"Πόρνη Προσῆλθέ Σοι..."

Η Θ' Ὠδή τοῦ Κανόνος της Μεγάλης Τετάρτης μετὰ τῆς Καταβασίας.

"Σὲ Τὸν Τῆς Παρθένου Υἱόν", "Τὸ Πολυτίμητον Μύρον", "Ὅτε Ἡ Ἁμαρτωλός", "...

«Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη;»

 Lev Gillet

Μεγάλη Τετάρτη

Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες φυσιογνωμίες, δύο ψυχικές καταστάσεις, δύο πράξεις: μία γυναίκα έρχεται να αλείψει την κεφαλή του Ιησού με πανάκριβα μύρα κι ένας μαθητής, ο Ιούδας, προδίδει τον Διδάσκαλο. Αυτές οι δύο πράξεις δεν είναι ασύνδετες μεταξύ τους, γιατί ο ίδιος μαθητής διαμαρτύρεται γι’ αυτή την ολοφάνερη σπατάλη.

Το γεγονός μάς το διηγείται το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (26: 6-16): «Τοῦ Ἰησοῦ γενομένου ἐν Βηθανίᾳ, ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, προσῆλθεν αὐτῷ γυνὴ ἀλάβαστρον μύρου ἔχουσα βαρυτίμου καὶ κατέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀνακειμένου…». Οι μαθητές αγανάκτησαν. Γιατί τόση σπατάλη; Αυτό μπορούσε να πωληθεί και να δοθούν τα χρήματα στους φτωχούς. Ο Ιησούς απαντά επαινώντας την πράξη της γυναίκας: «Τοὺς πτωχοὺς πάντοτε ἔχετε μεθ᾿ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε». Κι αν άλειψε το μύρο στο σώμα μου, το έκανε ως προτύπωση του ενταφιασμού μου. Τότε ο Ιούδας έφυγε για να συναντήσει τους ιερείς. «Τί μοι θέλετέ δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν;» Συμφώνησαν στα τριάντα αργύρια.

Ο Ιησούς επιδοκίμασε την πράξη της γυναίκας, καταρχάς μεν, επειδή προτύπωνε τον θάνατο και τον ενταφιασμό Του, και, εν συνεχεία, επειδή ήταν έκφραση μεγάλης αγάπης που νόμιμα απευθυνόταν προς Αυτόν που θα ήταν κοντά τους για λίγο μόνο ακόμη. Εμείς όμως μπορούμε να συμπεράνουμε κάτι για τη δική μας ζωή από τα λόγια του Ιησού; Φαίνεται πως ναι. Αφενός, ο Ιησούς επαινεί τη σπατάλη της γυναίκας λόγω κάποιων πολύ συγκεκριμένων συγκυριών: σωματικά και ορατά θα είναι για πολύ λίγο ακόμη κοντά τους, και η ταφή Του πλησιάζει. Τώρα όμως που οι συγκυρίες αυτές δεν υφίστανται πια, το δικό μας καθήκον είναι διαφορετικό. Χωρίς να έχουμε αντίρρηση στο να τίθενται η ομορφιά και τα πλούτη στην υπηρεσία του Θεού, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι την κεφαλή την τιμούμε στο πρόσωπο των μελών του σώματός της που υποφέρουν. Θα ήταν προσβολή προς τον Θεό να κτίζουμε πολυτελείς εκκλησίες, αφήνοντας τους φτωχούς να πεθαίνουν από την πείνα.

Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη

Αφετέρου, το περιστατικό στη Βηθανία έχει σημασία ευρύτερη από την προσφορά ενός δοχείου με πολύτιμο μύρο. Μπορούμε να προσφέρουμε πλουσιοπάροχα στον Ιησού, αφιερώνοντάς Του όχι μόνο υλικά αγαθά, αλλά αγαθά άυλα: μια ζωή προσευχής και άσκησης, κάποια θυσία ακριβή μα φαινομενικά άχρηστη. Ο κόσμος θα διαμαρτυρηθεί, όπως και οι μαθητές στη Βηθανία: προς τι τόση σπατάλη, τόση απώλεια; Μια κανονική ζωή αφιερωμένη στους ανθρώπους δεν θα ήταν πιο χρήσιμη; Και, όμως, αυτές οι «άχρηστες αξίες» παραμένουν η ραχοκοκαλιά κάθε αληθινά ζωντανής πίστης. Εάν τελικά έχουμε χρέος να στραφούμε προς τη χειροπιαστή ή κραυγαλέα απόγνωση των συνανθρώπων μας, έχουμε κάθε δικαίωμα, όσον αφορά τον εαυτό μας, να χύσουμε το αόρατο μύρο στην κεφαλή του Ιησού, να «χάσουμε» δηλαδή (και στην πραγματικότητα να κερδίσουμε) το καλύτερο κομμάτι της ζωής μας. Η καρδιά μας είναι το πρώτο μυροδοχείο που πρέπει να σπάσει μπροστά Του και για χάρη Του.

