Άγιος Ευστράτιος ο Νηστευτής ο Οσιομάρτυρας

Ο Όσιος Ευστράτιος, απόγονος μιας πλούσιας οικογένειας του Κιέβου, διέθεσε στους πτωχούς όλα τα πλούτη του και εγκαταβίωσε στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, όπου αφιερώθηκε στην άσκηση και τη νηστεία. Στις εικόνες περιγράφεται με ανοιχτού χρώματος μαλλιά, αραιή γενειάδα, ντυμένος με το μοναχικό ράσο και ανυπόδητος.

Μόλις ο Όσιος έγινε μοναχός, άρχισε να αγωνίζεται κατά των σαρκικών παθών και του διαβόλου με τα όπλα του φωτός, την αγρυπνία, την προσευχή και προπαντός την χριστομίμητη νηστεία. Με τον αγώνα και την σκληρή εγκράτεια, ταπείνωσε τους δαίμονες και εξουδετέρωνε τις προσβολές τους. Πάντοτε θυμόταν ότι ο Κύριός του, ο Ιησούς Χριστός, με την σαρανταήμερη νηστεία και την προσευχή Του κατέβαλε τον πονηρό, ενώ αντίθετα ο πρωτόπλαστος Αδάμ, λόγω της αποτυχίας του στο να φανεί εγκρατής, έπεσε και εξορίσθηκε από τον Παράδεισο. Έτσι ο γενναίος Ευστράτιος έλιωσε πραγματικά το σώμα του με την αυστηρή νηστεία, αλλά μαζί με αυτό έλιωσε και τα πάθη και διέλυσε τις δαιμονικές πλεκτάνες. Γι' αυτό επονομάσθηκε Νηστευτής.

Ο Βίος του Οσίου Ευστρατίου περιγράφει, με ιδιαίτερη επιμέλεια, τις περιστάσεις του μαρτυρίου του. Στις 20 Ιουλίου του έτους 1096 μ.Χ., η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, έγινε ξαφνικά στόχος επιθέσεως των Πολόφσκυ, οι οποίοι καθοδηγούμενοι από τον Μπονγιάκ τον Φιλάργυρο, λεηλάτησαν τη μονή και αιχμαλώτισαν μοναχούς και εργάτες αυτής και τους πούλησαν ως σκλάβους στην Βυζαντινή πόλη Χερσόνησο, στην Ταυρίδα.

Ο Όσιος Ευστράτιος και άλλοι πενήντα αιχμάλωτοι αγοράστηκαν από ένα Εβραίο της Χερσονήσου, ο οποίος, για να τους εξαναγκάσει να ασπασθούν την ιουδαϊκή πίστη τους άφησε να υποφέρουν από την πείνα και τη δίψα. Καθώς η αποδοχή του Ιουδαϊσμού σήμαινε απελευθέρωση από την σκλαβιά, μετά από έξι χρόνια σκληρής δουλείας, οι αιχμάλωτοι ήταν έτοιμοι να αρνηθούν τον Χριστό. Ο Όσιος Ευστράτιος, όμως, τους έπεισε να μην αρνηθούν την υπόσχεση που έδωσαν με το βάπτισμα. Μετά από δέκα τέσσερις ημέρες όλοι πέθαναν από πείνα και δίψα, εκτός από τον Όσιο Ευστράτιο, που είχε συνηθίσει στις πολυήμερες νηστείες. Ο ιδιοκτήτης λοιπόν, οργισμένος, τον κατηγόρησε για τον θάνατο των συντρόφων του και διέταξε να σταυρωθεί ανήμερα του Χριστιανικού Πάσχα. Σύμφωνα με τον Βίο, ο Όσιος Ευστράτιος έζησε για δεκαπέντε ακόμα ημέρες επάνω στον σταυρό και βρήκε την δύναμη να συζητήσει με τον Εβραίο ιδιοκτήτη εάν ο σταυρικός θάνατος ήταν ατιμία ή προνόμιο και να προφητέψει για τους δουλοκτήτες του μία επικείμενη θεομηνία. Μόλις το είπε αυτό, μαχαιρώθηκε.

