Δευτέρα 4 Απριλίου 2016
Όσιος Γεώργιος ο εν Μαλεώ
Από νεαρή ηλικία αγάπησε ολόψυχα τον Κύριο. Επειδή όμως οι γονείς του, παρά τη θέληση του, θέλησαν να τον παντρέψουν, ο Γεώργιος έγινε μοναχός και επιδόθηκε με όλη του τη δύναμη σε κάθε είδους άσκηση, δηλαδή νηστεία, σκληραγωγία, προσευχή, μελέτη των θείων Γραφών και άλλα. Πολλοί που προσέτρεχαν στον Όσιο, φωτίζονταν και επέστρεφαν δια της μετανοίας στον Χριστό. Αλλά επειδή ήταν πολλοί αυτοί πού τον επισκέπτονταν, δεν τον άφηναν ήσυχο να προσευχηθεί και ο Όσιος αποσύρθηκε στο όρος Μαλαιό όπου ησύχαζε. Αλλά και εκεί μαζεύτηκε πλήθος Μοναχών, τους οποίους ο όσιος καθοδηγούσε με προσευχή και άσκηση. Τόσο δε πρόκοψε στην αρετή, ώστε έγινε ξακουστός και θαυμαστός και στους άρχοντες, ακόμα και στους βασιλείς, στους οποίους είχε γράψει πολλές και αξιόλογες συμβουλευτικές επιστολές για διάφορα ζητήματα. Το τέλος της επίγειας ζωής του, προείπε ο Όσιος πρίν τρία χρόνια. Έτσι αφού ασθένησε για λίγο, μάζεψε τους μοναχούς του όρους Μαλαιό και αφού τους έδωσε θείες συμβουλές παρέδωσε τη δίκαια ψυχή του στον Θεό, πού τόσο αγάπησε από βρέφος.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ'. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς θεῖον Γεώργιον, δικαιοσύνης καρπούς, πλουσίως ἐξήνεγκας, δι’ ἐνάρετου ζωῆς, Γεώργιε Ὅσιε, σὺ γὰρ καθάπερ φοῖνιξ, ἐν ἀσκήσει βλαστήσας, τρέφεις τὴ δωρεά σου, τὴν Χριστοῦ Ἐκκλησίαν ὅθεν ἀεὶ εὐχαρίστως, τιμᾷ τὴν μνήμη σου.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ’.
Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τό ἄγονον ἐγεώργησας· καί τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατόν τούς πόνους ἐκαρποφόρησας· καί γέγονας φωστήρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Γεώργιε Πατήρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος γ'. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Γεωργός πανάριστος, τῆς ἐγκρατείας ἐγένου, τὸ δοθέν σοι τάλαντον, ἀσκητικῶς ἐπαυξήσας· ὅθεν σοι, ἡ ἐπουράνιος κληρουχία, δίδοται, ἀνθ᾽ὧν διήνυσας Πάτερ πόνων· ὁ Χριστός γάρ σε δοξάζει, ὃν ἵλεών μοι δίδου Γεώργιε.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ'. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς θεῖον Γεώργιον, δικαιοσύνης καρπούς, πλουσίως ἐξήνεγκας, δι’ ἐνάρετου ζωῆς, Γεώργιε Ὅσιε, σὺ γὰρ καθάπερ φοῖνιξ, ἐν ἀσκήσει βλαστήσας, τρέφεις τὴ δωρεά σου, τὴν Χριστοῦ Ἐκκλησίαν ὅθεν ἀεὶ εὐχαρίστως, τιμᾷ τὴν μνήμη σου.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ’.
Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τό ἄγονον ἐγεώργησας· καί τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατόν τούς πόνους ἐκαρποφόρησας· καί γέγονας φωστήρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Γεώργιε Πατήρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος γ'. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Γεωργός πανάριστος, τῆς ἐγκρατείας ἐγένου, τὸ δοθέν σοι τάλαντον, ἀσκητικῶς ἐπαυξήσας· ὅθεν σοι, ἡ ἐπουράνιος κληρουχία, δίδοται, ἀνθ᾽ὧν διήνυσας Πάτερ πόνων· ὁ Χριστός γάρ σε δοξάζει, ὃν ἵλεών μοι δίδου Γεώργιε.
Κυριακή 3 Απριλίου 2016
ΜΕ ΘΑΡΡΟΣ ΚΑΙ ΕΛΠΙΔΑ
Αὐτὸς μᾶς καταλαβαίνει
Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, καὶ καθὼς βρισκόμαστε στὴ μέση τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ Ἐκκλησία προβάλλει τὸν Τίμιο Σταυρὸ γιὰ νὰ Τὸν προσκυνήσουμε καὶ νὰ λάβουμε χάρη καὶ δύναμη. Κι ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐνίσχυση, ἀφ’ ἑνὸς μὲν γιὰ νὰ συνεχίσουμε τὸν ἀγώνα ἐναντίον τῶν ἁμαρτωλῶν παθῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ βαστάζουμε μὲ ὑπομονὴ τὸν σταυρὸ του ὁ καθένας, ἀφοῦ ὅλοι ἐρχόμαστε κάποτε ἀντιμέτωποι μὲ θλίψεις καὶ δοκιμασίες.
Ἐνισχυτικὸς ὅμως εἶναι καὶ ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου ἀπὸ τὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή. Ὁ θεόπνευστος συγγραφέας τῆς πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολῆς ὁμιλεῖ γιὰ τὸν Μεγάλο Ἀρχιερέα, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, κι ἐξηγεῖ γιατί Αὐτὸς ὑπερέχει ἀπὸ κάθε ἄλλον ἀρχιερέα καὶ πόσο προνομιοῦχοι εἴμαστε, καθὼς Ἐκεῖνος μεσιτεύει γιὰ ἐμᾶς.
Γράφει: «Ἔχουμε «ἀρχιερέα μέγαν», ὁ Ὁποῖος ἔχει πλέον διασχίσει τοὺς οὐρανοὺς κι ἔχει εἰσέλθει στὸν τόπο τῆς αἰώνιας ἀναπαύσεως, στὴν οὐράνια βασιλεία Του, ὅπου μᾶς περιμένει. Πρόκειται γιὰ τὸν Ἰησοῦ, τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ. Ἀφοῦ λοιπὸν ἀναγνωρίζουμε ὅτι Αὐτὸς ὁ μέγας Ἀρχιερεὺς δὲν εἶναι ἁπλὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ ὁ ἀληθινὸς Θεός, ἂς φροντίζουμε νὰ κρατοῦμε καλὰ τὴν ὁμολογία τῆς πίστεώς μας πρὸς Αὐτόν.