Η περίπτωση του Ιούδα είναι τόσο τρομερή και τόσο σκοτεινή που δεν τολμούμε να διεισδύσουμε σ’ αυτή και να την εξηγήσουμε. Ας κρατήσουμε όμως μια φράση από την ακολουθία του Νυμφίου της Μεγάλης Τρίτης: «…καπηλεύων ὁ δεινὸς Ἰούδας τὴν φιλόθεον χάριν…». Είναι δυνατόν να καπηλευτούμε τη χάρη, αφού πρώτα έχουμε γεμίσει από αυτή. Και πόσοι δεν είναι οι χριστιανοί που στη διάρκεια της ζωής τους έχουν πει στο κυρίαρχο πάθος τους -τη σάρκα, το χρήμα, το εγώ-: «είμαι έτοιμος να πουλήσω τον Ιησού. Πες μου τι θα μου προσφέρεις κι εγώ θα σου τον παραδώσω».

Lev Gillet (ενός Μοναχού της Ανατολικής Εκκλησίας), Πασχαλινή κατάνυξη, 1η έκδοση, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα, 2009

Η μετάνοια της αμαρτωλής

 Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος Καρούσος

«Ἡ βεβυθισμένη τῇ ἁμαρτίᾳ εὗρε Σε λιμένα τῆς σωτηρίας».

Η παραβολή του Ασώτου και η σκηνή που μας υπενθυμίζει σήμερα η Εκκλησία έχουν το ίδιο δίδαγμα. Με τη διαφορά, ότι στην παραβολή εκτίθεται η θεωρία της μετανοίας, ενώ εδώ έχουμε έμπρακτη την εκδήλωση της ευσπλαγχνίας του ελεήμονος Θεού.

Από την συγκινητική σκηνή, που θα σας παρουσιάσω στη συνέχεια, ενεπνεύσθη και συνέθεσε τον υπέροχο ύμνο της η αρχόντισσα του Βυζαντίου Κασσιανή. Δεν ήταν αμαρτωλή η Κασσιανή, όπως ανιστόρητα λένε μερικοί. Στον ύμνο της περιγράφει με άφθαστη πνοή και δύναμη μια σκηνή, που συνέβη, όταν ο Κύριος βρισκόταν στη γη. Και η οποία σκηνή αποτελεί το επίκεντρο της σημερινής λατρευτικής συνάξεως της Εκκλησίας μας.

***

Ποία ήταν η σκηνή και πού εξετυλίχθη;

Κάποιος, ονόματι Σίμων, προσεκάλεσε τον Κύριο σε γεύμα. Όχι για να Τον τιμήσει. Όχι από ευλάβεια και σεβασμό προς το Διδάσκαλο. Ούτε γιατί πίστευε στη θεία αποστολή Του. Αλλά μάλλον από λόγους επιδείξεως. Ήθελε να ιδεί ο κόσμος, ότι φιλοξενεί Αυτόν, που είχε όνομα μεγάλου θεραπευτού και διδασκάλου. Και γι’ αυτό η φιλοξενία του ήταν ψυχρή. Δεν πλένει τα πόδια του Κυρίου, όπως συνήθιζαν να κάνουν σε κάθε επιφανή φιλοξενούμενο. Δεν Του κάνει φιλοφρονήσεις. Δεν εκδηλώνει τον ενθουσιασμό του για τον Μέγα επισκέπτη του.

Ο Κύριος εδέχθη και πήγε στο σπίτι του Σίμωνος. Πολλοί άλλοι καλεσμένοι ευρίσκοντο εκεί. Το σπίτι ήταν γεμάτο από κόσμο, από φίλους του Σίμωνος, ίσως δε και από μερικούς φιλοπερίεργους.

Έξω στην πόρτα πλησιάζει μια αμαρτωλή. Την γνωρίζουν όλοι. Οι πάντες της ρίχνουν ματιές περιφρονήσεως. Είναι η παραστρατημένη της γειτονιάς.

Η γυναίκα διστάζει να μπει μέσα. Στην καρδιά της γίνεται μια πάλη. Τα πόδια της τρικλίζουν. Μα να, νικά τους δισταγμούς της. Αποφασίζει και εισέρχεται.