Οι ανόσιοι σταυρωτές κατέβασαν το ιερό λείψανο από τον σταυρό και το έριξαν στην θάλασσα. Η ανεξερεύνητη οικονομία του Θεού μετέφερε το τίμιο σκήνωμα θαυματουργικά, χωρίς ανθρώπινη μεσολάβηση, στα σπήλαια της Λαύρας του Κιέβου. Εκεί το βρήκαν με κατάπληξη και δέος οι μοναχοί, εκείνοι που είχαν σωθεί και είχαν επιστρέψει στη μονή μετά από το πέρασμα των Πολόφσκυ και το ενταφίασαν με τιμές και δοξολογίες. Στον τόπο αυτό παραμένει μέχρι σήμερα, άφθορο και δοξασμένο, επιτελώντας αναρίθμητα θαύματα στους πιστούς.

Άγιος Ηρωδίων ο Απόστολος

O Άγιος Ηρωδίων, ανήκε στο κύκλο των εβδομήκοντα Αποστόλων του Κυρίου. Μετά την ανάληψη του Χριστού, ο Άγιος αφοσιώθηκε στη διάδοση του Ευαγγελίου και υπήρξε συνεργάτης των 12 Αποστόλων και ιδιαίτερα του Απόστολου Πέτρου. Μετά το μαρτυρικό θάνατο του απόστολου Ανδρέα του Πρωτόκλητου, στην εκκλησία της Πάτρας επίσκοπος έγινε ο Ηρωδίων. Από τη νέα του θέση έδειξε όλες τις αρετές πού τον κοσμούσαν. Για τη χριστιανική του όμως δράση, συνελήφθη από τούς Ιουδαίους και τούς ειδωλολάτρες. Αφού τον έδειραν άγρια και τον λιθοβόλησαν, στο τέλος τον έσφαξαν με τον πιο ωμό τρόπο. Έτσι με μαρτυρικό τρόπο επισφράγισε την πίστη του στο Σωτήρα και Λυτρωτή του Κύριο.




Ἀπολυτίκιον
Τῆς Ὑπάτης φωστῆρα καί ποιμένα θεόληπτον, τοῦ Παρακλήτου σέ χάρις, Ἠρῳδίων ἀνέδειξεν ἐν ταύτῃ γάρ Ἀπόστολε τό φῶς ἐκήρυξας τό θεῖον τοῦ Χριστοῦ, καί ὡδήγησας πρός πίστιν τήν ἀληθήν τούς εὐσεβῶς βοῶντάς σοι δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ χορηγοῦντι διά σοῦ, ἡμῖν τά κρείττονα.

Το Απολυτίκιο ψάλλει ο αρχ. π. Νικόδημος Καβαρνός

Όσιος Ιλαρίων ο Νέος

Ο Όσιος Ιλαρίων διετέλεσε ηγούμενος της μονής Πελεκητής στην Τριγλία και διακρίθηκε για το ασκητικό του ήθος, το φιλόθεο ζήλο του, το χάρισμα της ελεημοσύνης και τους πνευματικούς αγώνες. Γι' αυτό ο Άγιος Θεός τον προίκισε με το προορατικό χάρισμα. Ο Όσιος κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 754 μ.Χ.


Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἰλαρότητι τρόπων καλλωπιζόμενος, ὡς καθαρώτατον σκεῦος τῆς ἐπιπνοίας Χριστοῦ, τῆς ἐνθέου βιοτῆς ἐδείχθης ἔσοπτρον ὅθεν ἀστράπτεις νοητῶς, ἀρετῶν μαρμαρυγᾶς, Πατὴρ ἠμῶν Ἰλαρίων, πρὸς ἀπλανῆ ὁδηγίαν, καὶ σωτηρίαν τῶν ψυχῶν ἠμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ’.
Ἐν σοί Πάτερ ἀκριβῶς διεσώθη τό κατ᾽ εἰκόνα· λαβών γάρ τόν σταυρόν, ἠκολούθησας τῷ Χριστῷ, καί πράττων ἐδίδασκες, ὑπερορᾷν μέν σαρκός, παρέρχεται γάρ· ἐπιμελεῖσθαι δέ ψυχῆς, πράγματος ἀθανάτoυ· διό καί μετά Ἀγγέλων συναγάλλεται, Ὅσιε Ἱλαρίων τό πνεῦμά σου.