Πράγματι, μὲ τὴν Ἀνάληψή Του ὁ Θεάνθρωπος Κύριος κάθισε στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ Πατρὸς καὶ δοξάζεται αἰωνίως. Καὶ νὰ μὴν ἀμφιβάλλουμε ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ ἐνδιαφέρεται γιὰ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Διότι, συνεχίζει ὁ ἅγιος Ἀπόστολος, δὲν ἔχουμε Ἀρχιερέα ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς συμπαθήσει στὶς ἀδυναμίες μας, ἐπειδὴ τάχα δὲν γνωρίζει τὰ ὅσα μᾶς συμβαίνουν ἢ ἐπειδὴ ὑψώθηκε τόσο πολύ· ἀλλὰ ἔχουμε Ἀρχιερέα «πεπειρασμένον κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας»· Ἀρχιερέα δηλαδὴ ὁ Ὁποῖος ἔχει ἀντιμετωπίσει πειρασμοὺς ἐξ ὁλοκλήρου ὅμοια μ’ ἐμᾶς, χωρὶς ὅμως νὰ ὑποπέσει σὲ καμία ἁμαρτία.
Πράγματι, ὁ Χριστός, ὡς τέλειος ἄνθρωπος, ἀντιμετώπισε πειρασμοὺς μὲ ὅλους τοὺς τρόπους ποὺ μπορεῖ νὰ δοκιμασθεῖ ἡ ἀνθρώπινη φύση. Δέχθηκετοὺςπειρασμοὺςἀπὸτὸνδιάβολοστὴνἔρημομετὰἀπὸτεσσαρακονθήμερηνηστεία, πολεμήθηκεἀπὸτοὺςἀντιπάλουςΤου, ΤὸνἐγκατέλειψανἀκόμηκαὶαὐτοὶοἱφίλοιΤου. Ὑπέμεινεφρικτὰπαθήματα, ἄδικεςκατηγορίες, ἐμπαιγμοὺςκαὶμαστιγώσεις, ἀκόμηκαὶτὸπικρὸποτήριοτοῦθανάτου, καὶμάλιστασταυρικοῦ. Ὅλα αὐτὰ μᾶς κάνουν νὰ Τὸν αἰσθανόμαστε ἀκόμη περισσότερο κοντά μας. Μᾶς καταλαβαίνει καὶ μᾶς ἀγαπᾶ μὲ τὴν ἄπειρη ἀγάπη Του, γι’ αὐτὸ κι ἐμεῖς σ’ Ἐκεῖνον καταφεύγουμε γιὰ νὰ βροῦμε ἔλεος, ὅπως μᾶς προτρέπει στὴ συνέχεια ὁ ἅγιος Ἀπόστολος.
Ὁ θρόνος τῆς χάριτος
«Προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν». Ἀφοῦ λοιπὸν τέτοιος εἶναι ὁ Ἀρχιερέας μας, ἂς πλησιάζουμε μὲ θάρρος καὶ ἐμπιστοσύνη στὸ βασιλικό Του θρόνο, ποὺ εἶναι πηγὴ χάριτος, γιὰ νὰ λάβουμε συγχώρηση γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ γιὰ νὰ βροῦμε εὔνοια καὶ δωρεὲς ποὺ θὰ μᾶς δώσουν ἄμεση βοήθεια σὲ κάθε κρίσιμη ὥρα πειρασμοῦ.
Καὶ εἴμαστε βέβαιοι ὅτι θὰ βροῦμε ἔλεος καὶ βοήθεια ἀπὸ τὸν Μεγάλο Ἀρχιερέα μας. Διότι κάθε ἀρχιερέας στὴ λευϊτικὴ ἱερωσύνη τῶν Ἰουδαίων ξεχωρίζεται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐγκαθίσταται ἀρχιερέας στὰ ἔργα τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν ὠφέλεια τῶν ἀνθρώπων, γιὰ νὰ προσφέρει καὶ δῶρα καὶ θυσίες γιὰ τὴ συγχώρηση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ.
Μάλιστα, ἐπειδὴ κι αὐτὸς ὡς ἄνθρωπος ἔχει ἀνθρώπινες ἀδυναμίες, μπορεῖ νὰ δείχνει συμπάθεια καὶ ἀνοχὴ σ’ ὅσους ἁμαρτάνουν ἀπὸ ἄγνοια καὶ πλάνη. Ἄλλωστε ἐξαιτίας καὶ τῆς δικῆς του ἀδυναμίας ὀφείλει, σύμφωνα μὲ τὶς διατάξεις τοῦ νόμου, ὅπως προσφέρει θυσία γιὰ χάρη τοῦ λαοῦ, ἔτσι νὰ προσφέρει θυσία καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό του, γιὰ νὰ συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες του. Ἐπίσης, κανεὶς δὲν λαμβάνει ἀπὸ μόνος του τὴν ὑψηλὴ τιμὴ τῆς ἀρχιερωσύνης, ἀλλὰ τὴ δέχεται ὅταν καλεῖται ἀπὸ τὸν Θεό· ὅπως κλήθηκε στὸ ἀξίωμα αὐτὸ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ὁ Ἀαρών.
Ἔτσι καὶ ὁ Χριστὸς δὲν δόξασε μόνος Του τὸν ἑαυτό Του μὲ τὸ νὰ γίνει Ἀρχιερέας, ἀλλὰ Τὸν δόξασε ὁ Θεὸς Πατήρ, ὁ Ὁποῖος Τοῦ εἶπε: Υἱός μου εἶσαι Ἐσύ. Ἐγὼ σὲ γέννησα σήμερα, ὅταν Σοῦ ἔδωσα τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ τὴ δόξασα μὲ τὴν Ἀνάστασή Σου καὶ τὴν ἐνθρόνισή Σου στὰ δεξιά μου. Ὅπως καὶ σ’ ἄλλο σημεῖο τῆς Ἁγίας Γραφῆς λέει: Ἐσὺ εἶσαι Ἱερέας αἰώνιος σὰν τὸν Μελχισεδέκ, γιὰ τὸν ὁποῖο σκόπιμα παρασιωπᾶται στὴν Ἁγία Γραφὴ ἡ γέννηση καὶ ὁ θάνατός του, γιὰ νὰ εἶναι σύμβολο καὶ προτύπωση τῆς παντοτινῆς βασιλείας καὶ τῆς ἱερωσύνης τοῦ Κυρίου.
Ἤδη ὁ Θεάνθρωπος Κύριος βρίσκεται στὸ θρόνο Του, στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ Πατρός. Ὡστόσο ὁ θρόνος Του, ποὺ ἀπαστράπτει ἀπὸ τὸ θεϊκό Του μεγαλεῖο, δὲν εἶναι ἀπροσπέλαστος. Ὁ θρόνος Του στὴ γῆ εἶναι ὁ Σταυρός Του. Εἶναι τόσο μεγάλη ἡ ἀγάπη καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου, ὥστε ξεχύνει πλούσια τὴ χάρη Του σʼ ὅποιον καταφεύγει σ’ Ἐκεῖνον. Ἂς πλησιάζουμε λοιπὸν μὲ πίστη τὸν Τίμιο Σταυρό, ποὺ ἔγινε θρόνος Χάριτος, καὶ ἂς Τὸν προσκυνοῦμε μὲ εὐλάβεια γιὰ νὰ λαμβάνουμε πλούσια εὐλογία καὶ ἐνίσχυση στὴ ζωή μας.
Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, καὶ καθὼς βρισκόμαστε στὴ μέση τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ Ἐκκλησία προβάλλει τὸν Τίμιο Σταυρὸ γιὰ νὰ Τὸν προσκυνήσουμε καὶ νὰ λάβουμε χάρη καὶ δύναμη. Κι ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐνίσχυση, ἀφ’ ἑνὸς μὲν γιὰ νὰ συνεχίσουμε τὸν ἀγώνα ἐναντίον τῶν ἁμαρτωλῶν παθῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ βαστάζουμε μὲ ὑπομονὴ τὸν σταυρὸ του ὁ καθένας, ἀφοῦ ὅλοι ἐρχόμαστε κάποτε ἀντιμέτωποι μὲ θλίψεις καὶ δοκιμασίες.
Ἐνισχυτικὸς ὅμως εἶναι καὶ ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου ἀπὸ τὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή. Ὁ θεόπνευστος συγγραφέας τῆς πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολῆς ὁμιλεῖ γιὰ τὸν Μεγάλο Ἀρχιερέα, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, κι ἐξηγεῖ γιατί Αὐτὸς ὑπερέχει ἀπὸ κάθε ἄλλον ἀρχιερέα καὶ πόσο προνομιοῦχοι εἴμαστε, καθὼς Ἐκεῖνος μεσιτεύει γιὰ ἐμᾶς.
Γράφει: «Ἔχουμε «ἀρχιερέα μέγαν», ὁ Ὁποῖος ἔχει πλέον διασχίσει τοὺς οὐρανοὺς κι ἔχει εἰσέλθει στὸν τόπο τῆς αἰώνιας ἀναπαύσεως, στὴν οὐράνια βασιλεία Του, ὅπου μᾶς περιμένει. Πρόκειται γιὰ τὸν Ἰησοῦ, τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ. Ἀφοῦ λοιπὸν ἀναγνωρίζουμε ὅτι Αὐτὸς ὁ μέγας Ἀρχιερεὺς δὲν εἶναι ἁπλὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ ὁ ἀληθινὸς Θεός, ἂς φροντίζουμε νὰ κρατοῦμε καλὰ τὴν ὁμολογία τῆς πίστεώς μας πρὸς Αὐτόν.
Πράγματι, μὲ τὴν Ἀνάληψή Του ὁ Θεάνθρωπος Κύριος κάθισε στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ Πατρὸς καὶ δοξάζεται αἰωνίως. Καὶ νὰ μὴν ἀμφιβάλλουμε ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ ἐνδιαφέρεται γιὰ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Διότι, συνεχίζει ὁ ἅγιος Ἀπόστολος, δὲν ἔχουμε Ἀρχιερέα ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς συμπαθήσει στὶς ἀδυναμίες μας, ἐπειδὴ τάχα δὲν γνωρίζει τὰ ὅσα μᾶς συμβαίνουν ἢ ἐπειδὴ ὑψώθηκε τόσο πολύ· ἀλλὰ ἔχουμε Ἀρχιερέα «πεπειρασμένον κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας»· Ἀρχιερέα δηλαδὴ ὁ Ὁποῖος ἔχει ἀντιμετωπίσει πειρασμοὺς ἐξ ὁλοκλήρου ὅμοια μ’ ἐμᾶς, χωρὶς ὅμως νὰ ὑποπέσει σὲ καμία ἁμαρτία.
Πράγματι, ὁ Χριστός, ὡς τέλειος ἄνθρωπος, ἀντιμετώπισε πειρασμοὺς μὲ ὅλους τοὺς τρόπους ποὺ μπορεῖ νὰ δοκιμασθεῖ ἡ ἀνθρώπινη φύση. Δέχθηκετοὺςπειρασμοὺςἀπὸτὸνδιάβολοστὴνἔρημομετὰἀπὸτεσσαρακονθήμερηνηστεία, πολεμήθηκεἀπὸτοὺςἀντιπάλουςΤου, ΤὸνἐγκατέλειψανἀκόμηκαὶαὐτοὶοἱφίλοιΤου. Ὑπέμεινεφρικτὰπαθήματα, ἄδικεςκατηγορίες, ἐμπαιγμοὺςκαὶμαστιγώσεις, ἀκόμηκαὶτὸπικρὸποτήριοτοῦθανάτου, καὶμάλιστασταυρικοῦ. Ὅλα αὐτὰ μᾶς κάνουν νὰ Τὸν αἰσθανόμαστε ἀκόμη περισσότερο κοντά μας. Μᾶς καταλαβαίνει καὶ μᾶς ἀγαπᾶ μὲ τὴν ἄπειρη ἀγάπη Του, γι’ αὐτὸ κι ἐμεῖς σ’ Ἐκεῖνον καταφεύγουμε γιὰ νὰ βροῦμε ἔλεος, ὅπως μᾶς προτρέπει στὴ συνέχεια ὁ ἅγιος Ἀπόστολος.
Ὁ θρόνος τῆς χάριτος
«Προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν». Ἀφοῦ λοιπὸν τέτοιος εἶναι ὁ Ἀρχιερέας μας, ἂς πλησιάζουμε μὲ θάρρος καὶ ἐμπιστοσύνη στὸ βασιλικό Του θρόνο, ποὺ εἶναι πηγὴ χάριτος, γιὰ νὰ λάβουμε συγχώρηση γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ γιὰ νὰ βροῦμε εὔνοια καὶ δωρεὲς ποὺ θὰ μᾶς δώσουν ἄμεση βοήθεια σὲ κάθε κρίσιμη ὥρα πειρασμοῦ.
Καὶ εἴμαστε βέβαιοι ὅτι θὰ βροῦμε ἔλεος καὶ βοήθεια ἀπὸ τὸν Μεγάλο Ἀρχιερέα μας. Διότι κάθε ἀρχιερέας στὴ λευϊτικὴ ἱερωσύνη τῶν Ἰουδαίων ξεχωρίζεται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐγκαθίσταται ἀρχιερέας στὰ ἔργα τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν ὠφέλεια τῶν ἀνθρώπων, γιὰ νὰ προσφέρει καὶ δῶρα καὶ θυσίες γιὰ τὴ συγχώρηση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ.