Όλων τα μάτια πέφτουν τώρα επάνω της. Άλλοι γελούν ειρωνικά. Άλλοι φυλάγονται μη και ακουμπήσει επάνω τους και μολυνθούν. Και άλλοι κάτι σιγοψιθυρίζουν στους διπλανούς τους. Η δύστυχη τρέμει. Έχει τα μάτια κατεβασμένα κάτω. Η καρδιά της κτυπά δυνατά. Το πρόσωπό της είναι χλωμιασμένο. Μα προχωρεί. Προχωρεί προς το μέρος του Διδασκάλου.

Εκείνος της ρίχνει ένα βλέμμα γεμάτο από οίκτο, από ευσπλαγχνία και συμπόνοια. Για τους αμαρτωλούς δεν ήλθε στη γη;

Η μετάνοια της αμαρτωλής

Η αμαρτωλή δεν μπορεί πια να συγκρατηθεί. Αρχίζει να κλαίει με αναφιλητά. Αψηφά τις ειρωνείες των καλεσμένων και γονατίζει μπροστά στον Κύριο. Του αγκαλιάζει τα πόδια και τα πλένει με τα δάκρυα της μετανοίας της. Και με τα μαλλιά της κεφαλής της, τα οποία χρησιμοποιούσε άλλοτε για να προσελκύει τα θύματά της, σκουπίζει τα πόδια του Κυρίου. Και μετά βγάζει από τον κόρφο της ένα δοχείο γεμάτο με πολύτιμο μύρο, που είχε κρυμμένο, και το ρίχνει στα άγια πόδια του Κυρίου.

Η σκηνή είναι αφάνταστα συγκινητική. Ο Κύριος δέχεται τη μετάνοια της αμαρτωλής. Την συγχωρεί και της θεραπεύει τα τραύματα της ψυχής της. «Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι» είναι ο παρήγορος λόγος Του.

Οι άλλοι κοιτάζουν με αγανάκτηση. Πώς αυτός -σκέπτονται- που κάνει τον Προφήτη, καταδέχεται την αμαρτωλή;

Όμως ο καρδιογνώστης Κύριος του δίδει το πρέπον μάθημα. Σίμων, λέγει, ήλθα στο σπίτι σου. Φίλημα δεν μου έδωσες, ενώ η γυναίκα αυτή ασπάσθηκε συντριμμένη τα πόδια μου. Δεν άλειψες την κεφαλήν μου με έλαιον, ενώ αυτή μου έριξε μύρο. Δεν έπλυνες τα πόδια μου, ενώ αυτή τα έπλυνε με τα δάκρυά της. Γι’ αυτό «ἀφέωνται αἱ ἁμαρτίαι αὐτῆς αἱ πολλαί, ὅτι ἠγάπησε πολύ».

***

Μέγα δίδαγμα μετανοίας.

Κι εμείς είμαστε ένοχοι, αδελφοί μου. Άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο, έχουμε λερώσει την ψυχήν μας. Ο χιτώνας μας δεν είναι λευκός. Η πλανεύτρα αμαρτία μας έχει παρασύρει.

Αμφιβάλλετε; Ρίξτε μια ειλικρινή ματιά στον εσωτερικό σας κόσμο. Κάνετε μια αυτοκριτική των πράξεών σας. Ω! «ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν καὶ ἡ ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν» μας φωνάζει ο Απόστολος Ιάκωβος.

Και ημπορεί μεν να μας εφύλαξε ο Θεός από θανάσιμες πτώσεις. Όμως και αυτά, που θεωρούμε δήθεν μικρά και ασήμαντα σφάλματα, δημιουργούν ενοχήν ενώπιον του Θεού. Ενοχήν, που εάν δεν την ξεπλύνουμε με ειλικρινή μετάνοια μπορεί να μας χωρίσει αιώνια από την αγκάλη του Επουρανίου μας Πατρός. Γι’ αυτό, εφ’ όσον είτε λίγο είτε πολύ έχουμε μιμηθεί την αμαρτωλή σε παραστρατήματα και αμαρτίες, να την μιμηθούμε και στην μετάνοιά της. Ο Σωτήρας μας μάς περιμένει. Μην αναβάλλουμε ούτε στιγμή. Εφ’ όσον έχουμε βυθισθεί στην αμαρτία, ας βρούμε κοντά στον Χριστό το λιμάνι της σωτηρίας. Για να αισθανθούμε κι εμείς την ανακούφιση, που ένοιωσε η αμαρτωλή, όταν άκουσε από το στόμα του Κυρίου: «ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι».

Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος Καρούσος, Η Εβδομάδα των Παθών, Δ΄ έκδ., Αθήνα 1983

Οίστρος-Έρως-Φίλτρο

 Αρχιμανδρίτης Δανιήλ Αεράκης

Αμαρτία-Αγάπη-Άφεσις

Δεν την λέγανε Μαρία Μαγδαληνή την αμαρτωλή γυναίκα. Καμμία σχέσι δεν έχει η Μαρία η Μαγδαληνή με το επεισόδιο της μετανοίας, που εξυμνείται τη Μεγ. Τετάρτη. Ανώνυμη παραμένει η αμαρτωλή. Να την κάνουμε επώνυμη; Ας δώση καθένας μας το όνομά του. Εγώ και σεις είμαστε σαν κι εκείνη, κι χειρότεροι. Έτσι τουλάχιστον παραδέχεται ο άγιος υμνογράφος: «Ὑπὲρ τὴν πόρνην, Ἀγαθέ, ἀνομήσας» (κοντάκιο Μ. Τετάρτης).

Οίστρος-Έρως-Φίλτρο

Ούτε βέβαια Κασσιανή ωνομαζόταν η πόρνη γυναίκα. Η Κασσιανή είναι η υμνογράφος (9ος αι.), που ζωγραφίζει υπέροχα με τον ποιητικό της λόγο τη μετάνοια της πόρνης. Η ίδια δεν υπήρξε πόρνη. Υπήρξε αγία μοναχή.

Τη Μεγ. Τετάρτη ούτε η Μαγδαληνή, ούτε η Κασσιανή γιορτάζουν. Γιορτάζουν όλοι οι πρώην αμαρτωλοί.

Οι πρώην μαθητές του Χριστού στιγματίζονται στο πρόσωπο του Ιούδα, που εγκατέλειψε τον Ιησού. Πόσοι οι λιποτάκτες και σήμερα! Πρώην μαθητές, πρώην τίμιοι, πρώην ορθόδοξοι, πρώην αγνοί, πρώην άγιοι!

Όσοι αμαρτωλοί, ας επιθυμήσουμε να συνταχθούμε με τους χειραγωγημένους από τη μετάνοια, με τους πρώην αμαρτωλούς.

Τη Μεγ. Τετάρτη ουσιαστικά βλέπουμε τα τρία Α.

Την Αμαρτία, που γίνεται παρελθόν.

Την Αγάπη, που είναι ένα συνεχές παρόν.

Την Άφεσι, που είναι το αιώνιο λυτρωτικό μέλλον.

Αμαρτία-Αγάπη-Άφεσις! Αυτά τα τρία συνθέτουν το Σταυρό. Αν ο Σταυρός είναι το δένδρο της ζωής, τότε:

Η Αγάπη το μεταφύτευσε από τον ουρανό στη γη.

Η Αμαρτία των ανθρώπων το γιγάντωσε.

Η Άφεσις των παραπτωμάτων μας αποτελεί το γλυκύτερο καρπό του.

Αμαρτία-Αγάπη-Άφεσις! Στο κέντρο η Αγάπη.

Η Αγάπη είναι το ποιητικό αίτιο, το κίνητρο για όλα, και για τα κακά και για τα καλά. Και η αμαρτία είναι αγάπη, ασφαλώς βρώμικη, πάντως αγάπη.

Η αμαρτωλή γυναίκα είχε αγαπήσει πολύ την αμαρτία. Και η μετάνοια μετέστρεψε την πολλή της αγάπη στην αμαρτία, σε πολλή αγάπη στο Χριστό. Σαν βρέθηκε στα πόδια του Χριστού πεσμένη η αμαρτωλή, σπαράζοντας από το κλάμα (Λουκ. 7, 38), οι παρευρισκόμενοι απορούσαν για το πώς την δέχεται ο Διδάσκαλος. Κι εκείνος απαντά στην απορία τους: «Ὅτι ἠγάπησε πολύ» (Λουκ. 7, 47). Το «γιατί» στις δικές μας απορίες είναι το «διότι» της αγάπης του Θεού.

Αφύσικη-Φυσική-Υπερφυσική

Αγάπη!

Αυτή δεσπόζει και τη Μεγ. Τετάρτη, όπως άλλωστε όλη τη Μεγ. Εβδομάδα. Ας ζυγίσουμε τις τρεις αγάπες της Μεγ. Τετάρτης:

Η μία είναι η αγάπη του ανθρώπου στην αμαρτία. Πρόκειται για αφύσικη αγάπη. Είναι παρά φύσιν το ν’ αγαπάς τις ακαθαρσίες και όχι τα λουλούδια. Ανώμαλη αγάπη η αμαρτία. Και όμως πολλοί και πολύ την αγαπούν. Φλέγονται από την επιθυμία της.