… ἡ ἐπιλογή τοῦ Θεοῦ εἶναι διαφορετική ἀπό τήν ἀνθρώπινη ἐπιλογή.

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς*
Ἀδελφοί μου, ἡ ἐπιλογή τοῦ Θεοῦ εἶναι διαφορετική ἀπό τήν ἀνθρώπινη ἐπιλογή.
Ὁ Θεός ἐπέλεξε τόν Ἀβραάμ, ἕναν ἄτεκνο γέροντα ἑκατό χρονῶν, νά εἶναι ὁ πιό γόνιμος ἄνθρωπος ἀπό ὅλους τούς ἀνθρώπους στόν κόσμο.
Ἐπέλεξε οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ νά ’ναι τόσο πολλοί ὅσα εἶναι τά ἀστέρια στόν οὐρανό καί οἱ κόκκοι τῆς ἄμμου στήν ἀκρογιαλιά.
Ἔτσι ἀποφάσισε ὁ Θεός κι ἔτσι ἔγινε…
Τόν καιρό τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὁ Θεός δέν ἐπέλεξε τούς πολιτισμένους Ρωμαίους, οὔτε τούς καλοζωισμένους Αἰγυπτίους, οὔτε τούς καλλιτέχνες Ἕλληνες, οὔτε τούς σοφούς Ἰνδούς, γιά νά εἶναι ὁ λαός τοῦ Μεσσία.
Ἐπέλεξε τούς Ἑβραίους πού ἦταν δοῦλοι, ἀγράμματοι, πεινασμένοι, κακόμοιροι, σκλάβοι στούς Αἰγυπτίους.
Ἐπέλεξε ἕναν λαό πού ζοῦσε σέ σπίτια ἀπό λάσπη καί ἄχυρο, χωρίς ἐπιστημονικές γνώσεις, χωρίς τέχνη καί λογοτεχνία.
Ἐπέλεξε ἕναν λαό πού δέν ἦταν ὀργανωμένος σέ πόλεις καί χωριά, πού δέν εἶχε κράτος καί κυρίως δέν ἦταν ἐλεύθερος.
Ὁ Θεός δέν ἐπέλεξε τόν ἰσχυρό Φαραώ, ἀλλά τόν βοσκό Μωυσῆ νά ὑπαγορεύσει τίς δέκα ἐντολές Του, χωρίς τίς ὁποῖες κανένας λός καί κανένα κράτος δέν θά μποροῦσε νά ἐπιζήσει.
Ὁ Θεός ἐπέλεξε τόν γεωργό Γεδεών γιά νά ἀπαλλάξει τόν λαό τοῦ Ἰσραήλ ἀπό τή σκλαβιά.
Ποιός ἦταν ὁ Γεδεών;

Ὁ πιό ἀσήμαντος ἀπό τούς ἀσήμαντους, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ Γεδεών ὁμολογεῖ στόν ἄγγελο πού τοῦ παρουσιάστηκε.
Ὁ Θεός ἐπέλεξε τόν Δαβίδ, πού ἦταν τσοπάνης, νά δοξασθεῖ σάν ἥρωας στή μάχη, καί στή συνέχεια νά γίνει ποιητής, προφήτης καί αὐτοκράτορας τόσο καλός, πού σάν αὐτόν δέν ὑπῆρξε ποτέ κανείς ἄλλος οὔτε πρίν ἀλλά οὔτε καί ἀργότερα.
Ὁ Θεός ἐπέλεξε τόν Ἀμώς, τόν βοσκό, νά εἶναι προφήτης, νά προσέχει τόν λαό του καί ἐπιπλήττει τούς αὐτοκράτορες.

