Χάρου» γιορτάζει στις 23 Αυγούστου, δηλαδή στα εννιάμερα της Παναγίας.
Σύμφωνα με το έθιμο, που τηρείται από το 1943, τοποθετούνται την άνοιξη κρινάκια γύρω από την εικόνα τα οποία στη συνέχεια ξεραίνονται και ανθίζουν ξανά, τον Αύγουστο.
Θάσος
Πατάτες, ρύζι, μοσχάρι και στιφάδο περιλαμβάνει το γεύμα που παρατίθεται στο μεγάλο τραπέζι που συμμετέχουν όλοι οι πιστοί που έχουν συρρεύσει στον Ιερό Ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου, στην Παναγία της Θάσου, στο χωριό που πήρε το όνομά του από τη Θεοτόκο. Μετά τη λιτάνευση της εικόνας, που συνοδεύεται από πολυμελή μπάντα, όλοι μαζεύονται στο προαύλιο της εκκλησίας, με σκοπό να φουντώσει το γλέντι, με χορούς από όλη την Ελλάδα, μεζέδες, κρασί.
Κάσος
Ένα ακόμη χωριό με το όνομα Παναγία είναι ο τόπος του μεγαλυτέρου πανηγυριού της Κάσου, κάθε Δεκαπενταύγουστο. Στην τοπική εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου τηρούνται, κάθε χρόνο, όλα τα πατροπαράδοτα έθιμα κατά τον εορτασμό του Δεκαπενταύγουστου. Εκατοντάδες Κασιώτες απ' όλη την Ελλάδα, αλλά και μετανάστες από την Αμερική, την Αυστραλία και άλλες γωνιές του κόσμου, συρρέουν στο νησί, μαζί με τους ξένους επισκέπτες, για να προσκυνήσουν στην Παναγία και να γλεντήσουν με τα πατροπαράδοτα έθιμα.
ΓΙΑΤΙ ΦΟΒΗΘΗΚΑΤΕ ΤΗ ΛΙΓΗ ΠΕΙΝΑ;
Ὁ εὐλαβέστατος Ρῶσος συγγραφέας καὶ περιηγητὴς Μερεσλούκιν σὲ μιὰ ἐπίσκεψή του στὸ Ἅγιον Ὅρος ἄκουσε καὶ κατέγραψε μιὰ ὀπτασία τῆς Παναγίας «Πορταΐτισας» τῶν Ἰβήρων. Γι’ αὐτὴ τὴν ὀπτασία ἀναφέρει τὰ ἑξῆς:
Ἡ ἱστορία μᾶς πληροβορεῖ πὼς στὸ Ἅγιον Ὅρος πολλὲς φορὲς ἔγιναν διάφοροι λιμοί. Ὅμως τὸ 1954 ὁ λιμὸς ἦταν γενικὸς καὶ εἶχε ξαπλωθεῖ σ’ ὅλο το ἁγιώνυμο Ὅρος. Οἱ μοναχοὶ πεινοῦσαν καὶ δὲν ὑπῆρχε πουθενὰ ψωμί, νὰ διασκεδάσει τὸ αἴσθημα τῆς πείνας τους. Γιὰ ν’ ἀποφύγουν τὸ θάνατο, ὅλο καὶ ἐγκατέλειπαν τὸ Ὅρος οἱ ἀσκητὲς καὶ γίνονταν «ἀναχωρητές!» ἄλλου κόσμου. Ἀπὸ τὶς 40 χιλιάδες τῶν μοναχῶν ἔμειναν περίπου 1000, καὶ πάλι πολλοὶ ἀπ’ αὐτούς, ζητοῦσαν εὐκαιρία νὰ φύγουν σ’ ἄλλους μακρινοὺς τόπους.
