Όσιος Αλύπιος ο Κιονίτης

Ο Όσιος Αλύπιο ήταν από την Αδριανούπολη της Παφλαγονίας και έζησε τον 6ο αιώνα μ.Χ. Η παράδοση αναφέρει ότι, όταν θα γεννιόταν ο Αλύπιος, η μητέρα του είδε σε όνειρο να κρατάει ένα λευκό αρνί που στα κέρατά του ήταν τρεις αναμμένες λαμπάδες, που σήμαινε τις αρετές που θα είχε το παιδί που θα γεννιόταν.

Οι γονείς του έδωσαν στον Αλύπιο χριστιανική ανατροφή, που στο πρόσωπο του επέφερε καρπούς εκατονταπλασίονας. Είχε μεγάλη περιουσία, την οποία δαπάνησε στους φτωχούς και πάσχοντες της περιοχής του. Διότι ευχαρίστηση του ήταν να εκπληρώνει το νόμο του Θεού, που προτρέπει τους χριστιανούς να είναι «συμπαθεῖς, φιλάδελφοι, εὔσπλαχνοι, φιλόφρονες» (Α' επιστολή Πέτρου, γ' 8). Δηλαδή να συμπαθούν και να συμμετέχουν στις λύπες των αδελφών τους, να αγαπούν σαν αδελφούς τους συνανθρώπους τους, να έχουν πονετική και τρυφερή καρδιά και να είναι περιποιητικοί και ευγενείς.

Ο Αλύπιος, αφού έμεινε πάμφτωχος, αποσύρθηκε στην έρημο, όπου έκανε ασκητική ζωή. Πληροφορίες αναφέρουν ότι έμεινε πάνω σ' ένα στύλο 50 (κατ’ άλλους 53 ή 66) χρόνια για λόγους άσκησης και κάτω από διάφορες καιρικές συνθήκες.

Η φήμη της αρετής του έφερε κοντά στον Αλύπιο και άλλες ψυχές, που ζητούσαν ειρηνικό καταφύγιο. Στους ανθρώπους αυτούς υπήρξε φιλόστοργος πνευματικός πατέρας, και τους καθοδηγούσε με τις συμβουλές του και τους στήριζε με το παράδειγμα του.

Πέθανε ειρηνικά το έτος 608 μ.Χ., αφού έζησε 100 χρόνια, κατ' άλλους 120. Τελείται δε η Σύναξις αυτού «ἐν τῇ μονῇ αὐτοῦ τῇ οὔσῃ πλησίον τοῦ Ἱπποδρομίου», κατά τον Παρισινό Κώδικα 1594.


Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.
Ὑπομονῆς στῦλος γέγονας, ζηλώσας τοὺς Προπάτορας Ὅσιε, τὸν Ἰὼβ ἐν τοῖς πάθεσι, τὸν Ἰωσὴφ ἐν τοῖς πειρασμοῖς, καὶ τὴν τῶν Ἀσωμάτων πολιτείαν, ὑπάρχων ἐν σώματι, Ἀλύπιε Πατὴρ ἡμῶν Ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτήρ.
Δοξάζων ὁ Θεός, τὴν σὴν γέννησιν Πάτερ, προέγραψε σαφῶς, τῆς ζωῆς σου τὴν χάριν αὐτῶ γὰρ εὐηρέστησας, ἀρετῶν τελειότητι ὅθεν ἤστραψας, ἀπὸ τοῦ κίονος πάσι, τῶν ἀγώνων σου, τᾶς ἀληθεῖς ἀντιδόσεις, Ἀλύπιε Ὅσιε.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Ὡς ἀπαρχὰς τῆς φύσεως.
Ὡς ἀρετῶν ὑπόθεσιν, καὶ Ἀσκητῶν καλλώπισμα, ἡ Ἐκκλησία δοξάζει σε σήμερον, καὶ ἀνυμνεῖ σε Ἀλύπιε· ταῖς εὐχαῖς σου παράσχου, τοῖς τιμῶσιν ἐκ πόθου τὰς ἀριστείας σου, καὶ τὰ παλαίσματα, τῶν δεινῶν ἐγκλημάτων ἐκλύτρωσιν, ὡς ἐπώνυμος.

Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Συμεὼν ἡμῖν ὤφθης ἄλλος σοφέ· τὸ γὰρ σῶμα ὑψώσας στύλῳ ἐκ γῆς, ὦ Πάτερ Ἀλύπιε, τῶν δαιμόνων τὰς φάλαγγας, ἐτροπώσω θεόφρον, πικρῶς κατοιμώζοντας, καὶ εἰς ἀβάτους τόπους, αὐτοὺς ἀπεδίωξας· ὅθεν καὶ ἐδείχθης, ἐγκαλλώπισμα θεῖον, Πατέρων τὸ καύχημα, Μοναζόντων τὸ στήριγμα. Διὸ πίστει βοῶμέν σοι· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

Το Απολυτίκιο ψάλλει ο αρχ. π. Νικόδημος Καβαρνός

Όσιος Νίκων ο «Μετανοεῖτε»

Ο Όσιος Νίκων γεννήθηκε μεταξύ των ετών 920 - 925 μ.Χ. Καταγόταν από τον Πολεμωνιακό Πόντο και ήταν γιος μεγιστάνα.

Νέος ακόμα άφησε το πατρικό του σπίτι και μόνασε. Επειδή δε τον διέκρινε Ιερός ζήλος και μεγάλο χάρισμα διδακτικότητας, γύρισε όλη την Ανατολή σαν απεσταλμένος της Μονής του κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και επαναλάμβανε τη φωνή, που αντήχησε πρώτα στην έρημο της Ιουδαίας και κοντά στις όχθες του Ιορδάνη: «Μετανοεῖτε».

Κατόπιν ο όσιος Νικών πήγε στην Κρήτη, όπου παρέμεινε διδάσκοντας για 20 χρόνια. Από κει πήγε στην Πελοπόννησο, όπου κατέληξε στην πόλη των Λακώνων. Εκεί κήρυξε, έκανε διάφορα θαύματα και έκτισε ναό στο όνομα του Σωτήρος Ιησού Χριστού. Η ηθική επιρροή του στους κατοίκους, υπήρξε μεγάλη. Και στη χώρα αυτή, που αγάπησε περισσότερο και από την πατρίδα του, άφησε την τελευταία του πνοή το έτος 998 μ.Χ.

Αξίζει τέλος να σημειώσουμε ότι ο Όσιος Νίκων επισκέφτηκε και την Εύβοια. Εκεί ασχολήθηκε, όπως έπραττε παντού, με το κήρυγμα. Έλαβε αφορμή από το φαινόμενο της παλίρροιας και μίλησε «Περί της ρευστότητας και μεταβλητότητας του εγκοσμίου βίου και περί των ασταθών τρόπων των ακαταστάτων ανθρώπων». Τόπος από όπου εκήρυττε ήταν το υψηλό φρούριο του Ευρίπου (Χαλκίδος). Θαυματούργησε σώζοντας ένα παιδί που έπεσε από ψηλά από το φρούριο. Όλοι νόμιζαν ότι σκοτώθηκε. Όταν συνήλθε το παιδί είπε: Δεν σκοτώθηκα γιατί με κράτησε αυτός ο μοναχός που λέει «Μετανοείτε». Επίσης θεράπευσε μία δαιμονόπληκτη γυναίκα για τη θεραπεία της οποίας προσευχήθηκε δημόσια με τη συμμετοχή του λαού.


Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Θείας πίστεως.
Χαίρει ἔχουσα ἡ Λακεδαίμων, θείαν λάρνακα, τῶν σῶν λειψάνων, ἀναβρύουσαν πηγὰς τῶν ἰάσεων, καὶ διασώζουσαν πάντας ἐκ θλίψεων, τοὺς σοὶ προστρέχοντας Πάτερ ἐκ πίστεως. Νίκων Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. β’. Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πληρώσας.
Τὴν Ἀγγελικὴν μιμούμενος πολιτείαν, κόσμου τὰ τερπνὰ ὡς σκύβαλα ἐλογίσω, μετανοίας τὴν τρίβον δεικνύων ἡμῖν, θεοφόρε Νίκων Ὅσιε· διὰ τοῦτό σε γεραίρομεν, ἐκτελοῦντες νῦν τὴν μνήμην σου· ὑπάρχεις γὰρ ἀληθῶς, ἰαμάτων πηγή.