Πράγματι, ὑπάρχουν πολλά γραμμένα παραδείγματα ὅπου ὁ Θεός ἀνυψώνει τόν μικρό γιά νά ντροπιάσει τόν μεγάλο, ἀνυψώνει τόν ταπεινό γιά νά ντροπιάσει τόν περήφανο.
Ὅλα τά παραπάνω παραδείγματα εἶναι ἀσήμαντα σέ σχέση μέ τό τί συνέβη ὅταν ἦρθε στόν κόσμο ὁ Κύριος, ὁ αὐτοκράτορας τῶν αὐτοκρατόρων.
Ποιούς ἐπέλεξε ὁ Κύριος ὅταν ἦρθε στή γῆ, ὅταν γεννήθηκε ἀπό τήν Παναγία Παρθένο Μαρία καί ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, ὅταν φανερώθηκε στούς ἀνθρώπους σάν ὁ φοβερός ἀλλά καί ὁ μακρόθυμος Μεσσίας τοῦ κόσμου;
Πράγματι, δέν ἐπέλεξε οὔτε τούς Ρωμαίους, οὔτε τούς Ἕλληνες, οὔτε τούς Αἰγυπτίους, οὔτε τούς Ἄραβες, οὔτε τούς Πέρσες, οὔτε τούς Ἰνδούς, οὔτε τούς Κινέζους, ἀλλά ἐπέλεξε…
Ποιούς ἐπέλεξε ὁ Κύριος;
Ἐπέλεξε τούς ψαράδες τῆς Γαλιλαίας καί τούς φτωχούς τῆς Ἰουδαίας, τούς πιό ἀγνώστους, τούς πιό μικρούς καί τούς πιό ἀσήμαντους.
Ποιούς ἐπέλεξε ὁ Θεός ὅταν θέλησε νά ἀπαλλαχθεῖ ἡ Εὐρώπη ἀπό τούς μωαμεθανούς;
Ἐπέλεξε τούς ἁπλούς, τούς ἀγράμματους χωριάτες καί τούς καλογέρους!
Ἀδελφοί μου, αὐτός εἶναι ὁ τρόπος τοῦ Θεοῦ: οἱ ἡγέτες ἑνός λαοῦ ἄν καί εἶναι μορφωμένοι καί σοφοί, ὅπως οἱ ἴδιοι πιστεύουν, ὁ Θεός ἐπιτρέπει νά καταστρέφουν τό ἴδιο τους τό κράτος, νά ἐξολοθρεύουν τόν ἴδιο τόν λαό τους.
Στή συνέχεια ὁ Θεός διορθώνει τά σφάλματά τους μέ τή βοήθεια τῶν πιό φτωχῶν καί ἀσήμαντων ἀνθρώπων.
Γιατί συμβαίνει αὐτό; Ἁπλούστατα, γιά νά καταλάβουν οἱ ἄνθρωποι πώς ὅλα μπορεῖ νά τά διορθώσει μόνον ὁ Θεός καί ὄχι ὁ ἄνθρωπος.
Ὁ Θεός ἔκανε τόν ἄτεκνο Ἀβραάμ πολύτεκνο.
Ὁ Θεός ἔκανε θαύματα διά μέσου τοῦ Μωυσῆ.
Χάρισε τή δύναμη καί τή νίκη στόν μεγάλο Γεδεών.
Χάρισε τό δῶρο τοῦ ἡρωισμοῦ καί τό δῶρο τῆς ποίησης στόν Δαβίδ, καί στόν γιό τοῦ Δαβίδ, στόν Σολομώντα, τό δῶρο τῆς σοφίας.
Ὁ Θεός προφήτευε τί θά συμβεῖ διά μέσου τοῦ βοσκοῦ Ἀμώς. Ἔδωσε δύναμη στούς φοβισμένους ψαράδες καί τούς πλούτισε μέ τό δῶρο τῆς σοφίας, ἀλλά καί μέ τό χάρισμα τοῦ κηρύγματος.