Τότε παρουσιάσθηκε ἡ «Πορταΐτισσα» σ’ ἕναν εὐλαβέστατο μοναχὸ ἀπὸ τοὺς ἐναπομείναντες καὶ τοῦ εἶπε μὲ παράπονο στὴ φωνὴ γι’ αὐτοὺς ποὺ δὲν ἔχουν πίστη στὴν πρόνοιά Της καὶ στὶς ὑποσχέσεις καὶ διαβεβαιώσης Της:
«Γιατί φοβηθήκατε τὴ λίγη πείνα; Μήπως ὁ Υἱός Μου δὲν ἐξέθρεψε 40 χρόνια τὸν πεινώντα λαὸν τοῦ Ἰσραὴλ ἐν τῇ ἐρήμω; Δὲν ἔστειλε τροφὴν εἰς τὸν διωκόμενον ὑπὸ τῆς Ἰεζάβελ καὶ διαμένοντα ἐν σπηλαίω Ἠλίαν; Δὲν ἐτάισεν τὸν πατριάρχην Ἰακὼβ ἐν Αἰγύπτω τὴν περίοδον τῶν ἰσχνῶν ἀγελάδων; Μόνον ὁ ἄρτος ἐνδυναμώνει τὸν ἄνθρωπον οὐχὶ ἡ ἐμπιστοσύνη εἰς τὴν ἰδικήν Μου πρόνοιαν διὰ τὸ «Περιβόλιν» Μου; Εἴπατε τοῖς πατράσι, ὅτι μεθ’ ὑμῶν εἰμί. Ἐμβλέψατε εἰς τὴν σεπτὴν εἰκόνα Μου τῆς «Πορταΐτισας», ἡ ὁποία παραμένει πλησίον σας προστάτης καὶ τροφός».
Μετὰ τὴν ὀπτασία αὐτὴ τελείωσε ὁ λιμὸς καὶ οἱ μοναχοὶ ἐπέστρεψαν καὶ πάλι στὸ Ὅρος.
Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Γεροντικό της Παναγίας»
Ἄρχ. Θεοφύλακτος Μαρινάκης
Θαῦμα τῆς Παναγίας τῆς Χρυσοσπηλαιώτισσας
Παιδὶ βρῆκε τὴ φωνή του μπροστὰ στὴν Εἰκόνα της
Ἕνα ὁλοζώντανο θαῦμα τῆς Παναγίας ἔζησαν οἱ πιστοί της Χρυσοσπηλαιώτισσας τὴν Κυριακὴ 21 Μαΐου 2017.
Μετὰ τὸ πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας στὸ θεῖο κήρυγμα τοῦ ὁ πρωτοπρεσβύτερος π. Ἀθανάσιος Ἀττὰρτ ἔκανε ἀναφορὰ σ’ ἕνα συγκλονιστικὸ θαῦμα ποὺ βίωσε ὁ ἴδιος πρὶν 15 μέρες, ἡμέρα Κυριακὴ στὸν ἐν λόγῳ Ἱερὸ Ναό.
«Πρὶν 15 μέρες ἦρθαν στὸν καθ’ ἡμᾶς Ἱερὸ Ναὸ Κοιμήσεως Θεοτόκου-Χρυσοσπηλαιωτίσσης, οἱ γονεῖς τοῦ μικροῦ Παναγιώτη (3,5 χρονῶν) ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε μιλήσει ποτέ!
Οἱ γονεῖς του προσεύχονταν στὴ Παναγία νυχθημερὸν παρακαλῶντας τὴν βοήθεια της! Ἕνα βράδυ εἶδε τὴν Παναγία στὸν ὕπνο της ἡ μητέρα τοῦ παιδιοῦ ποὺ τῆς εἶπε: «Φέρε τὸ παιδὶ νὰ προσκυνήσει τὴν εἰκόνα μου την Χρυσοσπηλαιώτισσα, στὸ σπίτι μου ποὺ ἀνακαινίστηκε πρόσφατα».
Ἡ μητέρα ἄρχισε νὰ ψάχνει ποὺ βρίσκεται αὐτὴ ἡ ἐκκλησία. Τὴν ἀπάντηση τὴν ἔδωσε τελικὰ ὁ παπποῦς τοῦ παιδιοῦ ποὺ πρὶν χρόνια δούλευε κοντὰ στὴν Αἰόλου.
Ἀφοῦ ἦρθαν στὸ Ναὸ καὶ μοῦ διηγήθηκαν ὅλα ὅσα συνέβησαν τοὺς ὁδήγησα μπροστὰ στὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας. Τὸ μικρὸ παιδὶ κρατῶντας ἕνα κερὶ στὸ χέρι ἀσπάστηκε τὴν χάρη Της καὶ ἄρχιζε νὰ φωνάζει: «Μὲ λένε Παναγιώτη!!!!».
Οἱ λέξεις δὲν ἀρκοῦν γιὰ νὰ διηγηθῶ ὅλα ὅσα ἔγιναν ἐμπρός μου. Οἱ γονεῖς σοκαρισμένοι, μὲ δάκρυα στὰ μάτια ἄρχισαν νὰ εὐχαριστοῦν τὴν Παναγία γιὰ τὸ μεγάλο θαῦμα ποὺ ἔγινε...»