Το Απολυτίκιο ψάλλει ο αρχ. π. Νικόδημος Καβαρνός

Όσιος Στυλιανός ο Παφλαγόνας

Ο Όσιος Στυλιανός ήταν γιος πλουσίων γονέων (που μάλλον γεννήθηκε στην Παφλαγονία, χωρίς αυτό να είναι σίγουρο, διότι εκεί φυλασσόταν και ιερό λείψανο του), διδάχτηκε νωρίς απ' αυτούς να είναι εγκρατής και να θεωρεί το χρήμα μέσο για την ανακούφιση και περίθαλψη των φτωχών και των αρρώστων.

Αφού έτσι ανατράφηκε, και οι γονείς του πέθαναν, διαμοίρασε όλη την κληρονομιά του και πήγε σαν ασκητής στην έρημο. Εκεί γνωρίστηκε με άλλους ασκητές, που ζούσε μαζί τους με αδελφική αγάπη, χριστιανική συγκατάβαση και επιείκεια. Δεν λύπησε ποτέ κανένα, μεγάλη του χαρά μάλιστα, ήταν να επαναφέρει τη γαλήνη στις ταραγμένες ψυχές. Η φήμη της θαυμαστής ασκητικής του ζωής έφθασε μέχρι τις πόλεις, και πολλοί έτρεχαν να τον βρουν για να ζητήσουν απ' αυτόν τις πνευματικές του οδηγίες.

Ο όσιος Στυλιανός, παρά την ερημική ζωή του, έτρεφε στοργή και συμπάθεια προς τα παιδιά, που τόσο αγαπούσε και ο Κύριος. Αν, έλεγε, η ταπεινοφροσύνη αποτελεί θεμέλιο των αρετών, η παιδική ηλικία από τη φύση της είναι περισσότερο ενάρετη, απ' ότι οι μεγαλύτεροι των φιλοσόφων. Πολλές φορές οι γονείς έφεραν προς αυτόν τα παιδιά τους, και τότε η αγαλλίαση του οσίου ήταν πολύ μεγάλη. Ο Θεός βραβεύοντας το Ιερό αυτό αίσθημα του, προίκισε τον όσιο με το χάρισμα να θεραπεύει τα άρρωστα παιδιά και να καθίστα εύτεκνους άτεκνες γυναίκες.

Ο Όσιος Στυλιανός κοιμήθηκε πλήρης ήμερων αλλά και αρετών.


Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Στήλη ἔμψυχος τῆς ἐγκρατείας, στῦλος ἄσειστος τῆς Ἐκκλησίας Στυλιανὲ ἀνεδείχθης μακάριε· ἀνατεθεὶς γὰρ Θεῷ ἐκ νεότητος κατοικητήριον ὤφθης τοῦ Πνεύματος. Πάτερ ὅσιε Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε δωρίσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Στήλη ἐμψυχος τῆς ἐγκρατείας, στῦλος ἄσειστος τῆς ἐκκλησίαςε, Στυλιανέ, ἀνεδείχθης, μακάριε. Τὸν γὰρ σὸν πλοῦτον σκορπίσας τοῖς πένησιν, ἐν οὐρανοῖς ἐκομίσω τὸν ἄφθαρτον, καὶ ἐγκρατείᾳ καὶ πόνοις, πανόλβιε, χάριν εἴληφας νηπίων προστάτης γενόμενος καὶ φύλαξ νεογνῶν ἀπροσμάχητος.

Παρακλητικός Κανόνας Ἁγίας Αἰκατερίνας,

Θὰ ἔρθει καιρὸς ποὺ θὰ δοθοῦν ἀπὸ τὸν Κύριο ὅλες οἱ ἀπαντήσεις...