Μάλιστα, ἐπειδὴ κι αὐτὸς ὡς ἄνθρωπος ἔχει ἀνθρώπινες ἀδυναμίες, μπορεῖ νὰ δείχνει συμπάθεια καὶ ἀνοχὴ σ’ ὅσους ἁμαρτάνουν ἀπὸ ἄγνοια καὶ πλάνη. Ἄλλωστε ἐξαιτίας καὶ τῆς δικῆς του ἀδυναμίας ὀφείλει, σύμφωνα μὲ τὶς διατάξεις τοῦ νόμου, ὅπως προσφέρει θυσία γιὰ χάρη τοῦ λαοῦ, ἔτσι νὰ προσφέρει θυσία καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό του, γιὰ νὰ συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες του. Ἐπίσης, κανεὶς δὲν λαμβάνει ἀπὸ μόνος του τὴν ὑψηλὴ τιμὴ τῆς ἀρχιερωσύνης, ἀλλὰ τὴ δέχεται ὅταν καλεῖται ἀπὸ τὸν Θεό· ὅπως κλήθηκε στὸ ἀξίωμα αὐτὸ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ὁ Ἀαρών.
Ἔτσι καὶ ὁ Χριστὸς δὲν δόξασε μόνος Του τὸν ἑαυτό Του μὲ τὸ νὰ γίνει Ἀρχιερέας, ἀλλὰ Τὸν δόξασε ὁ Θεὸς Πατήρ, ὁ Ὁποῖος Τοῦ εἶπε: Υἱός μου εἶσαι Ἐσύ. Ἐγὼ σὲ γέννησα σήμερα, ὅταν Σοῦ ἔδωσα τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ τὴ δόξασα μὲ τὴν Ἀνάστασή Σου καὶ τὴν ἐνθρόνισή Σου στὰ δεξιά μου. Ὅπως καὶ σ’ ἄλλο σημεῖο τῆς Ἁγίας Γραφῆς λέει: Ἐσὺ εἶσαι Ἱερέας αἰώνιος σὰν τὸν Μελχισεδέκ, γιὰ τὸν ὁποῖο σκόπιμα παρασιωπᾶται στὴν Ἁγία Γραφὴ ἡ γέννηση καὶ ὁ θάνατός του, γιὰ νὰ εἶναι σύμβολο καὶ προτύπωση τῆς παντοτινῆς βασιλείας καὶ τῆς ἱερωσύνης τοῦ Κυρίου.
Ἤδη ὁ Θεάνθρωπος Κύριος βρίσκεται στὸ θρόνο Του, στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ Πατρός. Ὡστόσο ὁ θρόνος Του, ποὺ ἀπαστράπτει ἀπὸ τὸ θεϊκό Του μεγαλεῖο, δὲν εἶναι ἀπροσπέλαστος. Ὁ θρόνος Του στὴ γῆ εἶναι ὁ Σταυρός Του. Εἶναι τόσο μεγάλη ἡ ἀγάπη καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου, ὥστε ξεχύνει πλούσια τὴ χάρη Του σʼ ὅποιον καταφεύγει σ’ Ἐκεῖνον. Ἂς πλησιάζουμε λοιπὸν μὲ πίστη τὸν Τίμιο Σταυρό, ποὺ ἔγινε θρόνος Χάριτος, καὶ ἂς Τὸν προσκυνοῦμε μὲ εὐλάβεια γιὰ νὰ λαμβάνουμε πλούσια εὐλογία καὶ ἐνίσχυση στὴ ζωή μας.
Γιατί ο Θεός ανέχεται το άδικο;
Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα που θέτουν οι νέοι στην Εκκλησία είναι το γιατί ο Θεός να ανέχεται το άδικο. Άνθρωποι πονηροί και γόητες που προκόπτουν και δοξάζονται. Λαοί που ξεριζώνονται από τις πατρογονικές εστίες τους. Παιδιά που πεινούν και πεθαίνουν, χωρίς να προλάβουν να ζήσουν και να χαρούν. Νέοι που πεθαίνουν ξαφνικά, σκοτώνονται σε δυστυχήματα ή αρρωσταίνουν από θανατηφόρες αρρώστιες. Κάποτε το ερώτημα γίνεται αμείλικτο. Ο Θεός ανέχεται το άδικο, ενώ κάνουμε προσευχή σ’ Αυτόν για το αντίθετο. Δεν εκπληρώνει αυτό που Του ζητούμε. Αντίθετα, αφήνει τα πράγματα να οδηγηθούν στον θρίαμβο του κακού.
Πόσο εύκολα μπορεί να απαντηθούν αυτοί οι προβληματισμοί;
Η λογική μας ταράζεται, το ίδιο και η ψυχή μας μπροστά σε τέτοιες περιστάσεις. Η Εκκλησία όμως δίνει ως απάντηση δύο δρόμους και τρόπους συνάμα, έχοντας ως συνεπίκουρό τους μία προϋπόθεση. Είναι ο Σταυρός, η Ανάσταση και η Πίστη. Όλες οι αδικίες της ζωής είναι απεικόνιση της μεγαλύτερης αδικίας που έγινε στην Ιστορία: αυτής της Σταύρωσης του Θεού. Ο Χριστός ανέλαβε τον Σταυρό Του, τον έφερε στον Γολγοθά, ανέλαβε όλα τα πάθη, τα θελήματα, την κακία που ο άνθρωπος έδειξε, δείχνει και θα δείξει μέχρι το τέλος της Ιστορίας και τα γεύτηκε στην ύπαρξή Του. Η σάρκα Του δεν γνώρισε διαφθορά. Ωστόσο έπαθε εν σαρκί για μας τους ανθρώπους, για να μας δείξει ότι η ήττα είναι η δόξα. Η ταπείνωση είναι η βάση για να καθαρθεί ο άνθρωπος από κάθε τι που βασανίζει όχι μόνο τον ίδιο, αλλά και την ανθρωπότητα εν γένει. Γιατί ο καθένας από μας φέρει επάνω του την ανθρώπινη φύση σε όλες της τις πτυχές. Και δοκιμάζοντας το άδικο η φύση μας οδηγείται στην τελείωσή της, «εν ασθενεία».