Σήμερα 21 Μαΐου, ὁ μικρὸς Παναγιώτης προσῆλθε μὲ τοὺς γονεῖς του καὶ τὸν παπποῦ του μετέχοντας ὁλόθερμα στὸ Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, δίνοντας ζωντανὴ μαρτυρία τοῦ θαύματος ποὺ βίωσε ὅλη ἡ οἰκογένεια, στὸ κατασυγκινημένο κοινό της Χρυσοσπηλαιώτισσας ποὺ ξέσπασε σὲ χειροκροτήματα!
Ἡ Παναγία νὰ εἶναι πάντα βοηθὸς στὴν πορεία τόσο τοῦ μικροῦ Παναγιώτη ἀλλὰ καὶ ὅλου τοῦ κόσμου ποὺ Τὴν ἐπικαλεῖται ζητῶντας καθημερινὰ τὴν βοήθεια Της!
Κυριακή Ι’ Ματθαίου-ΠΟΛΛΑΚΙΣ ΠΙΠΤΕΙ ΕΙΣ ΤΟ ΠΥΡ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΚΙΣ ΕΙΣ ΤΟ ΥΔΩΡ
«Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. Καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι» (Ματθ. 17, 25-26)
«Κύριε, σπλαχνίσου τὸν γιό μου, γιατὶ εἶναι ἐπιληπτικὸς καὶ ὑποφέρει· πολλές φορές μάλιστα πέφτει στὴ φωτιά καὶ στὸ νερό. Τὸν ἔφερα στοὺς μαθητές σου, ἀλλὰ δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν θεραπεύσουν».
Αμέσως μετά την Μεταμόρφωση, ο Κύριος και οι τρεις μαθητές, ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, επιστρέφουν στον κόσμο, για να συμπορευτούν προς τις τελευταίες ημέρες του Χριστού, προς τον Γολγοθά, τον Σταυρό, την Ταφή και την Ανάσταση. Ένα περιστατικό όμως τους περιμένει. Ένας πατέρας φέρνει στον Χριστό τον επιληπτικό γιο του, για να τον θεραπεύσει. Τον έχει πάει στους υπόλοιπους μαθητές, οι οποίοι, καίτοι επικαλούνται το όνομα του Χριστού, εντούτοις δεν μπορούν να τον γιατρέψουν.
Είναι ένα μήνυμα αυτό και προς τους ανθρώπους που ελπίζουν στον Θεό, μολονότι δεν είναι η πίστη τους δυνατή, συχνά και προς εμάς του χριστιανούς, οι οποίοι θεωρούμε ότι επειδή πιστεύουμε, μπορούμε να κάνουμε θαύματα, να υπερβούμε τους φυσικούς νόμους επικαλούμενοι το όνομα του Χριστού. Το θέλημα του Θεού επιτρέπει τα θαύματα, όπως και η πίστη σ’ Εκείνον και όχι οι δικές μας επιθυμίες, που κάποτε καθιστούν την πίστη μαγεία. «Πίστεψε και όλα σου τα προβλήματα θα λυθούν», αναφωνούμε και διαψευδόμαστε, προσπαθώντας στη συνέχεια να δικαιολογήσουμε τον Θεό ή τους εαυτούς μας. «Πίστεψε και θα έχεις δύναμη να διαχειριστείς τις δυσκολίες και τους σταυρούς της ζωής», θα ήταν το ορθότερο και το αυθεντικότερο. Και φαίνεται πως οι μαθητές δεν είχαν πίστη στον Θεό, αλλά ήθελαν να αξιοποιήσουν τη σχέση μαζί Του, για να δείξουν ότι είναι δυνατοί.
Είναι χαρακτηριστικό της ασθένειας της επιληψίας η απώλεια του ελέγχου του νου. Ο νέος έπεφτε άλλοτε στη φωτιά και άλλοτε στον νερό. Η ασθένεια γενικότερα έχει μία καταστροφική διάσταση, βιολογικά, αλλά και ψυχικά. Στην περίπτωση του σεληνιαζόμενου νέου, ο οποίος ζούσε σε μια εποχή όπου δεν υπήρχαν τα φάρμακα του σήμερα, η αυτοκαταστροφικότητα έπαιρνε δαιμονική διάσταση και φαίνεται πως δεν ήταν μόνο θέμα ασθένειας, αλλά και κατοχής του ανθρώπου από το πνεύμα του πονηρού. Διότι η επιληψία φέρνει απώλεια της συνείδησης, αλλά η ορμή με την οποία ο νέος αθέλητά του έκανε κακό στον εαυτό του δεν εξηγείται εύκολα από ιατρικής πλευράς.