Μιὰ ὁμάδα φοιτητῶν ἐπισκέφθηκε ἕναν ἅγιο ἀσκητὴ κάπου στὸ Ἅγιο Ὅρος. Ἐκεῖ ποὺ συζητοῦσαν μαζί του, κάποιος ἀπ' τὴν ὁμάδα τοῦ ὑπέβαλε τὴν παρακάτω ἐρώτηση:
  "Ἦταν κάποτε δυὸ ἄνθρωποι. Ὁ ἕνας ἦταν πολὺ ἁμαρτωλὸς καὶ ἄσωτος, ἐνῶ ὁ ἄλλος πολὺ προσεκτικὸς καὶ ἀφιερωμένος στὸν Θεό. Ὁ πρῶτος μέσα σὲ μιὰ νύχτα πῆρε τὴν ἀπόφαση ν'  ἀλλάξει ζωή: Μόλις θὰ ξημέρωνε θὰ πήγαινε σὲ κάποιο μοναστήρι νὰ ἀφιερωθεῖ στὸν Θεό.
  Ὁ δεύτερος, τὸ ἴδιο βράδυ, πῆρε τὴν ἀπόφαση νὰ σταματήσει νὰ βασανίζεται μὲ ὅλα αὐτά: τὴν ἑπόμενη μέρα, μὲ τὸ ξημέρωμα, θὰ ξεκινοῦσε μιὰ ζωὴ μακριὰ ἀπὸ τὸν Χριστό.
  Πρὶν προλάβουν ὅμως νὰ πραγματοποιήσουν τὶς ἀποφάσεις τους, ἔτυχε νὰ πεθάνουν καὶ οἱ δυὸ ἐκεῖνο τὸ μοιραῖο βράδυ. Τί ἄραγε συνάντησαν στὴν ἄλλη ζωή;".
  Ὁ γέροντας ἔσκυψε γιὰ λίγο το κεφάλι τοῦ σκεφτικὸς καὶ κατόπιν ἀπάντησε:
   "Ἤθελα νὰ' ξερά, ποὺ πᾶτε καὶ βρίσκετε τέτοιες χαζὲς ἐρωτήσεις...".
Ἀφοῦ σταμάτησαν ὅλοι νὰ γελᾶνε, ὁ γέροντας εἶπε: "Μὰ γιατί νὰ παιδεύετε τὸ μυαλουδάκι σας, προσπαθώντας νὰ ἀνακαλύψετε πῶς σκέφτεται ὁ Θεός; Ὁ Θεὸς κρίνει μὲ βάση τὴν ἄπειρη ἀγάπη Του, τὴν ἄπειρη δικαιοσύνη Του, τὴν ἄπειρη γνώση Του καὶ τὴν ἄπειρη ὕπαρξή Του, πέρα ἀπὸ τὸ χρόνο καὶ τὸ χῶρο. Ἐμεῖς διαθέτουμε περιορισμένη ἀντίληψη -σχεδὸν μηδαμινή!- ὅλων αὐτῶν τῶν ἰδιωμάτων τοῦ Θεοῦ. Καὶ φυσικά, ἀγνοοῦμε ὁλότελα πὼς μποροῦν αὐτὰ τὰ ἄπειρα ἰδιώματα νὰ συνδυάζονται μεταξύ τους, ὥστε ὁ Θεὸς νὰ "ἀποφασίζει" (ἂν μποροῦμε νὰ λέμε τέτοιες λέξεις γιὰ τὸ Θεό). Κατὰ συνέπεια, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουμε τὶς ἀπαντήσεις τέτοιων ἐρωτήσεων; Κι ἂν ὑπάρχει τρόπος πρόσβασης σὲ τέτοιες ἀπαντήσεις, τότε σίγουρα αὐτὸς θὰ εἶναι τρόπος ἄρρητος, μυστικὸς καὶ βαθιὰ ἐσωτερικός, τέτοιος ποὺ θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταδοθεῖ ὡς λεκτικὴ ἀπάντηση.
   Τὸ μόνο ποὺ ἔχουμε νὰ κάνουμε οἱ ἄνθρωποι εἶναι νὰ διαβάζουμε καὶ νὰ ἀναζητοῦμε στὴ Γραφὴ καὶ τὴν ἴδια τὴ ζωὴ μᾶς τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Οἱ θεωρητικὲς ἀναζητήσεις εἶναι καλὲς καὶ ἅγιες, ἀλλὰ πρέπει πάντοτε νὰ ἔχουμε συναίσθηση τῶν ὁρίων καὶ τῶν περιορισμῶν τους... Θὰ ἔρθει καιρός, ὅταν κλείσουμε τὰ μάτια μᾶς σ'  αὐτὸ τὸν κόσμο, ποὺ θὰ δοθοῦν ἀπὸ τὸν Κύριο ὅλες οἱ ἀπαντήσεις. Καὶ σ' αὐτὰ ποὺ ρωτήσαμε καὶ στὰ ἄπειρα ἐκεῖνα ποὺ δὲν διανοηθήκαμε καν νὰ ρωτήσουμε...(...)".

Βασίλης Ἀργυριάδης, Ὅσο μπορεῖς: Μικρὸ Γεροντικὸ Πόλεων,
ἐκδόσεις Εν πλῶ, Ἀθήνα 2013, σέλ.82-85