Γι’ αὐτούς τούς λόγους ἀπό πάντα ὁ Θεός ἐπιλέγει μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἐκεῖνον πού εἶναι ὁ πιό ἀδύναμος.
Ἔτσι οἱ ἄνθρωποι ἀντιλαμβάνονται πίσω ἀπό τόν ἀδύναμο ἄνθρωπο τόν Παντοδύναμο Θεό. Ὁ Θεός ἐπιλέγει ἐκεῖνον, πού στά μάτια τῶν ἀνθρώπων δέν εἶναι σοφός, ἔτσι ὥστε πίσω ἀπό αὐτόν οἱ ἄνθρωποι νά ἀντιλαμβάνονται Αὐτόν, τόν Πάνσοφο.
Ὁ Θεός ἐπιλέγει αὐτόν πού δέν ἔχει δόξα, δέν ἔχει εὐγενική καταγωγή, ἔτσι ὥστε πίσω ἀπό αὐτόν οἱ ἄνθρωποι νά ἀντιληφθοῦν τόν πιό Δοξασμένο, τόν πιό Μεγαλειώδη ἀπό τούς μεγαλειώδεις.
Ὅταν δοξάζεται ἕνας σημαντικός ἄνθρωπος στον κόσμο, αὐτός δοξάζει καί προβάλλει τόν ἑαυτό του, καί ὄχι τόν Θεό.
Ὅταν ὅμως δοξασθεῖ ἕνας μικρός σέ δύναμη καί ἀσήμαντος ἄνθρωπος, τότε δοξάζεται καί προβάλλεται ὁ Θεός.
Ὁ Θεός ἐπιλέγοντας τούς μικρούς καί ἀσήμαντους ἀνθρώπους φανερώνει τόν ἑαυτό του καί βεβαιώνει τήν ὕπαρξή Του.
Ἐπειδή κάποιος σημαντικός ἄνθρωπος κάνει κάποιο σπουδαῖο ἔργο, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι λένε: αὐτό ἔκανε ὁ Καίσαρας ἤ ὁ βασιλιάς ἤ ὁ αὐτοκράτορας ἤ ὁ Φαραώ, ὅμως, ὅταν δύο ἁπλοί ψαράδες, ὅπως ὁ Πέτρος καί ὁ Ἰωάννης, γιατρέψουν τόν ἐκ γενετῆς κουτσό τότε ὅλοι λένε: Αὐτό εἶναι ἔργο τοῦ Θεοῦ!
Οἱ σημαντικοί ἄνθρωποι δέν ἐπιτρέπουν διά μέσου αὐτῶν νά δοξασθεῖ, νά φανερωθεῖ ὁ Θεός.
Γι’ αὐτόν τό λόγο ὁ Θεός φανερώνεται καί δοξάζεται διά μέσου ἀνθρώπων μικρῶν, ταπεινῶν, ἀδύναμων, ἀσήμαντων.
Ἀδελφοί μου, ἄν μελετήσει κανείς τά ἔργα τῶν Ἀποστόλων, τότε κατανοεῖ πώς αὐτά καί μόνο ἀποτελοῦν ἀπόδειξη τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ, τῆς δύναμης τοῦ Θεοῦ, τῆς πρόνοιας τοῦ Θεοῦ.
Ἀνοῖξτε τά μάτια σας καί θά τό δεῖτε.
Σκεφτεῖτε καί θά τό καταλάβετε.
Πιστέψτε καί θά σωθεῖτε. Ἄς δοξάζουμε τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ, εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Ἀμήν.
*Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Μέσα ἀπό τό παράθυρο τῆς φυλακῆς, Μηνύματα στό λαό, Ὀρθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη 2012, σελ. 135-142.