Θα ήταν όμως μόνο απόγνωση να μέναμε στον σταυρό. Ο Χριστός αναστήθηκε. Αυτό σημαίνει ότι η αδικία και η ήττα του θανάτου, που δεν έχει να κάνει μόνο με την βιολογική του πλευρά, αλλά και με την πνευματική και την κοινωνική (πεθαίνουμε όταν δεν αγαπούμε), δεν μένει αθεράπευτη. Η Ανάσταση φωτίζει τα πάντα διαφορετικά. Κανένας θάνατος δε θα κρατήσει για πάντα. Καμία ήττα δεν είναι οριστική. Η Ανάσταση του Χριστού μάς δείχνει ότι ο Θεός δεν λησμονεί τον αδικημένο, αλλά και όσους υποφέρουν. Αντίθετα, δίνει τη δυνατότητα τόσο στην Βασιλεία της αιωνιότητας, όσο και στη ζωή του κόσμου σε όποιον θέλει, πιστεύει και ακολουθεί να μην είναι μόνος του, αλλά να Τον ακολουθεί στην ανόρθωση. Κι ανάσταση σημαίνει αγάπη. Σημαίνει ελευθερία από εξαρτήσεις. Σημαίνει αφύπνιση από το ψεύτικο. Επίγνωση του τι είναι αληθινό και τι νοηματοδοτεί τη ζωή μας. Μέσα από τη δοκιμασία είτε την προσωπική είτε των άλλων κατανοούμε τι αξίζει.
Προϋπόθεση όμως είναι η Πίστη στον Χριστό. Η εμπιστοσύνη στο θέλημά Του. Η μετοχή στη ζωή της Εκκλησίας. Και την ίδια στιγμή ο αγώνας να διορθώσουμε ό,τι περνά από το χέρι μας. «Δικαιοσύνην μάθετε οι ενοικούντες επί της γης». Ο αναστημένος άνθρωπος κάνει τη δικαιοσύνη όπλο και έγνοια του. Κι ό,τι δεν μπορεί ο ίδιος, το εμπιστεύεται σ’ Αυτόν που είναι βέβαιο ότι μας αγαπά. Για να γίνει η πίστη η αλήθεια που ελευθερώνει.
Ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα που θέτουν οι νέοι στην Εκκλησία είναι το γιατί ο Θεός να ανέχεται το άδικο. Άνθρωποι πονηροί και γόητες που προκόπτουν και δοξάζονται. Λαοί που ξεριζώνονται από τις πατρογονικές εστίες τους. Παιδιά που πεινούν και πεθαίνουν, χωρίς να προλάβουν να ζήσουν και να χαρούν. Νέοι που πεθαίνουν ξαφνικά, σκοτώνονται σε δυστυχήματα ή αρρωσταίνουν από θανατηφόρες αρρώστιες. Κάποτε το ερώτημα γίνεται αμείλικτο. Ο Θεός ανέχεται το άδικο, ενώ κάνουμε προσευχή σ’ Αυτόν για το αντίθετο. Δεν εκπληρώνει αυτό που Του ζητούμε. Αντίθετα, αφήνει τα πράγματα να οδηγηθούν στον θρίαμβο του κακού.
Πόσο εύκολα μπορεί να απαντηθούν αυτοί οι προβληματισμοί;
Η λογική μας ταράζεται, το ίδιο και η ψυχή μας μπροστά σε τέτοιες περιστάσεις. Η Εκκλησία όμως δίνει ως απάντηση δύο δρόμους και τρόπους συνάμα, έχοντας ως συνεπίκουρό τους μία προϋπόθεση. Είναι ο Σταυρός, η Ανάσταση και η Πίστη. Όλες οι αδικίες της ζωής είναι απεικόνιση της μεγαλύτερης αδικίας που έγινε στην Ιστορία: αυτής της Σταύρωσης του Θεού. Ο Χριστός ανέλαβε τον Σταυρό Του, τον έφερε στον Γολγοθά, ανέλαβε όλα τα πάθη, τα θελήματα, την κακία που ο άνθρωπος έδειξε, δείχνει και θα δείξει μέχρι το τέλος της Ιστορίας και τα γεύτηκε στην ύπαρξή Του. Η σάρκα Του δεν γνώρισε διαφθορά. Ωστόσο έπαθε εν σαρκί για μας τους ανθρώπους, για να μας δείξει ότι η ήττα είναι η δόξα. Η ταπείνωση είναι η βάση για να καθαρθεί ο άνθρωπος από κάθε τι που βασανίζει όχι μόνο τον ίδιο, αλλά και την ανθρωπότητα εν γένει. Γιατί ο καθένας από μας φέρει επάνω του την ανθρώπινη φύση σε όλες της τις πτυχές. Και δοκιμάζοντας το άδικο η φύση μας οδηγείται στην τελείωσή της, «εν ασθενεία».
Θα ήταν όμως μόνο απόγνωση να μέναμε στον σταυρό. Ο Χριστός αναστήθηκε. Αυτό σημαίνει ότι η αδικία και η ήττα του θανάτου, που δεν έχει να κάνει μόνο με την βιολογική του πλευρά, αλλά και με την πνευματική και την κοινωνική (πεθαίνουμε όταν δεν αγαπούμε), δεν μένει αθεράπευτη. Η Ανάσταση φωτίζει τα πάντα διαφορετικά. Κανένας θάνατος δε θα κρατήσει για πάντα. Καμία ήττα δεν είναι οριστική. Η Ανάσταση του Χριστού μάς δείχνει ότι ο Θεός δεν λησμονεί τον αδικημένο, αλλά και όσους υποφέρουν. Αντίθετα, δίνει τη δυνατότητα τόσο στην Βασιλεία της αιωνιότητας, όσο και στη ζωή του κόσμου σε όποιον θέλει, πιστεύει και ακολουθεί να μην είναι μόνος του, αλλά να Τον ακολουθεί στην ανόρθωση. Κι ανάσταση σημαίνει αγάπη. Σημαίνει ελευθερία από εξαρτήσεις. Σημαίνει αφύπνιση από το ψεύτικο. Επίγνωση του τι είναι αληθινό και τι νοηματοδοτεί τη ζωή μας. Μέσα από τη δοκιμασία είτε την προσωπική είτε των άλλων κατανοούμε τι αξίζει.
Προϋπόθεση όμως είναι η Πίστη στον Χριστό. Η εμπιστοσύνη στο θέλημά Του. Η μετοχή στη ζωή της Εκκλησίας. Και την ίδια στιγμή ο αγώνας να διορθώσουμε ό,τι περνά από το χέρι μας. «Δικαιοσύνην μάθετε οι ενοικούντες επί της γης». Ο αναστημένος άνθρωπος κάνει τη δικαιοσύνη όπλο και έγνοια του. Κι ό,τι δεν μπορεί ο ίδιος, το εμπιστεύεται σ’ Αυτόν που είναι βέβαιο ότι μας αγαπά. Για να γίνει η πίστη η αλήθεια που ελευθερώνει.