Η δεύτερη είναι η αγάπη στο Χριστό. Πρόκειται για φυσική αγάπη. Είναι για τον άνθρωπο φυσιολογικό ν’ αγαπά τον ήλιο, το να μην αποστρέφεται το φως του, το να μη βρίζη τον ήλιο. Κάθε φυσιολογικός άνθρωπος αγαπά τον Ιησού Χριστό, που είναι ο ήλιος της αγάπης. Ο Χριστός είναι η φυσική στάσις της ζωής μας. Μόνο διεστραμμένοι άνθρωποι δεν αγαπούν το Χριστό και Τον βλασφημούν.

Η τρίτη είναι η αγάπη του Χριστού στον αμαρτωλό. Πρόκειται για υπερφυσική αγάπη. Βάσι του έχει ο Σταυρός την υπέρβασι της αγάπης.

Οι δύο μεθυσμένοι

Και τις τρεις αγάπες βλέπουμε τη Μεγ. Τετάρτη:

1. Την πρώτη, την αμαρτία, την είχε αγαπήσει και ποθήσει η αμαρτωλή γυναίκα. Προτού να συναντήση το Χριστό είχε συναντήσεις με αναρίθμητους εραστές του σαρκικού έρωτα.

Δεν είχε απλώς αγάπη. Είχε μανία. Είχε πάθος. Είχε οίστρο. Όπως τα άλογα είναι ασυγκράτητα, όταν τα τσιμπήση η αλογόμυγα, που ονομάζεται «οίστρος», έτσι ασυγκράτητη στην ακολασία είχε καταντήσει η ταλαίπωρη εκείνη γυναίκα. Υπήρχε «οἶστρος ἀκολασίας, ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος, ἔρως τῆς ἁμαρτίας» (δοξαστικό αποστίχων).

Ο έρωτας της αμαρτίας την είχε τυφλώσει. Δεν ήξερε τι έκανε. Δεν είχε αίσθησι του σκότους. Μέθη η αμαρτία. Ζάλη και παραζάλη. Φωτιά και πυράκτωμα.

Δεν είναι μόνο η αμαρτωλή κυριευμένη από τον οίστρο της αμαρτίας. Τη Μεγ. Τετάρτη τονίζεται σε μαύρο φόντο και άλλος με αμαρτωλό οίστρο. Είναι ο Ιούδας. Η γυναίκα είχε μανία για σαρκική ακολασία. Ο Ιούδας για τη φιλαργυρία. Κάπου βέβαια υπάρχει διαφορά.

Στην περίπτωσι της αμαρτωλής γυναίκας η αγάπη έγινε τελικά μίσος, ευλογημένο μίσος.

Στην περίπτωσι του Ιούδα η αγάπη του στα χρήματα γέννησε ένα άλλο μίσος, το καταραμένο μίσος.

Η γυναίκα με την τόση αγάπη στην αμαρτία, σε κάποια στιγμή μίσησε την αμαρτία. «Μισήσασα τὰ ἔργα τῆς αἰσχρᾶς ἁμαρτίας» (οίκος Μεγ. Τετάρτης).

Ο Ιούδας είχε αγάπη σε αμαρτία, χειρότερη από τη σαρκική ακολασία. Από τη φιληδονία χειρότερη είναι η φιλαργυρία. Τα δεσμά της εξαρτήσεως, που λέγεται σαρκική αμαρτία, ευκολώτερα λύνονται με τα δάκρυα της μετανοίας. Τα δεσμά της εξαρτήσεως, που λέγεται φιλαργυρία, δύσκολα σπάνε. Σκληρή καρδιά ο φιλάργυρος.

Η αγάπη στα χρήματα γέμισε την καρδιά του Ιούδα από μίσος. Αγάπησε τη φιλαργυρία και μίσησε το φιλόπτωχο Χριστό. «Ὅθεν καὶ παροινήσας τρέχει πρὸς Ἰουδαίους» (κάθισμα). Μέθυσε, τρελλάθηκε από τη φιλαργυρία κι έτρεξε στους Ιουδαίους να παραδώση τον Ιησού.

Πίκρα-Γλύκα

Η αγάπη στην αμαρτία γεννάει την ηδονή και την οδύνη. Κάποια γλύκα στην αρχή. Παντοτινή και φρικτή πίκρα στο τέλος. Γεννάει τη γλύκα, που μεταστρέφεται σύντομα σε πίκρα. Η αμαρτία είναι η ερωμένη, που της δίνεις ανθοδέσμη και σου δίνει μαχαιριά.