Η φωτιά και το νερό είναι δύο αντίθετα στοιχεία. Η αρχαία φιλοσοφία, των προσωκρατικών, θεωρούσε ότι ανήκαν στα τέσσερα στοιχεία από τα οποία αποτελείται ο κόσμος (τα άλλα δύο ο αέρας και η γη). Το να πέφτει ο νέος είτε στο ένα είτε στο άλλο έδειχνε ότι η ύλη τον τραβούσε, η λογική δεν μπορούσε να τον κάνει να δημιουργήσει από τη ύλη, αλλά ο νέος υποτασσόταν και απορροφιόταν από αυτήν. Δεν πλαστήκαμε όμως να υποτασσόμαστε στην ύλη, αλλά να την νικούμε, να την αξιοποιούμε, να δημιουργούμε συνθήκες όχι απλώς επιβίωσης, αλλά και ευχαριστίας στον Θεό, δημιουργίας που να δείχνει πολιτισμό, να λειτουργεί η ύλη ως αφόρμηση συνάντησης μεταξύ μας και όχι θεοποίησης. Η μεταπτωτική μας πορεία όμως μάς κάνει να παραδιδόμαστε στο υλικό στοιχείο, να περιορίζουμε το νόημα της ζωής σ’ αυτό, κάποτε και να υποτασσόμαστε αυτοκαταστρεφόμενοι, όπως με τους πολέμους.
Ο Χριστός θα γιατρέψει τον νέο. Θα διακρίνει στην καρδιά του πατέρα την πίστη σ’ Αυτόν. Δεν θα θεραπεύσει μόνο την ασθένεια, αλλά θα διώξει και το δαιμονικό πνεύμα που φωλιάζει στην απιστία. Διότι ο διάβολος αξιοποιεί όχι μόνο τους λογισμούς της αμφιβολίας, αλλά την επιθυμία μας να διακρινόμαστε χάρις στην ύλη, ανταγωνιζόμενοι τους άλλους και αρνούμενοι να αποδεχθούμε ότι ο Δημιουργός, ο Κτίστης των απάντων, επομένως και της ύλης, μας καλεί όχι να επενδύσουμε σ’ αυτήν, αλλά να λειτουργούμε ευχαριστιακά, να Τον δοξάζουμε για όσα μας έχει δώσει, να μοιραζόμαστε τα αγαθά με τους συνανθρώπους μας, οικείους και ξένους, και να πορευόμαστε με πίστη που να μην αφήνει στον πονηρό περιθώριο να μας απομακρύνει από την αλήθεια που είναι ο Χριστός.
Η προσευχή και η νηστεία, όπως επισημαίνει ο Χριστός, είναι οι δύο παράγοντες που δείχνουν την αυθεντική πίστη και μας βοηθούν να νικούμε τον διάβολο. Η προσευχή μάς κάνει να αισθανόμαστε τα μέτρα μας και να έχουμε εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, ενώ η νηστεία μάς ταπεινώνει και δείχνει ότι δεν είναι η εξάρτηση από την ύλη το ουσιώδες, αλλά η υπακοή στον Θεό και στην Εκκλησία. Μ’ αυτό τον τρόπο ας αντιμετωπίσουμε τον θρίαμβο της ύλης στους καιρούς μας.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Ο Χριστός, όσο ζούσε επί γης, νήστευε και προσευχόταν. Η Παναγία το ίδιο. Εμείς;(Κυριακή Ι΄ Ματθαίου)
Ένας πατέρας έφερε το παιδί του στον Χριστό, λέγοντάς του ότι σεληνιάζεται. Ο Χριστός έδειξε ότι το παιδί διακατεχόταν από δαιμόνιο. Δεν το επηρέαζε σε τίποτε η σελήνη ή τα άστρα, όπως νόμιζαν και νομίζουν πολλές φορές οι άνθρωποι. Και φυσικά ο Χριστός θεράπευσε το παιδί, επιτιμώντας και βγάζοντας το δαιμόνιο. Στους μαθητές του, που απέτυχαν να βγάλουν το πονηρό πνεύμα, καταλόγισε έλλειψη πίστης, προσευχής και νηστείας (Κυριακή Ι΄ Ματθαίου).