Σκέψεις στο αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως
Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Οι άνθρωποι στη ζωή μας συχνά είμαστε αυστηροί. Απαιτούμε από τους άλλους να φέρονται σύμφωνα με τα δικά μας μέτρα και δεδομένα. Και γι’ αυτό εύκολα τους κρίνουμε και τους κατακρίνουμε. Στηριγμένοι στο «φαίνεσθαι», κάποτε σε μία δοκησισοφία, νομίζοντας ότι γνωρίζουμε τι είναι σωστό και μάλιστα στις λεπτομέρειές του, καθώς εύκολα κάποιος μπορεί να εξαγάγει συμπεράσματα θεωρώντας το δέντρο δάσος, γινόμαστε απόλυτοι. Μοιάζουμε έτσι με τους σταυρωτές του Κυρίου, οι οποίοι Τον έκριναν με τον δικό τους απόλυτο τρόπο. Τον χαρακτήρισαν «Πλάνο». Τον απέρριψαν. Άλλοι από φθόνο γιατί δεν μπορούσαν να φτάσουν τη δύναμή Του. Άλλοι επειδή η αγάπη Του τους έλεγχε με αποτέλεσμα να μην μπορούν να το ανεχτούν. Άλλοι επειδή αισθάνονταν ότι η γνώση τους περί της θρησκείας και του λαού, η αίσθηση ότι επειδή ανήκαν στο περιούσιο λαό του Θεού αυτά τους καθιστούσαν ταυτόχρονα και κανόνες της αυθεντίας. Άλλοι επειδή ο Χριστός δεν τους έδωσε αυτό που επεδίωκαν, είτε την επίγεια δόξα και ελευθερία από το τυραννικό καθεστώς των Ρωμαίων, είτε την αποκλειστικότητα στην αγάπη του Θεού. Άλλοι απλώς παρασυρμένοι από το πνεύμα του πονηρού, το οποίο συκοφαντεί οιονδήποτε αμφισβητεί τη δύναμη και την κυριαρχία του διαβόλου σ’ αυτόν τον κόσμο. Άλλοι ακόμη και από αφέλεια, ενταγμένοι στη λογική της μάζας, η οποία δεν σκέφτεται αλλά άγεται και φέρεται από αυτούς που με επιδεξιότητα την καθοδηγούν, στηριγμένοι στα πάθη τους και στα πάθη της, τα οποία κάνουν όλους να προκρίνουν την κατάκριση από την αγάπη. Όλοι πάντως ενώθηκαν εναντίον του «Πλάνου» και Τον οδήγησαν στον Σταυρό.
Όμως ο Ίδιος δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να ασκήσει την θεϊκή μετριοπάθεια την οποία είχε συστήσει στην Παλαιά Διαθήκη σε όλους όσους διακονούν τους ανθρώπους. «Μετριοπαθείν δυνάμενος τοις αγνοούσιν και πλανωμένοις» (Εβρ. 5,2). «Είναι σε θέση να δείχνει ανοχή σ’ όσους ζουν στην άγνοια και την πλάνη». Παρότι ο Χριστός δεν είναι στη θέση του ανθρώπων που διακονούσαν ως αρχιερείς της Παλαιάς Διαθήκης τον λαό του Θεού, οι οποίοι ήταν υποχρεωμένοι να δείξουν ανοχή στους αγνοούντας και πλανωμένους καθώς και οι ίδιοι είχαν ανθρώπινες αδυναμίες, ενώ ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, δίχα αμαρτίας, εντούτοις βλέπουμε ότι από αγάπη εφαρμόζει αυτό που ζητά από τους ανθρώπους.
Ο Σταυρός είναι στην πράξη η εφαρμογή της μετριοπάθειας, της επιείκειας του Θεού έναντι ενός κόσμου που αγνοεί και πλανάται. Αγνοεί ποιος αληθινά είναι ο Θεός. Άλλοτε τον ταυτίζει με έναν παντοδύναμο δυνάστη. Άλλοτε με κάποιον ο οποίος υπάρχει για να εκπληρώνει αιτήματα και επιθυμίες, για να αποδεικνύει ότι υπάρχει και είναι χρήσιμος. Άλλοτε τον φαντάζονται τηρητή νόμων και έτοιμο να δικαιώσει με την κοσμική αναγνώριση, προσφέροντας δόξα και αποδοχή, όσους αγωνίζονται για το θέλημά Του, χωρίς πάντοτε αυτός ο αγώνας να είναι κατά μίμησιν του Ιδίου και όχι καρπός εγωκεντρικής αυτάρκειας ή αίσθησης ότι αυτό θέλει ο Ίδιος, χωρίς όμως επίγνωση αν αυτό είναι αλήθεια. Άλλοτε με μία φιγούρα του παρελθόντος, ο Οποίος διδάσκει ανεφάρμοστες σκέψεις και ιδέες, όπως αυτή της αγάπης, για να κρατά τους ανθρώπους και την Ιστορία καθηλωμένους στο κακό, την εκμετάλλευση και την αδικία. Όμως επάνω στο Σταυρό αποτυπώνεται ο μετριοπαθής, ο επιεικής, ο ανεκτικός Θεός. Αυτός ο Οποίος δεν αρνείται στον άνθρωπο το δικαίωμα να πιστεύει ό,τι θέλει γι’ Αυτόν, ακόμη κι αν η πεποίθηση αυτή οδηγεί τον άνθρωπο στη θανάτωση του Θεού. Στο Σταυρό ο Θεός συγχωρεί την άγνοια, γιατί αγαπά.
Ο Σταυρός είναι στην πράξη η εφαρμογή της μετριοπάθειας του Θεού έναντι του πλανωμένου ανθρώπου. Αρνείται ο άνθρωπος τον Θεό και τον σταυρώνει, διότι θέλει να συνεχίσει να περιπλανιέται στους δρόμους του ιδίου θελήματος, στους δρόμους της πλατιάς πύλης που οδηγεί στην απώλεια, αρκεί να μπορεί να απολαμβάνει με το εγώ του ό,τι του φαίνεται ευχάριστο. Θέλει ο άνθρωπος να ελέγχει, να κρίνει και να κατακρίνει. Δεν θέλει να ελέγχεται και ο Σταυρός είναι η απόδειξη. Επάνω του ο άνθρωπος ανέβασε τον Θεό για να αισθάνεται ελεύθερος από οποιονδήποτε έλεγχο. Και είναι ο λόγος τον οποίο ο Χριστός έφερε στον κόσμο η κρίση του καθενός μας. Η ακρόαση του λόγου του Θεού επί της ουσίας μας κρίνει. Διότι θέτει τα κριτήρια της πλάνης μας. Το πρόσκαιρο αντί του αιωνίου. Το ψεύτικο αντί του αληθινού. Της θεοποίησης του εαυτού μας αντί της εμπιστοσύνης στον Θεό και της σχέσης μαζί Του. Κι όμως, επάνω στο Σταυρό ο Θεός μας διδάσκει με την σιωπή και την υπομονή Του. Αφήνει το κακό να ξεσπάσει πάνω Του, να του στερήσει την ζωή, για να το νικήσει οριστικά δια της Αναστάσεως. Γιατί μόνο ο Θεός μπορεί να αναστηθεί και να αναστήσει, δείχνοντας την οδό της απόλυτης αλήθειας, η οποία, και μόνο αυτή, νικά τον θάνατο.