2. Η δεύτερη αγάπη είναι εκείνη του αμαρτωλού στο Χριστό. Τη έζησε κι αυτήν έντονα η αμαρτωλή γυναίκα.

Το μίσος στην αμαρτία προκαλεί την αγάπη στο Χριστό. Δεν μπορούν να συνυπάρχουν οι δύο αγάπες. Η αγάπη είναι μονογαμική. Ένα νυμφίο έχει. Ή έχει πάθος για την αμαρτία ή έχει πάθος για το Χριστό.

Αν η αγάπη της συγκεκριμένης γυναίκας στην αμαρτία ήταν οίστρος παράλογος, η αγάπη της ύστερα στο Χριστό είναι έρωτας φλογερός και υπέρλογος.

Αν η αγάπη στην αμαρτία γεννάη την ηδονή και την οδύνη, η αγάπη της στο Χριστό γεννάει τα δάκρυα της μετανοίας, που είναι η πίκρα της γλύκας, ο πόνος της χαράς.

Η πιο γλυκειά και δυνατή αγάπη

3. Η τρίτη είναι η πιο υπέροχη αγάπη. Είναι η αγάπη του Χριστού σε μας. Η αγάπη του Αναμαρτήτου στον αμαρτωλό.

Αν η πρώτη παράγη τη γλύκα της πίκρας, αν η δεύτερη αποστάζη την πίκρα της γλύκας, η τρίτη, η αγάπη του Εσταυρωμένου, παράγει τη γλύκα της γλύκας.

Γλυκύτητα ανεκλάλητη αισθάνεται η αμαρτωλή γυναίκα, όταν λαμβάνη το δώρο της αφέσεως. Όταν ακούη από το στόμα του Κυρίου, «Ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι» (Λουκ. 7, 48).

Δεν υπάρχει γλυκύτερη στιγμή από εκείνην, που ζη ο αμαρτωλός μετά την ειλικρινή του εξομολόγησι! Τότε, εν ονόματι του Σταυρού της αγάπης ακούει από τα χείλη του πνευματικού: «Ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι».

Η αγάπη του χριστού είναι η πιο δυνατή. Είναι η ανίκητη αγάπη.

Αν η πρώτη αγάπη (στην αμαρτία) είναι παράλογος οίστρος, αν η δεύτερη αγάπη (του αμαρτωλού στο Χριστό) είναι φλογερός έρωτας, η τρίτη αγάπη (του Χριστού στον αμαρτωλό είναι το θεϊκό φίλτρο.

Ας δανεισθούμε εικόνα από τον ιερό Χρυσόστομο για να παρουσιάσουμε αυτήν, την πιο υπέροχη αγάπη: «Ἐννόησον σπινθῆρα εἰς πέλαγος ἐμπεσόντα. Μὴ δύναται στῆναι ἢ φανῆναι; Ὅσον σπινθὴρ πρὸς πέλαγος, τοσοῦτον κακία πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν· μᾶλλον δὲ οὐδὲ τοσοῦτον, ἀλλὰ πολλῷ πλέον. Τὸ μὲν γὰρ πέλαγος, κἂν μέγα ᾖ, μέτρον ἔχει, ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία ἀπεριόριστος. (Ε.Π.Ε. 30, 228). Μετάγρασις: Σκέψου ένα σπινθήρα, που έπεσε στο πέλαγος. Μήπως μπορεί να μείνη εκεί ή να φανή; Όσο είναι ο σπινθήρας μπροστά στο πέλαγος, τόσο είναι η κακία απέναντι στη φιλανθρωπία του Θεού. Ή καλύτερα ούτε τόσο, αλλά πολύ περισσότερο. Διότι το πέλαγος, κι αν ακόμα είναι μεγάλο, έχει όρια, ενώ η φιλανθρωπία του Θεού είναι απεριόριστη.

Τα αμαρτήματά μας είναι σαν αναμμένα κάρβουνα. Καίνε τα σωθικά μας. Αλλ’ όσο πολλά κι αν είναι και μεγάλα και καυτά, εφ’ όσον τα ρίξουμε στο πέλαγος της αγάπης του Θεού, δια της μετανοίας, θα εξαφανισθούν.

Άπειρο το πέλαγος του ελέους του Θεού. Η γυναίκα εκείνη η αμαρτωλή, πήρε τα κάρβουνα, που έκαιγαν χρόνια την ύπαρξί της, τα μάζεψε με το φτυάρι της μετανοίας και τα έρριξε στη θάλασσα της αγάπης, στα πόδια του Ιησού Χριστού. Η άφεσις είναι πλέον γεγονός.