Το δυναμικό αυτό τρίπτυχο (πίστη, προσευχή, νηστεία), είναι κάτι που δεν ηχεί ευχάριστα στα αυτιά μας σήμερα.Απαιτεί προϋποθέσεις που δεν είμαστε διατεθειμένοι να παράσχουμε.
Κατ’ αρχήν ο άνθρωπος δεν ικανοποιείται με την πίστη.
Θέλει βεβαιότητες ατράνταχτες, σιγουριά ψηλαφητή για το καθετί.
Αγκιστρώνεται πιο πολύ στη λογική του, δέχεται συνήθως μόνο ό,τι αυτή μπορεί να επεξηγήσει.
Πραγματικότητες πέραν της λογικής, όπως ο Θεός, γίνονται αποδεκτές με αγνωστικισμό, μια και δεν υπάρχουν γι’ αυτές λογικές, δηλαδή αναντίρρητες, αποδείξεις.
Δεν επιστρατεύεται η πίστη πουθενά.
Εφαρμόζεται ο κανόνας, «για όσα δεν μπορούμε να μιλήσουμε, καλύτερα να μένουμε σιωπηλοί».
Η λογική αποθεώνεται, η πίστη περιφρονείται.
Η προσευχή προϋποθέτει μετατόπιση του κέντρου από τον άνθρωπο στον Θεό.
Έρχεται μετά την πίστη, αλλά θέλει επιπλέον και κόπο.
Δεν είναι μόνο να ψελλίσουμε κάποια λόγια στον Θεό.
Είναι να μεταβάλουμε τη ζωή μας ολόκληρη σε προσευχή αδιάλειπτη.
Σε μια σχέση ευχαριστίας και δοξολογίας προς τον Θεό για όλα. Κάτι, που θα μπορούσε να προκύψει και να κρατηθεί σε αδιάπτωτη ένταση μόνο από μια βαθειά αγάπη, έναν μανικό έρωτα για τον Θεό, που θα υποσκέλιζε κάθε έρωτα για καθετί κοσμικό.
Που θα μετέθετε την επιθυμία μας στο «όντως εφετόν», στο μόνο που πραγματικά αξίζει ν’ αγαπηθεί, που θα έβλεπε το παν, την απόλυτη χαρά στον Χριστό.
Η νηστεία πάλι σημαίνει άσκηση. Σωματική και πνευματική.
Θέλει κόπο κι αυτή, και μάλιστα πολύ, γιατί μας φέρνει σε κόντρα με ό,τι μάθαμε πολύ καλά από τα γεννοφάσκια μας:
Να απολαμβάνουμε. Πασχίσαμε για έναν πολιτισμό, που έγινε μεν πελώριος για να καλύψει κάθε μας ανάγκη, αλλά το νόημά του συρρικνώνεται σε τρεις μόλις λεξούλες: Απόλαυσε τη στιγμή.
Μην πάει χαμένο ούτε λεπτό.Μην πεις ποτέ όχι σε επιθυμία σου.
Έχουμε τα μέσα πλέον να δίνουμε στον εαυτό μας την κάθε απόλαυση.
Έννοιες, όπως άσκηση, μέτρο, περιορισμός επιθυμιών, προσφορά στον άλλο, έχουν χάσει για μας λίγο-πολύ το νόημά τους. Προέχει πάντα η άμεση ικανοποίηση, η άμεση κατανάλωση, η γεύση της στιγμής. Τα θέλουμε όλα και μάλιστα αμέσως!
Η Παναγία μας όμως, που σε λίγο γιορτάζει, μας στέλνει ένα μήνυμα πολύ διαφορετικό.
Δεν επιδίωξε για το πρόσωπό της τίποτε από όσα επιθυμούμε εμείς. Το θέλημά της ήταν πάντα στραμμένο στον Θεό.
Άφησε στην άκρη κάθε δική της επιθυμία.
Κανόνας της, εφ’ όρου ζωής, ήταν ο αρχικός της λόγος, «ιδού η δούλη Κυρίου».
Αν και μπορούσε, ως Μητέρα του Θεού, να έχει τα πάντα, δεν ζήτησε για τον εαυτό της τίποτε.