Ο Σταυρός είναι στην πράξη η εφαρμογή της μετριοπάθειας του Θεού έναντι του αγνοούντος και πλανωμένου ανθρώπου. Ο άνθρωπος ζητά επάνω στον σταυρό έναν Θεό που να αποδεικνύει την εξουσία Του. Ζητά τον δοξασμένο με τα κοσμικά μέτρα Θεό. Αυτόν που θα φορά το βασιλικό στέμμα, θα είναι ντυμένος την πορφύρα, θα κρατά σκήπτρο, θα διατάζει τους πάντες. Θα κάνει, εκτός από όλα τα θαύματα που έχει κάνει, και το μεγαλύτερο: θα κατεβεί από τον Σταυρό, γιατί πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να τα βάλει με όλους και να τους νικήσει: κοσμική εξουσία, πολιτισμό, κακία, πάθη. Να αποδείξει ότι αξίζει να τον αποκαλούν οι άνθρωποι Θεό. Κι όμως, πάνω στο Σταυρό ο Χριστός βρίσκεται στην απόλυτη δόξα, μόνο που αυτή είναι η ίδια η ταπείνωσή Του. Είναι το κάλλος που δε φωνάζει, αλλά ανέχεται. Που δεν αποδεικνύει τίποτε, αλλά αφήνεται στο να το ανακαλύψουν και να τα ζήσουν «τα μωρά του κόσμου». Μία απλή γυναίκα της Ναζαρέτ. Ένας ψαράς που έγινε μαθητής του και Τον ακολούθησε μέχρι το τέλος. Γυναίκες του λαού, χωρίς μόρφωση και υπεροχή. Ένας εκατόνταρχος, ειδωλολάτρης, που όμως άφηνε χαραμάδα στην καρδιά του για να μπει το φως του Θεού. Και πρωτίστως ένας ληστής. Αυτός που δεν υπήρχε αμαρτία που να μην είχε διαπράξει, είδε την αλήθεια πίσω από την ταπείνωση. Και νίκησε, μαζί με τον Θεάνθρωπο, τον θάνατο.
Η Εκκλησία μας, βάζοντας τον τίμιο Σταυρό εν μέσω του ναού, στην μέση της Αγίας και μεγάλης Τεσσαρακοστή, μας υπενθυμίζει την μετριοπάθεια του θεού και την ανάγκη κι εμείς να Τον μιμηθούμε. Στην αγάπη που γίνεται συγχώρεση. Στην σιωπή και την υπομονή. Και στην ταπείνωση. Αυτά οδηγούν στο Απόλυτο και όχι η απαίτηση ο Θεός και ο κόσμος να είναι όπως εμείς τον θέλουμε. Με τον Σταυρό ως σημείο και όπλο ας πορευτούμε λοιπόν στον τρόπο του πολιτισμού μας που αφήνει το κακό να κυριαρχεί και απαιτεί από τον Θεό σημεία. Κι Εκείνος θα συνεχίσει να δείχνει την μετριοπάθειά Του και σε μας και σε όσους αγνοούν και πλανώνται, προτείνοντάς μας δια του Σταυρού την Ανάσταση.
Οι άνθρωποι στη ζωή μας συχνά είμαστε αυστηροί. Απαιτούμε από τους άλλους να φέρονται σύμφωνα με τα δικά μας μέτρα και δεδομένα. Και γι’ αυτό εύκολα τους κρίνουμε και τους κατακρίνουμε. Στηριγμένοι στο «φαίνεσθαι», κάποτε σε μία δοκησισοφία, νομίζοντας ότι γνωρίζουμε τι είναι σωστό και μάλιστα στις λεπτομέρειές του, καθώς εύκολα κάποιος μπορεί να εξαγάγει συμπεράσματα θεωρώντας το δέντρο δάσος, γινόμαστε απόλυτοι. Μοιάζουμε έτσι με τους σταυρωτές του Κυρίου, οι οποίοι Τον έκριναν με τον δικό τους απόλυτο τρόπο. Τον χαρακτήρισαν «Πλάνο». Τον απέρριψαν. Άλλοι από φθόνο γιατί δεν μπορούσαν να φτάσουν τη δύναμή Του. Άλλοι επειδή η αγάπη Του τους έλεγχε με αποτέλεσμα να μην μπορούν να το ανεχτούν. Άλλοι επειδή αισθάνονταν ότι η γνώση τους περί της θρησκείας και του λαού, η αίσθηση ότι επειδή ανήκαν στο περιούσιο λαό του Θεού αυτά τους καθιστούσαν ταυτόχρονα και κανόνες της αυθεντίας. Άλλοι επειδή ο Χριστός δεν τους έδωσε αυτό που επεδίωκαν, είτε την επίγεια δόξα και ελευθερία από το τυραννικό καθεστώς των Ρωμαίων, είτε την αποκλειστικότητα στην αγάπη του Θεού. Άλλοι απλώς παρασυρμένοι από το πνεύμα του πονηρού, το οποίο συκοφαντεί οιονδήποτε αμφισβητεί τη δύναμη και την κυριαρχία του διαβόλου σ’ αυτόν τον κόσμο. Άλλοι ακόμη και από αφέλεια, ενταγμένοι στη λογική της μάζας, η οποία δεν σκέφτεται αλλά άγεται και φέρεται από αυτούς που με επιδεξιότητα την καθοδηγούν, στηριγμένοι στα πάθη τους και στα πάθη της, τα οποία κάνουν όλους να προκρίνουν την κατάκριση από την αγάπη. Όλοι πάντως ενώθηκαν εναντίον του «Πλάνου» και Τον οδήγησαν στον Σταυρό.
Όμως ο Ίδιος δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να ασκήσει την θεϊκή μετριοπάθεια την οποία είχε συστήσει στην Παλαιά Διαθήκη σε όλους όσους διακονούν τους ανθρώπους. «Μετριοπαθείν δυνάμενος τοις αγνοούσιν και πλανωμένοις» (Εβρ. 5,2). «Είναι σε θέση να δείχνει ανοχή σ’ όσους ζουν στην άγνοια και την πλάνη». Παρότι ο Χριστός δεν είναι στη θέση του ανθρώπων που διακονούσαν ως αρχιερείς της Παλαιάς Διαθήκης τον λαό του Θεού, οι οποίοι ήταν υποχρεωμένοι να δείξουν ανοχή στους αγνοούντας και πλανωμένους καθώς και οι ίδιοι είχαν ανθρώπινες αδυναμίες, ενώ ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, δίχα αμαρτίας, εντούτοις βλέπουμε ότι από αγάπη εφαρμόζει αυτό που ζητά από τους ανθρώπους.