Η άφεσις των αμαρτημάτων δεν δίδεται κατά μαγικό τρόπο. Δίδεται βεβαίως από το Χριστό, αλλά μόνο όταν γίνεται η κίνησις, που λέγεται μετάνοια. Γι’ αυτό εισέπραξε το δώρο της αφέσεως η αμαρτωλή, διότι είχε ταπείνωσι, συναίσθησι, μετάνοια.

Αντίθετα, ο σπιτονοικοκύρης, που φιλοξενούσε την ημέρα εκείνη το Χριστό, ο Σίμων ο φαρισαίος, έχασε την άφεσι. Δεν είχε αγάπη. Βλέπει το θύμα της αμαρτίας να κλαίη, κι αυτό χτυπά ακόμα περισσότερο με την άγρια κριτική του. Κι όχι μόνο. Με την κριτική του χτυπά και το Γιατρό, που θεραπεύει το θύμα απ’ τις βρώμικες πληγές του.

-Αν ήταν προφήτης, θάξερε τι βρωμερό κουρέλι σέρνεται τούτη την ώρα μπροστά του (Λουκ. 7, 39)!

Ο άθλιος! Έβλεπε μόνο το μαύρο παρελθόν της. Δεν ήθελε να βλέπη το φωτεινό παρόν.

Ας μην κολλάμε στο παρελθόν του άλλου, αφού αυτό εξαλείφθηκε με την ειλικρινή μετάνοια. Ας βλέπουμε όχι τι ήταν, αλλά τι είναι. Πώς μεταμορφώθηκε με τη μετάνοια και την αγάπη!

Φωτιά με φωτιά!

Η μία αγάπη νίκησε την άλλη αγάπη.

Τι είναι η αγάπη; Προδοσία μιας άλλης αγάπης.

Ο Ιούδας πρόδωσε τη μεγάλη Αγάπη. Πρόδωσε το Χριστό για την πιο βρώμικη αγάπη, το χρήμα.

Η πόρνη πρόδωσε την αισχρή αγάπη, τους αμαρτωλούς έρωτες, για την πιο αγνή και ουράνια αγάπη, το Χριστό. Πόσα «ραντεβού» με σαρκικούς εραστές ακύρωσε για το μεγάλο «ραντεβού» της, για τη μεγάλη συνάντησί της με το Χριστό! «Ἔρως ἔρωτι νικᾶται» (Ιωάννης «Κλίμακος»).

Αν δεν προδώσουμε τις ψεύτικες αγάπες, αν δεν απατήσουμε τις απατηλές αγάπες, θα προδώσουμε την όντως Αγάπη, το Χριστό.

Αγάπησε

Η φωτιά δεν σβήνει με εύφλεκτες ύλες. Η αμαρτία δεν σβήνει με τους πειρασμούς. Όταν δεχώμαστε τους πειρασμούς του διαβόλου, και μάλιστα τους καλλιεργούμε, φουντώνουν τα πάθη.

Η αμαρτία είναι φωτιά.

Αν δεν προσπαθήσουμε να την σβήσουμε, με τη χάρι του Θεού, που είναι η πυροσβεστική του ουρανού, θα ξαπλωθή επικίνδυνα και θα μας παραδώση στην άσβεστη φωτιά της αιωνίου κολάσεως.

Αν ανησυχούμε για τις εξελίξεις της αμαρτίας, ας αγαπήσουμε το Χριστό φλογερά. Η αγία φωτιά θα σβήση την αμαρτωλή φωτιά! Έτσι λέγει ο Κύριος για την αμαρτωλή γυναίκα: «Ἀφέωνται αἱ ἁμαρτίαι αὐτῆς αἱ πολλαί, ὅτι ἠγάπησε πολύ» (Λουκ. 7, 47).

Τα στάδια της μετανοίας για τη γυναίκα εκείνη:

Επίγνωσις της καταστάσεως (Λουκ. 7, 37).

Προσέγγισις του Χριστού. Στάσις δέους και ειλικρινείας (Λουκ. 7, 38).

Θρήνος και κλάμα (Λουκ. 7, 38).

Ταπείνωσις. Δέχεται και τη διαπόμπευσι του φαρισαίου (Λουκ. 7, 39).

Αγάπη φλογερή στο Χριστό (Λουκ. 7, 47).

Πίστις. Εμπιστοσύνη στην παντοδύναμη χάρι. Το όλη σκηνικό σφραγίζεται με την βεβαιότητα και την ευχή του Κυρίου: «Ἡ πίστις σου σέσωκέ σε· πορεύου εἰς εἰρήνην» (Λουκ. 7, 50).