Επέλεξε ισόβια άσκηση, έζησε ταπεινή και αφανής. Υπήρξε τέλεια, η μόνη αναμάρτητη μεταξύ των ανθρώπων, και όμως, χωρίς να το έχει ανάγκη, προσευχόταν και νήστευε μέχρι την τελευταία της στιγμή, ακόμα και όταν είχε λάβει ήδη από τον πρωτοστάτη αρχάγγελο το μήνυμα για την ένδοξη μετάστασή της «γήθεν προς ουρανόν».
Ο Χριστός, όσο ζούσε επί γης, νήστευε και προσευχόταν. Η Παναγία το ίδιο.
Εμείς; Γιατί να θεωρούμε λάθος και ζημία μας έναν τέτοιο τρόπο ζωής;
π.Δημήτριος Μπόκος
Κυριακή Ι. επιστολών – το Αποστολικόν Ανάγνωσμα της Θ. Λ., η χειροβομβίδα, Λόγος του αειμνήστου Μητροπ. Νικαίας Γεωργίου Παυλίδου.
Το Αποστολικόν Ανάγνωσμα της Θείας Λειτουργίας.
Προς Κορινθίους Α επιστολής Παύλου, Δ. 9 – 16.
Επιμέλεια κειμένων, Ιωάννης Τρίτος.
Η ΧΕΙΡΟΒΟΜΒΙΔΑ
«Παρακαλώ υμάς, μιμηταί μου γίνεσθε»
Εις το σημερινόν Αποστολικόν ανάγνωσμα, αγαπητοί μου, ομιλεί κατηγορηματικά ο αγωνιστής της αληθείας, ο πτερωτός Παύλος. Σημειώνει με όλην του την ειλικρίνειαν και απλότητα τα παθήματα, τους εξευτελισμούς, τας περιπετείας, τας αντιδράσεις που υπέστησαν οι Απόστολοι και ιδιαιτέρως ο ίδιος από τους αρνητάς της χριστιανικής πίστεως και ζητεί, με όλο το δικαίωμα, που έχει ως πνευματικός πατέρας των Κορινθίων, να τον μιμηθούν οι υπ’ αυτού φωτισθέντες και να αντιγράψουν το παράδειγμά του. Η εντολή όμως αυτή του Αποστόλου δεν απευθύνεται μόνον εις τους χριστιανούς της εποχής του. Αφορά και ημάς. Ας ίδωμεν, λοιπόν, πλατύτερα εις τι μας καλεί να τον μιμηθώμεν.
1. Εις τας θυσίας χάριν των άλλων.
Κοιτάξτε τους Αποστόλους. Από τότε που εβγήκαν εις το κήρυγμα και περιέρχονται πόλεις και χωριά δια να διαδώσουν την νέαν πίστιν, υφίστανται αφαντάστους ταλαιπωρίας και περιπετείας. Ο ίδιος ο Παύλος τας περιγράφει εν συντομία. «Άχρι της άρτι ώρας και πεινώμεν και διψώμεν και γυμνητεύομεν και κολαφιζόμεθα και αστατούμεν και κοπιώμεν εργαζόμενοι ταις ιδίαις χερσί». Και όμως, χάριν της σωτηρίας των ανθρώπων, τα υπομένουν όλα, τα υφίστανται αδιαμαρτυρήτως. Αρκεί να απλωθή το σωτήριο μήνυμα του Θεού παντού. Αρκεί να φωτισθούν οι ψυχές των ανθρώπων. Αρκεί ο Χριστός να γίνη ο οδηγός του κόσμου.