Κάθε πρωί που ξυπνάμε πρέπει να σταυρώνουμε το κεφάλι μας και να λέμε Κύριε δώσε μου καλούς λογισμούς

+ Γεροντας Γρηγόριος Αρχιπελαγίτης

Πρέπει να αποφεύγεις την παρατηρητικότητα. Να μην παρατηρείς τους άλλους.

Αλλά έστω και να μην έρθει η κρίση-Κατάκριση στο μυαλό είναι των τελείων ανθρώπων. Αλλά αν έρθει η κατάκριση στο μυαλό τουλάχιστον μην το πεις μην το κάνεις καταλαλιά μην πεις στον άλλον αλλά κράτησε το για τον εαυτό σου. Διότι ο άλλος μπορεί να έχει ένα καλό λογισμό για τον αδερφό.

Εδώ στο Άγιον Όρος έλεγαν: «μην πεις τίποτα και χαλάσεις το λογισμό του αδερφού μου».

Είναι μεγάλη αμαρτία να χαλάμε το λογισμό του αδελφού. Ο λογισμός χαλάει πάρα πολύ εύκολα και πρέπει να τον φυλάμε τον λογισμό μας.

Κάθε πρωί που ξυπνάμε πρέπει να σταυρώνουμε το κεφάλι μας και να λέμε: Κύριε δώσε μου καλούς λογισμούς δώσε μου αγαθούς λογισμούς και φύλαξε το νου μου καθαρό για να μπορώ να έχω νουν ΧΡΙΣΤΟΥ.

Γεροντας Γρηγόριος Αρχιπελαγίτης.
Καθηγούμενος Ι. Μ. ΔΟΧΕΙΑΡΙΟΥ.

Άγιος Εφραίμ Αρχιεπίσκοπος Ροστώβ της Ρωσίας

Ο Άγιος Εφραίμ γεννήθηκε περί τα τέλη του 14οι αιώνος μ.Χ. στη Ρωσία. Στις 13 Απριλίου 1427 μ.Χ. χειροτονήθηκε Επίσκοπος της πόλεως Ροστώβ από τον Άγιο Φώτιο, Μητροπολίτη Κιέβου (τιμάται 2 Ιουλίου). Σύμφωνα με τα τοπικά Χρονικά, αμέσως μετά την άνοδό του στον θρόνο, άρχισε την ανοικοδόμηση της μονής Βαρινίσκιζ της Τριάδος του Αγίου Σεργίου, στο Πσκωφ, στο μέρος όπου βρισκόταν η οικία του ευγενούς Κυρίλλου, πατέρα του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ.

Ο Άγιος αναδείχθηκε φίλος της μοναχικής πολιτείας και υπερασπιστής του κοινοβιακού συστήματος δίνοντας την ευλογία του για την ίδρυση μονών.

Σπουδαίο ρόλο ανέπτυξε και στα πολιτικά - στρατιωτικά πράγματα της εποχής του και ιδιαίτερα στις συγκρούσεις, που ανεφύησαν μεταξύ των ετών 1430 - 1440 μ.Χ., για την υπεροχή των Ρώσων. Αν και η περιοχή του Γκαλίτς ανήκε στην κανονική δικαιοδοσία της Μητροπόλεώς του, ο Άγιος Εφραίμ υπήρξε σθεναρός αντίπαλος των ηγεμόνων του Γκάλιτς και υποστηρικτής των ηγεμόνων της Μόσχας. Το έτος 1453 μ.Χ. ο πρίγκιπας του Γκάλιτς, Βασίλειος Κοζόυ, απήγαγε τον Άγιο και τον ανάγκασε, μαζί με άλλους Επισκόπους, να υπογράψει επιστολές και εγκυκλίους κατά του αντιπάλου του, πρίγκιπα Δημητρίου Σεμζάκα.

Ο Άγιος Εφραίμ υπήρξε, επίσης, φλογερός πολέμιος της ενώσεως Ορθόδοξης και Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, η οποία αποφασίσθηκε το έτος 1439 μ.Χ. στην Σύνοδο Φερράρας - Φλωρεντίας και υπεγράφη από τον Μητροπολίτη Μόσχας Ισίδωρο, που έλαβε μέρος στην Σύνοδο. Για τον λόγο αυτό συμμετείχε σε έκτακτη Σύνοδο των Ρώσων Επισκόπων το 1440 - 1441 μ.Χ., η οποία καταδίκασε τελικά την στάση του λατινόφρονος Ισιδώρου.

Το έτος 1448 μ.Χ. προήδρευσε της Συνόδου της Μόσχας, κατά την διάρκεια της οποίας εξελέγη Μητροπολίτης Μόσχας και πασών των Ρώσων ο Άγιος Ιωνάς (τιμάται 31 Μαρτίου).

Ο Άγιος Εφραίμ κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 1454 μ.Χ. και ενταφιάσθηκε στον καθεδρικό ναό του Ροστώβ. Η Εκκλησία τιμά την μνήμη του, επίσης, στις 23 Μαΐου, εορτή της Συνάξεως των Αγίων του Ροστώβ και Γιαροσλάβ.