Αρχιμανδρίτης Δανιήλ Αεράκης, Το Εκούσιο Πάθος: Αγάπη-Ελευθερία-Ανάστασις, Αθήνα, 2003

Η μυροφόρος πόρνη

 Μπλάθρας Κωνσταντίνος

Με την ανάσταση του Λαζάρου, ο Χριστός έδειξε τη δύναμή του ως Θεός ξεκάθαρα. Γι’ αυτό ο λαός τον επευφήμησε, όταν έμπαινε στην Ιερουσαλήμ. Στην πραγματικότητα, όμως, ο όχλος δεν ήξερε τι ζητούσε από τον Ιησού. Ο κόσμος τον ήθελε βασιλιά. Μα, ο Χριστός, είναι ο βασιλιάς των ορατών και των αοράτων, είναι η ζωή και η αλήθεια, δεν είναι, παναπεί, βασιλιάς «αυτού του κόσμου» (Ιωάν. 18, 36).

Όσο μεγάλη, για τα φυσικά δεδομένα, ήταν η ανάσταση του τετραήμερου νεκρού, του Λαζάρου, τόσο μεγάλη είναι και η σημερινή μετάνοια της πόρνης, δυο μέρες πριν από το Πάθος. Η πόρνη, σύμφωνα με τη φυσική τάξη των ανθρώπινων πραγμάτων, ήταν μια γυναίκα τσαλακωμένη, κατεστραμμένη, νεκρή. Το μόνο που θα μπορούσε να ελπίζει είναι η συμπόνοια των εφήμερων εραστών της, μια μετριασμένη… σκληρότητα, δηλαδή, κάτι λιγότερο από το τίποτα.

Η μυροφόρος πόρνη

Ο Χριστός με τη δύναμή του χαρίζει στη γυναίκα αυτή κάτι περισσότερο από τα πάντα. Δέχεται τη συγκλονιστική της μετάνοια. Την απαλλάσσει από κάθε χρέος και αμαρτία. Της δίνει κάτι που ούτε θα μπορούσε καν να το φανταστεί: την αγνότητα. Την ξανακάνει μικρό, αθώο παιδί. Γιατί η αληθινή μετάνοια είναι στ’ αλήθεια παλιγγενεσία, ξαναγέννημα.

Η αγάπη του Χριστού μας παρθενεύει, μας μνημονεύει, μας αιωνίζει. Αυτή είναι η Βασιλεία του. «Αλήθεια σας λέω ότι όπου κι αν κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, σε όλο τον κόσμο, θα μαρτυρείται και η πράξη της σε μνημόσυνό της» (Ματθ. 26, 13). «Πόρνης γυναικός, μνείαν ποιεῖσθαι οἱ θειότατοι πατέρες ἐθέσπισαν». Πόρνης γυναικός μνημονεύουμε σήμερα… Κι όχι μόνο αυτό. Ο Κύριος την αξιώνει να γίνει μυροφόρος του: «γιατί, βάζοντας αυτή τούτο το μύρο στο σώμα μου, για τον ενταφιασμό με ετοίμασε» (Ματθ. 26, 12).

Ο όχλος θαύμασε την ανάσταση του Λαζάρου, αλλά μάλλον θα χλεύασε και θα αγανάκτησε με την πράξη της γυναίκας. Όπως αγανάκτησαν και οι μαθητές. Γιατί όλοι ακούμε και δεν καταλαβαίνουμε το «οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Ματθ. 21, 31). Παράξενα, επαναστατικά λόγια για βασιλιά! Ανατρέπουν την καθεστηκυία τάξη.

Ίσως αυτός είναι ο λόγος, που ο ίδιος όχλος, μόλις δυο μέρες μετά, επιφυλάσσει γι’ αυτόν που με τα κλαδιά των φοινίκων ανακήρυξε βασιλέα του μια θέση «ανάμεσα στους ανόμους»,[1] ανάμεσα στους παράνομους ληστές. Λιγότερο επικίνδυνος για την ασφάλεια και την τάξη του κόσμου είναι ο αιμοβόρος Βαρραβάς. Γι’ αυτό και ο όχλος αύριο θα μανιάσει: «ἆρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτόν…» (Ιωάν. 19, 15).

Μπλάθρας Κωνσταντίνος, Δέκα σκαλιά για την Ανάσταση, 1η έκδ., Αθήνα, Μαΐστρος, 2008.

[1] «Καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη» (Ησαΐας 53, 12).