Να ένα σημείον άξιον ιδιαιτέρας προσοχής και μιμήσεως. Άραγε ημείς, οι σημερινοί χριστιανοί, αντιγράφομεν το παράδειγμα αυτό του Αποστόλου Παύλου; Κάμνομεν καμμίαν θυσίαν δια την ευτυχίαν των γύρω μας; Όταν πονούν, είμεθα έτοιμοι να θυσιάσωμεν κάτι από τον εαυτόν μας δια να τους ανακουφίσωμεν; Όταν διέρχωνται ημέρας δοκιμασίας, είμεθα πρόθυμοι να σπεύσωμεν κοντά τους και να προσφέρωμεν κόπον ή μερικά χρήματα; Όταν κυρίως, η ψυχή των είναι βυθισμένη στο σκοτάδι της αγνοίας και της αμαρτίας και ζουν μίαν ζωήν χωρίς πίστιν, χωρίς Θεόν, χωρίς ειρήνην, ημείς που εφωτίσθημεν, που είδαμε την αλήθεια, που εδεχθήκαμε τα δώρα του Χριστού, αισθανόμεθα την ανάγκην να τρέξωμεν, να προσπαθήσωμεν, να θυσιάσωμεν κάποτε και τον ύπνον μας, την διασκέδασίν μας, την ανάπαυσίν μας, δια να τραβήξωμεν την ψυχήν αυτήν στον δρόμο του Χριστού, που εγγυάται την ευτυχίαν; Ή κοιτάζομεν μόνον τον εαυτόν μας, την οικογένειάν μας και αδιαφορούμεν δια τους άλλους; Ο Απόστολος Παύλος και οι δια μέσου των αιώνων γνήσιοι μαθηταί του Χριστού έδωσαν τα πάντα δια την επικράτησιν της αληθείας. Ημείς σήμερα τους μιμούμεθα; Τι βεβαιώνει η συνείδησίς μας;
2. Εις την ανοχήν.
Αλλά οι Απόστολοι δεν υπέστησαν απλώς τας περιπετείας αυτάς. Το σπουδαιότερον είναι ότι τας αντιμετώπισαν με υπομονήν και ανοχήν. «Λοιδορούμενοι ευλογούμεν, διωκόμενοι ανεχόμεθα, βλασφημούμενοι παρακαλούμεν». Μας υβρίζουν οι άλλοι, λέγει ο Απόστολος, και ημείς ευχόμεθα αγαθά υπέρ των υβριζόντων, μας καταδιώκουν και ημείς δείχνομεν ανοχήν και υπομονήν, μας συκοφαντούν και ημείς απευθύνομεν λόγια καλοσύνης.
Τι μεγάλη καρδιά είχαν οι άνθρωποι αυτοί, αδελφέ μου! Να σε υβρίζουν, να σε καταδιώκουν, να σε συκοφαντούν και συ να τα υπομένης όλα αυτά και να μη λέγης κακό, και να μην εκδικήσαι. Πόσο ανώτερος άνθρωπος πρέπει να είσαι για να το κατορθώσης αυτό!
Και όμως τέτοιοι πρέπει να γίνωμεν. Ημπορεί οι άλλοι να θέλουν το κακό μας, να διασύρουν την υπόληψίν μας, να δημιουργούν προσκόμματα στο έργο μας, στην ζωήν μας. Ημείς πρέπει εν προκειμένω να αντιγράψωμεν τους Αποστόλους. Θα αμυνθώμεν, βέβαια. Θα διαλύσωμεν τας συκοφαντίας. Θα διαφυλάξωμεν τον εαυτόν μας και το κύρος μας. Αλλά αυτά θα γίνουν με ηρεμίαν, με καλοσύνην, με πραότητα και συγχωρητικότητα. Δεν θα ανταποδώσωμεν τα ίδια. Δεν θα τους εκδικηθώμεν, δεν θα χρησιμοποιήσωμεν ιδικά των συστήματα. Ημείς στην κακία των θα αντιτάξωμεν την καλοσύνην μας. Δεν θα ανταποδώσωμεν το κακόν. «Μηδενί κακόν αντί κακού αποδίδοντες», μας συμβουλεύει ο Παύλος. Να νικώμεν με την αγάπην μας. «Μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν αγαθώ το κακόν», προσθέτει ο ίδιος Απόστολος.
Αυτή η ανοχή, όπως αποδεικνύεται από την πείραν, είναι ο καλύτερος τρόπος συμπεριφοράς. Διότι έτσι και του Θεού το θέλημα εκτελούμεν και την ψυχικήν μας γαλήνην εξασφαλίζομεν και τον κακόν, που θέλει να μας βλάψει, τελικά τον κερδίζομεν.
Αυτό είναι το δεύτερον σημείον εις το οποίον πρέπει να μιμηθώμεν τους Αποστόλους. Αδελφέ, τι λες; Το έχομεν; Φοβούμαι όχι! Αν δεν το έχωμεν, μη χρονοτριβώμεν. Το συμφέρον μας απαιτεί να αποκτήσωμεν αυτήν την ανοχήν και την αγάπην. Το ταχύτερον!
3. Εις την περιφρόνησιν των ειρωνειών.