Ο Σταυρός είναι στην πράξη η εφαρμογή της μετριοπάθειας, της επιείκειας του Θεού έναντι ενός κόσμου που αγνοεί και πλανάται. Αγνοεί ποιος αληθινά είναι ο Θεός. Άλλοτε τον ταυτίζει με έναν παντοδύναμο δυνάστη. Άλλοτε με κάποιον ο οποίος υπάρχει για να εκπληρώνει αιτήματα και επιθυμίες, για να αποδεικνύει ότι υπάρχει και είναι χρήσιμος. Άλλοτε τον φαντάζονται τηρητή νόμων και έτοιμο να δικαιώσει με την κοσμική αναγνώριση, προσφέροντας δόξα και αποδοχή, όσους αγωνίζονται για το θέλημά Του, χωρίς πάντοτε αυτός ο αγώνας να είναι κατά μίμησιν του Ιδίου και όχι καρπός εγωκεντρικής αυτάρκειας ή αίσθησης ότι αυτό θέλει ο Ίδιος, χωρίς όμως επίγνωση αν αυτό είναι αλήθεια. Άλλοτε με μία φιγούρα του παρελθόντος, ο Οποίος διδάσκει ανεφάρμοστες σκέψεις και ιδέες, όπως αυτή της αγάπης, για να κρατά τους ανθρώπους και την Ιστορία καθηλωμένους στο κακό, την εκμετάλλευση και την αδικία. Όμως επάνω στο Σταυρό αποτυπώνεται ο μετριοπαθής, ο επιεικής, ο ανεκτικός Θεός. Αυτός ο Οποίος δεν αρνείται στον άνθρωπο το δικαίωμα να πιστεύει ό,τι θέλει γι’ Αυτόν, ακόμη κι αν η πεποίθηση αυτή οδηγεί τον άνθρωπο στη θανάτωση του Θεού. Στο Σταυρό ο Θεός συγχωρεί την άγνοια, γιατί αγαπά.
Ο Σταυρός είναι στην πράξη η εφαρμογή της μετριοπάθειας του Θεού έναντι του πλανωμένου ανθρώπου. Αρνείται ο άνθρωπος τον Θεό και τον σταυρώνει, διότι θέλει να συνεχίσει να περιπλανιέται στους δρόμους του ιδίου θελήματος, στους δρόμους της πλατιάς πύλης που οδηγεί στην απώλεια, αρκεί να μπορεί να απολαμβάνει με το εγώ του ό,τι του φαίνεται ευχάριστο. Θέλει ο άνθρωπος να ελέγχει, να κρίνει και να κατακρίνει. Δεν θέλει να ελέγχεται και ο Σταυρός είναι η απόδειξη. Επάνω του ο άνθρωπος ανέβασε τον Θεό για να αισθάνεται ελεύθερος από οποιονδήποτε έλεγχο. Και είναι ο λόγος τον οποίο ο Χριστός έφερε στον κόσμο η κρίση του καθενός μας. Η ακρόαση του λόγου του Θεού επί της ουσίας μας κρίνει. Διότι θέτει τα κριτήρια της πλάνης μας. Το πρόσκαιρο αντί του αιωνίου. Το ψεύτικο αντί του αληθινού. Της θεοποίησης του εαυτού μας αντί της εμπιστοσύνης στον Θεό και της σχέσης μαζί Του. Κι όμως, επάνω στο Σταυρό ο Θεός μας διδάσκει με την σιωπή και την υπομονή Του. Αφήνει το κακό να ξεσπάσει πάνω Του, να του στερήσει την ζωή, για να το νικήσει οριστικά δια της Αναστάσεως. Γιατί μόνο ο Θεός μπορεί να αναστηθεί και να αναστήσει, δείχνοντας την οδό της απόλυτης αλήθειας, η οποία, και μόνο αυτή, νικά τον θάνατο.
Ο Σταυρός είναι στην πράξη η εφαρμογή της μετριοπάθειας του Θεού έναντι του αγνοούντος και πλανωμένου ανθρώπου. Ο άνθρωπος ζητά επάνω στον σταυρό έναν Θεό που να αποδεικνύει την εξουσία Του. Ζητά τον δοξασμένο με τα κοσμικά μέτρα Θεό. Αυτόν που θα φορά το βασιλικό στέμμα, θα είναι ντυμένος την πορφύρα, θα κρατά σκήπτρο, θα διατάζει τους πάντες. Θα κάνει, εκτός από όλα τα θαύματα που έχει κάνει, και το μεγαλύτερο: θα κατεβεί από τον Σταυρό, γιατί πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να τα βάλει με όλους και να τους νικήσει: κοσμική εξουσία, πολιτισμό, κακία, πάθη. Να αποδείξει ότι αξίζει να τον αποκαλούν οι άνθρωποι Θεό. Κι όμως, πάνω στο Σταυρό ο Χριστός βρίσκεται στην απόλυτη δόξα, μόνο που αυτή είναι η ίδια η ταπείνωσή Του. Είναι το κάλλος που δε φωνάζει, αλλά ανέχεται. Που δεν αποδεικνύει τίποτε, αλλά αφήνεται στο να το ανακαλύψουν και να τα ζήσουν «τα μωρά του κόσμου». Μία απλή γυναίκα της Ναζαρέτ. Ένας ψαράς που έγινε μαθητής του και Τον ακολούθησε μέχρι το τέλος. Γυναίκες του λαού, χωρίς μόρφωση και υπεροχή. Ένας εκατόνταρχος, ειδωλολάτρης, που όμως άφηνε χαραμάδα στην καρδιά του για να μπει το φως του Θεού. Και πρωτίστως ένας ληστής. Αυτός που δεν υπήρχε αμαρτία που να μην είχε διαπράξει, είδε την αλήθεια πίσω από την ταπείνωση. Και νίκησε, μαζί με τον Θεάνθρωπο, τον θάνατο.
Η Εκκλησία μας, βάζοντας τον τίμιο Σταυρό εν μέσω του ναού, στην μέση της Αγίας και μεγάλης Τεσσαρακοστή, μας υπενθυμίζει την μετριοπάθεια του θεού και την ανάγκη κι εμείς να Τον μιμηθούμε. Στην αγάπη που γίνεται συγχώρεση. Στην σιωπή και την υπομονή. Και στην ταπείνωση. Αυτά οδηγούν στο Απόλυτο και όχι η απαίτηση ο Θεός και ο κόσμος να είναι όπως εμείς τον θέλουμε. Με τον Σταυρό ως σημείο και όπλο ας πορευτούμε λοιπόν στον τρόπο του πολιτισμού μας που αφήνει το κακό να κυριαρχεί και απαιτεί από τον Θεό σημεία. Κι Εκείνος θα συνεχίσει να δείχνει την μετριοπάθειά Του και σε μας και σε όσους αγνοούν και πλανώνται, προτείνοντάς μας δια του Σταυρού την Ανάσταση.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)