Είναι το ζήτημα αυτό πολύ σοβαρόν, αγαπητέ μου. Γύρω μας υπάρχουν λογής λογής άνθρωποι. Οι περισσότεροι είναι χωρίς Θεόν, αδιάφοροι, συμφεροντολόγοι. Είναι πρόθυμοι να ειρωνευθούν τα πάντα. Την Εκκλησίαν, τον κλήρον, τους πιστούς. Το ίδιο εγίνετο και στις ημέρες των Αποστόλων. Περίγελως και καθάρματα και αποσπόγγισμα ακαθαρσιών, εθεωρούντο στην εποχή των οι Απόστολοι. Και όμως δεν υπελόγισαν τα σχόλια του κόσμου, δεν εγκατέλειψαν τον αγώνα των ! Τα περιεφρόνησαν όλα! Ήξεραν ότι η χριστιανική των πίστις αξίζει όσο δεν αξίζει όλος ο κόσμος. Εκράτησαν γερά τον θησαυρόν των, με καύχησιν εν Κυρίω. Μέχρι τέλους.
Αυτό, αδελφέ μου, πρέπει να κάμωμεν και ημείς. Είναι ενδεχόμενον μερικοί να μας χαρακτηρίσουν ως οπισθοδρομικούς, καθυστερημένους, ακοινώνητους, μωρούς, διότι δεν συμμορφούμεθα με το νέον πνεύμα, διότι πηγαίνομεν εις την Εκκλησίαν, διότι εξομολογούμεθα, διότι είμεθα σεμνοί και ηθικοί, διότι θέλομεν να είμεθα καλοί οικογενειάρχαι, διότι δεν καταπατούμεν τας αρχάς της αρετής, διότι δεν πετούμεν στον δρόμο την τιμήν μας. Έτσι κατήντησε σήμερον ο κόσμος, δυστυχώς. Ένα είδος παραφροσύνης βασιλεύει παντού.
Αδελφοί, «στώμεν καλώς»!
Ας μη παρασυρθώμεν από τας ειρωνείας και τους εμπαιγμούς των δυστυχισμένων αυτών δεσμωτών του κακού. Ημείς ας μιμηθώμεν τους Αποστόλους, που έμειναν σταθεροί στην πίστιν των, στην χριστιανικήν ζωήν Των. Έτσι κέρδισαν το στεφάνι.
Αγαπητοί, τον Αύγουστον του 1959 εις μίαν περιοχήν της Ελλάδος, μια διμοιρία Πεζικού υπό την ηγεσίαν του νεαρού υπολοκαγού Γ. Πλατίγκου, ηλικίας 28 ετών, ησκείτο εις την εκμάθησιν του παλμού ρίψεως αληθινών χειροβομβίδων. Αίφνης συνέβη κάτι το τρομερόν. Ένας στρατιώτης, από σύγχυσιν φαίνεται, έρριξε την χειροβομβίδα του αντί εις τον καθωρισμένον χώρον ασκήσεων, εις εν σημείον, όπου ήσαν συγκεντρωμένοι αρκετοί στρατιώται και παρηκολούβουν την άσκησιν. Ο νεαρός αξιωματικος ετινάχθη ως αίλουρος. Εις διάστημα δευτερολέπτου συνέλαβεν ολοζώντανη την εικόνα της εκρήξεως της χειροβομβίδος και των τραγικών συνεπειών. Δεν εχρειάσθη, ο ευσταλής και ωραίος κατά το σώμα και την ψυχήν υπολοχαγός, πολλήν ώραν δια να λάβη την συγκλονιστικήν απόφασιν. Ερρίφθη αμέσως επάνω εις την χειροβομβίδα. Μετα΄από ολίγα δευτερόλεπτα ηκούσθη ο κρότος της εκρήξεως και το σώμα του αξιωματικού έγινε κομμάτια. Απέθανεν ο ένας δια να ζήσουν οι πολλοί.
Αδελφέ, κινδυνεύουν πολλάκις τα σώματα και προ παντός οι ψυχές των γύρω μας ανθρώπων. Είμεθα άραγε διατεθειμένοι να κάμωμεν θυσίας, δια να τους σώσωμεν; Οι Απόστολοι αυτό έκαμαν.
Ημείς άραγε θα τους μιμηθώμεν;
Από το βιβλίο «Φως ταις τρίβοις μου», του Μητροπολίτου Νικαίας, Γεωργίου Παυλίδου, σελίς 104 και εξής.
Επιμέλεια Δημήτρης Δημουλάς.